tv8 - De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen

bij dit kenmerkend aspect moeten we stilstaan bij vijf verschillende politiek maatschappelijke stromingen Bovendien voeg ik er zelf nog een zesde aan toe en moeten we even naar wat achtergrond kijken dus laten we maar snel gaan beginnen en dan beginnen we weer in de 19e eeuw tijdvak 8 1800 tot 1900 want we zagen dat eh er een industriële samenleving begon te ontstaan dankzij die industriële revolutie En we zagen dat er aan het einde van de 18e eeuw allerlei Democratische revoluties waren geweest die ook voor grote veranderingen hadden gezorgd Nou die twee dingen samen die brengen ook

weer nieuwe dingen teweeg in die 19e eeuw het eerste daarvan is ontstaan van de zogenaamde klassensamenleving Dat is een samenleving waarbij je maatschappelijke positie bepaald wordt door eh je werk en je inkomen of het werk en inkomen van je ouders hè Vroeger was er een standensamenleving geweest maar die was afgeschaft eh dankzij die Democratische revoluties maar er kwam een nieuw soort indeling kwam er voor in de plaats en fortaan bepaalde dus eh jij jouw inkomen of misschien ook wel jouw vermogen Op welke plek jij eh stond en wat jij dus eh voor invloed had bovenaan

stond de zogenaamde gegoede Burgerij dat War Die Rijke fabrieksbaas en hun families die rijke ondernemers eh die hadden vaak heel veel inspraak heel veel zeggenschap die hadden ook heel veel geld kleine groep vaak dan had je de middenklasse of de kleine Burgerij Dat waren mensen die eh vaak wel eh naar school waren geweest in opleiding hadden genoten en die bijvoorbeeld h eh een eigen zaakje hadden een winkelier hoort bijvoorbeeld tot de kleine Burgerij of een een leraar zoals ik of eh iemand die op een kantoor doorwerkt ofzo dat is allemaal eh kleine Burgerij en er

kwam in die industriële samenleving een hele grote nieuwe groep opzetten de zogenaamde arbeidersklasse hè de mensen die het werk in die fabrieken deden en je kon best opklimmen of ook afdalen trouwens in zo'n eh klassensamenleving hè Je kon zorgen dat jouw kinderen naar school gingen zodat ze misschien beter kregen dan eh dan Jij had maar eh Ja dit was wel de indeling zoals hij was dus dat is één gevolg van en die Democratische revoluties en die industriële revolutie het tweede gevolg is en dat zien we in die 19e eeuw dus eh ook ontstaan eh dat

er eh zogenaamde politiek maatschappelijke stromingen op gaan komen die voor de belangen van die verschillende klassen op gaan komen en wat is dan een politiek maatschappelijke stroming Nou ik heb er zo'n Wegwijzer bij gezet met verschillende kleuren want een een politiek maatschappelijke stroming zegt eigenlijk zoveel van eh ja wij hebben een bepaald beeld van hoe de samenleving in elkaar zou moeten zitten hoe het land geregeerd zou moeten worden welke kant we dus met zijn allen op moeten gaan en dat brengen we bij elkaar in eh ja één beweging in één stroming dus nou en die

stromingen die eh komen dus voor een deel voort uit eh die ideeën van de verlichting en de Democratische revoluties die worden beïnvloed door hoe die industriële samenleving in elkaar zit en daar gaan we eens verder even naar kijken maar dan beginnen we even met de Stroming die niet bij die vijf wordt die in het kenmerken aspect staan want er is namelijk ook een hele grote stroming die eh Zeker als die Democratische revoluties net afgelopen zijn na de val van eh Napoleon eh in 1815 e die zeggen van ja we willen eigenlijk helemaal niet die al

die nieuwigheden we willen weer terug naar hoe het was willen conserveren behouden hoe het vroeger was en dat is het zogenaamde conservatisme dus een behoudende stroming die zich keerde tegen al die maatschappelijke vernieuwingen van die Democratische revoluties en in Nederland betekende dat bijvoorbeeld dat wij eh een koninkrijk werden na die tijd van Napoleon en Wij kregen Koning Willem de e aan het hoofd en die was behoorlijk conservatief ingesteld want wilde conservatieven Nou die wilden de macht echt terugleggen bij de Voorst hè tijdens die Democratische revoluties was die macht juist veel meer bij eh de bevolking

of bij het parlement komen te liggen en Zij zeggen nee die Vorst moet het weer vooral voor het zeggen hebben en zo'n grondwet is misschien wel leuk maar die moet de macht van de Vorst ook niet teveel beperken dus eh we moeten echt terug naar eh ja naar vroeger eigenlijk en al die nieuwe wetse ideeën zoals bijvoorbeeld het liberalisme daar moeten we niks van hebben Maar ja wat is dan dat liberalisme dat dat is eigenlijk de eerste grote politiek maatschappelijke stroming die opkomt daar ehm ja daar zit Liber in eh Liberty libertas vrijheid een stroming

die zich inzet voor de vrijheid van het individu als je mensen eh zoveel mogelijk vrijlaat dan kunnen zij zich eh zo goed mogelijk ontwikkelen of ontplooien en dat is ook eh het beste niet alleen voor dat individu maar voor de hele samenleving dat is een beetje het idee van eh van het liberalisme en wat zeiden zij dan Nou ja zij vonden dus dat er een grondwet moest zijn die die vrijheden moest garanderen hè dus je moet eh vrij en ook gelijk zijn voor de wet dat iedereen dat dus zou eh eh die vrijheid zou kunnen

genieten ehm de burgers moesten via een parlement eh moesten zij de regering kunnen controleren hè Dus het zijn echt erfgenamen van die Democratische revoluties wel die liberalen hè dus die overheid die mocht niet zomaar iets doen Nee de burgers die moesten inspraak hebben Wie dan die Burgers zijn en wie er in dat parlement moch zitten Dat is nog een discussie maar dat zullen we in de rest van dit tijdvak wel gaan zien en eh ja die overheid die moest zich eigenlijk zo min mogelijk bemoeien met de economie en ook niet met de rest van de

samenleving Want als jij teveel regels op gaat leggen mensen teveel gaat ondersteunen eh dan laat je ze dus niet vrij om er zelf het beste van te maken dus wat moest een overheid doen Nou die moest zorgen dat het land veilig was hè dus moest bijvoorbeeld politie zijn D moest een leger zijn die moest zorgen dat eh de wegen en de Bruggen en de spoorlijn en dergelijke dat dat allemaal eh goed geregeld was want eh dan kon eh de bevolking verder zijn ding doen en vooral is ook niet teveel bemoeien met de economie Laat dat

maar aan de markt over laat dat de bedrijven en de ondernemers zelf maar allemaal uitvechten eh want eh dan zij doen wat het beste is voor hun en als iedereen dat apart doet dan groeit de welvaart ook het meest dat was eigenlijk een beetje het idee Oké vrijheid dus was echt een eh kernbegrip van die liberalen nou ehm waar hadden zij een aanhang vooral onder die gegoede Burgerij hè dus die die die top van die eh klassensamenleving want die vond het natuurlijk Prim om zoveel mogelijk zelf hun ding te kunnen doen maar die gelooft ook

wel in die liberale idealen Oké een andere stroming die heel erg opkwam zetten in die 19e eeuw eh was het zogenaamde nationalisme en ehm ja dat is een stroming met een sterke voorliefde voor het eigen volk en de eigen natie hè daar Daar klopt het hart het Harts voor hè Vandaar dat ik dat hartje erbij heb gezet en dan zijn er eigenlijk twee manieren van eh nationalisme die we eigenlijk allebei in die 19e eeuw al terug zien cultureel en politiek nationalisme cultureel nationalisme wil zoveel zeggen en daar begint het eigenlijk ook mee dat ieder volk

een eigen cultuur heeft die bepaald wordt door de taal de geschiedenis tradities al dat soort zaken die maken Een Volk tot een volk hè dus dus eh eh Belgen zijn anders dan Nederlanders en die zijn weer anders dan Duitsers en die zijn weer anders dan Engelsen en die zijn weer anders dan Fransen dat idee dat zat er heel erg achter in dat eh 19e eeuws Europa ieder volk heeft zijn eigen aard eigenlijk en nu wordt bepaald door Ja met name ook door die geschiedenis van het volk door het geloof zou bijvoorbeeld ook kunnen hè Dat

kan ook eh bijdragen aan een eh groepsgevoel nou dat dat is dus iets wat heel erg opkomt in die tijd Maar tegelijkertijd zie je ook dat dat gevolgen gaat hebben eh op grotere schaal want dan zijn er ook volkeren die gaan zeggen ja maar dan moeten wij ook recht hebben op onze eigen staat en dan wordt het politiek nationalisme ieder volk heeft recht op een eigen natiestaat en als wij de kaart van Europa erbij pakken in 18 zien dus eh na de tijd van die Democratische revoluties hè Napoleon is net verslagen dan zien wij bijvoorbeeld

eh daar dat oranje gebiedje de Verenigde Nederlanden eh dat de Belgen die eh ja die vallen nog onder die Nederlandse koning die Willem de i die we net zagen maar er ontstaat een sterk nationalistisch gevoel van eh Wij willen niet onder die Hollanders leven en eh dan volgt de Belgische opstand waarmee zij dus eh onafhankelijk worden en voor een deel komt dat voort uit ideeën van nationalisme we zien als we dan op de kaart eh naar het oosten toe gaan dat Duitsland nog niet bestaat hè dat zijn allemaal losse staatjes en er ontstaat op een

gegeven moment een sterk gevoel van eh hey moeten wij niet als Duitse staatjes met de gemeenschappelijke taal en cultuur moeten wij niet samen in één land opgaan en dan ontstaat in 1871 Duitsland Hetzelfde geldt voor Italië Dat zie je ook op die kaart dat zijn allemaal losse gebiedjes en in de jaren eh 0 van de 19e eeuw eh wordt dat ook één land dus dat is ook een gevolg van het politieke nationalisme dat er dus nieuwe staten ontstaan Oké eh Zo kan ik wel meer voorbeelden geven maar ik hou hem hier even bij want anders

gaat het allemaal te lang duren we gaan door naar de volgende stroming Je merkt dat ik er een sneltrein Vaart doorheen ga en dan komen we bij het socialisme uit en het socialisme is een stroming die streeft naar een gelijke verdeling van de welvaart en een gelijkwaardige positie van de arbeidersklasse hè dus die klassensamenleving die Piramide die we zagen die grote verschillen die dan zijn tussen rijk en arm tussen ehm veel macht en weinig macht Dat moest echt anders van de socialisten eh Die welvaart moet eerlijk verdeeld worden en eh die mensen die het harde

werk in de fabrieken doen hè hier zien we zo'n mooie ijzerfabriek eh bijvoorbeeld dat ze hard werken ja die mensen die hier op dit schilderij aan het werk zijn die worden daar niet echt Rijk van maar hun baas wel en dat is niet eerlijk van de socialisme ze die arbeiders die worden misschien wel uitgebuit die moeten eh zwaar WK doen enzo krijg je er weinig voor betaald en die kapitalistische ondernemers fabrieks basen die worden heel heel erg rijk dus dat moet anders en dan zie je dat er eh vanuit dat socialisme eigenlijk twee stromingen gaan

ontstaan eh de eerste stroming is eh de de de Stroming waar Karl Mark eigenlijk de grondlegger van het communisme en van socialisme Sorry mee komt ehm dat is dus zogenaamde communisme Ik heb er een raketje bij gezet want hoe Willen zij hun verandering eh teweegbrengen nou Dat willen zij heel snel gaan doen eh door middel van eh een gewelddadige revolutie zou er een nieuwe samenleving moeten te ontstaan en er zijn ook eh socialisten die gaan zeggen van ja dat weet ik niet of het zo wel gaat en eh moet je wel in opstand komen eh

kan dat niet op een andere manier kan dat niet geleidelijker en dat zijn de zogenaamde sociaaldemocraten want sociaal democ democratie Huh gaat ervanuit dat je dus eh door middel van eh eh uitbreiding van het kiesrecht eh dat dat eh arbeiders ook mogen gaan stemmen en dat er daar dus betere wetten komen waardoor uiteindelijk die die arbeidersklasse het ook beter zal krijgen en dus eh er ook een meer gelijke verdeling van die welvaart zal komen dus dat zijn grof vechte twee smaken socialisme die er zijn en Dit wordt ook een heel invloedrijke politieke stroming ehm nou

dan hebben we nog het zogenaamde confessionalisme daar zit het woord confessie in geloof eh een stroming die een samenleving wil op basis van religieuze normen en waarden en dat kan natuurlijk een christelijke stroming zijn maar dat eh kan ook een Islamitische stroming zijn of een grse stroming of iets dergelijks eh in die tijd in Europa 19e eeuw in Europa had je grofweg eh twee grote confessionele stromingen en dat waren christelijke stromingen Dat waren de katholieken en dat waren de Protestanten hier Zullen we bij een andere video de emancipatiebewegingen wat dieper op ingaan Hetzelfde geldt trouwens

voor die socialisten en dan hebben we eh een laatste stroming nog eh het feminisme en dat is een stroming die streeft naar een gelijkwaardige positie van de vrouw in de maatschappij hè ook Dit is een eh een emancipatiebeweging dus dat is een ander kenmerkt aspect en dan zullen we er dieper op ingaan eh maar er kwamen dus steeds meer vrouwen die gingen zeggen van en dat begon al in die tijd van die Franse Revolutie Ja leuk dat er nu eh allerlei verklaringen voor de rechten van de mens worden gegeven en zo zeg maar Maar dat

geldt toch eigenlijk vooral voor mannen Waarom krijgen vrouwen niet ook meer inspraak En dan krijg je dus dit soort eh dit soort geschrift in dit geval van een eh een Engelse eh feministe die zegt van ja de de rights of women zijn ook belangrijk Nou dat zag je bijvoorbeeld ook in Frankrijk Zag je dat ook terugkomen en zo zie je dat er uiteindelijk eh in verschillende west-europese landen en in noord-amerika dat er een sterk feministische stroming ontstaat die gaat zeggen hy vrouwen moeten meer eh moeten misschien ook wel kiesrecht krijgen moeten ook naar het hoge

onderwijs kunnen enzo maar goed dat is een emancipatiebeweging kom ik in die video van dat kenmerkt aspect op terug Nou dan hebben ze alle vijf gehad ehm heel veel gehad dus bij dit kenmerkend aspect de opkomst van die politiek maat schappelijke stromingen Ehm ja waar komen die vandaan nou ja voor een deel dus komen die voort uit die Democratische revoluties hè dus dus de vrijheid gelijkheid en het broederschap van de Franse Revolutie die vrijheid is het liberalisme de gelijkheid is het socialisme die broederschap dat is misschien wel nationalisme eh tegelijkertijd komt het op in die

industriële samenleving hè er ontstaan die verschillende klassen eh Waarvoor ook verschillende politiek maatschappelijke stromingen op gaan eh eh komen en eh nou Ja uiteindelijk Zullen we zien dat in tijdvak acht die tijd van burgers en stoommachines dat er dus verschillende kenmerken aspecten zijn die hier weer door beïnvloed worden want als het gaat over de zogenaamde sociale kwestie dan kijken verschillende politiek maatschappelijke stroming daar heel verschillend tegenaan eh ik had al gezegd dat het eh het socialisme het confessionalisme en het feminisme dat dat emancipatiebewegingen zijn dus daar ga ik in deze video uitgebreider op in bij

dit kenmerkend aspect en eh ja we zullen ook gaan zien dat eh die verschillende politiek maatschappelijke stromingen ook opkomen voor eh en soms juist ook tegen gaan werken dat het kiesrecht moet worden uitgebreid komen ook dus in een andere video op terug waar we ook nog op terug gaan komen is dat vanuit sommige van deze eh politiek maatschappelijke stromingen zullen weer ja nieuwe afsplitsingen komen om het ZOA te zeggen en dan zien bijvoorbeeld dat in de eerste helft van de 20se Eeuw eh het communisme net al even genoemd maar ook het fascisme en het Nationaal

socialisme op gaan komen komen ook later op terug Ho ik word er moe van van de deze hele video Ik ga snel stoppen hier kun je in ieder geval naar eh de volgende video toe abonneer je ook even op mijn kanaal steun de goede doelen die hieronder genoemd worden en ik zie je graag in een volgende video doei