''De weg vooruit is de weg terug.'' | Prof. dr. Andreas Kinneging

oké goedemiddag ik ik ga dan het haal stelsel of een half uur en dat gaat natuurlijk ook wel over mijn boek de onzichtbare maat maar ik ga niet de ontzichtbare maat op hoofdlijnen samen valt of iets dergelijks en de fabriek ik vermoed dat veel van jullie uur kennis van hebben genomen of misschien hebben gelezen zo voort nou dat begint met een met een bespreking en de kritiek van wat we dan in de vriend wel doen we de moderniteit heeft de moraliteit de moderne tijd die een product is van aan de ene kant verlichtingsdenken en aan

andere kant het romantische denken ik bij de ja en dan tijdens de het eerste deel van het boek gaat daarover en dan vanaf de tweede deel ga ik terug naar waar we vandaan komen dus naar de wat ik de europese traditie doet aan de ene kant vola toerisme weet je alles telt dus ook veel platen en dan de andere kant natuurlijk het christendom bijzondere twee grote denkers van het middeleeuws christendom namelijk augustinus een torus van tielen ik ik laat dan zien dat dat het tenminste ik hoop te laten zien dat dat toch superieur is aan

het moderne denken en dat de weg vooruit dus de weg terug is weg vooruit ze weer terug nu in in dat moderne denken in welke variant dan ook voorlichting van riel voor romantische variant er staan twee waarden centraal je zou zelfs kunnen zeggen dat twee waarden de plaats hebben ingenomen van god dus [Muziek] zijn twee de waarde zit weer af goden geworden en dat zij tutu waarde van de vrijheid en de gelijkheid de vrijzinnige lekker en ik vind het heel belangrijk dat we daar met z'n allen ons bewust van zijn en de ook over nadenken

en hoe sta ik nou tegenover vrijheid en gelijkheid hoe steekt er tegenover als christen als iemand die staat in de bijbelse traditie zo als ik even mag jezus heeft het nooit over vrijheid en gelijkheid hij heeft het al heel andere dingen zo mijn stelling zijn als jullie denken de klopt niet de hoor ik het graag ik ga nog verder als je gaat naar wat echt het fundament is van van bijbelse denken het begin als het ware de de arch geen dat is natuurlijk genesis 1 tot en met 3 de schepping van de wereld en zondeval

ze waren waar gaat de zondeval eigenlijk over wat is de zondeval wat is dan eigenlijk de zon van nou ja kijk de slang waar die verleid eva tot het eten van de vrucht wat wat zijn de argumenten waarmee eva verleidt wordt u zult gelijk zijn ze gelijk zijn de aantrekkelijkheid van van de gelijkheid zit in de mens en niet gelijk aan eerst westen postbode of zo nee gelijk aan god aan de allerhoogste dat betekent dat er ook niemand meer niemand meer boven hier is nou da's aantrekkelijk dat willen we allemaal wel en niet alleen dat

maar als je gelijk bent aan de hoogste dan ben je dus ook vrij vrij om zelf te bepalen wat je wat je doet en wat je laat wat goed is en wat kwaad is wat is niemand boven je niemand boven je die kan zeggen maar dit zijn de 10 geboden daar moet jij je aanhouden ja dus de mening van jouw god maar ik ben gelijk aan jou dus ik bepaal het zelf wel dus zo gezien ga naar de zondeval over vrijheid en gelijkheid dus als altijd al heel aantrekkelijk geweest voor de mens vrijheid jaar gelijkheid

ja da's niet iets wat in de verlichting en de rommel die pas op komt dat is het daar helemaal aan het begin zo horen is dat zo de mens eigen het enige verschil is dat de bijbel natuurlijk slecht pas op de mee want je bent niet gelijk er god en je bepaalt niet zelf wat goed en kletsen dus de bijbel ziet hoe aantrekkelijk vrijheid en gelijkheid zijn normaal begin dat zijn de meest aantrekkelijke dingen in een mensenleven maar tegelijkertijd zegt de bijbel ja wacht eens even man maar het is niet goed is niet de bedoeling

geef vrijheid en gelijkheid mijn gehoorzaamheid gehoorzaam het dit was heel wat anders nou daar zie je meteen de zogenaamde antithese van groen en van cuypere die zeggen ja wacht even het christendom staat tegenover de revolutie leer straat tegenover liberté en egalité dan wat wat ik heel belangrijk vind is dat jullie als nieuwe generatie is volgende generatie die problematiek door denken en daar ook positie en kiezen als als toekomstige sgp politici en jullie zijn voor zover er nu nog bestaan in de hele land jullie zijn laatste restje christen soldaten die waar een maar je kan dat

alleen zijn als je ja als je weet waar het christendom voor staat a en b als je weet waar de vijand voor staat waar tegen en tegen wie je moet vechten nu waar en dat gevecht is die primair altijd intellectueel gevecht hier oké nou ik ik ga dus iets zeggen over vrij tegelijk het in relatie tot de sgp en en breder in relatie tot tot laten we zeggen geïnformeerde levenswijze en het gereformeerde argumenteren naar de buitenwereld zoals dat afgelopen 150 jaar gestalte heeft gekregen maar jullie de erfgenamen van een daarvan zal ik gaan zeggen die

wijze van argumenteren die functioneert niet meer hij dus de jullie vaders voor wie ik ook al lang geleden heb opgetreden die die konden zich dat nogal permitteren met jullie kunnen hier niet meer mee met uur ja ik spreek je raadsel ik weet is maar ik zal gaan uitleggen oké laat maar eens beginnen met wat er in in de krant stond van de week rd was nog tamelijk rooskleurig bestond in van jaar christendom is niet meer meerderheids positie in nederland he en de krant sprak over 6040 proces te consent 40% 60% onkerkelijk ongelovig onchristelijk 40% geloof

ik denk dat dat veel te rooskleurig is niet waar volgens mij is de verhouding 90% 10% zo ongeveer dus dat betekent dat het christendom nu een zeer kleine minderheidspositie is de positie van de zeer kleine minnaar en de betekende me niet vergis is een zal die minderheid in de nabij toekomst in juni leven nog veel kleiner worden ik zie ik een enkele manier dat daar een keerpunt in zou komen of wat dan ook nou denk nou ben je geneigd dat weet ik om de navolging van je ouders en grootouders enzovoorts te denken ja stuk dramatisch

maar politiek maatschappelijk gezien is het nog niet zo erg want zolang we binnen onze eigen kring maar ons leven kunnen leiden zoals we zelf willen die waar dan dan dan is er niet zoveel aan de hand hiervan voor onszelf ik zeg u vandaag dat laatste dat wordt ook in heel snel tempo utopisch hij dus het zal heel snel tempo heel snel minder mogelijk worden om binnen eigen kring te kunnen blijven leven op de door u gewenste manier omdat anders dan in verleden die buitenwereld steeds meer binnen uw eigen kring zal treden en van uw zal

eisen dat u uw leven veranderd en misschien ook wel u denken verandert oké dat is de thee ze was de stelling en en de rest is uitleg ga ik nu weer beginnen ja laten we eerst eens kijken naar de achtergrond historische achtergrond van die gedachte dat iedere groep binnen zijn eigen kring moet kunnen leven zoals die groep dat wenst ja hier heb je die kring sgp kring daar heb je andere kring heb jullie andere kring die mensen vreselijk oneens over van alles en nog wat maar is die erg want ze laten we gaan met rust

en iedereen kan op die manier op zijn eigen manier zalige worden ze zeggen en frederik de grote aan te halen nou dat die gedachten die is in nederland bijvoorbeeld de basis geweest voor de samenleving van de verzuiling daar hebben jullie vast en was voor gehoord heb dat is het organisatie principe zou je kunnen zeggen van de samen limbra tussen 1918 en 1968 en je hebt de protestantse zaal met daarbinnen wel om een kleine zaaltjes je hebt katholieke zuil rond dat een keer zou doen je hebt een socialistische zuil' je op de liberalen zeil en die

leven grotendeels langs elkaar heen of vrijwel helemaal langs elkaar heen je laten begrijpen trust en en daardoor rel en zij had het eigenlijk best goed en vreedzaam in nederland nou dat is ben ik van overtuigd wat er nog steeds in uw hoofd zit daar bent u mee opgroeit u weet natuurlijk ja de meeste mensen gaan niet naar een orthodox gereformeerde kerk meeste mensen zijn niet lid van de sgp de mensen meeste mensen delen niet de onze opvatting maar is niet ergens de buitenwereld hij zei leven zo als zij dat willen wij leven zoals wij dat

willen en een goed lukken pijpen elkaar niet uit een soort verzuiling th gedachte van leven en laten leven nu die die [Muziek] die gedachten die dus in de verzuiling dominant was die gaat eigenlijk al terug na 1848 de grondwetswijziging room de grond we zijn de factor bekken van 1848 toen werd namelijk wat in nederland groep te wordt de vrijheid van vereniging en vergadering opgenomen in de grondwet de wat de amerikanen om de freedom of so she ik zal verder spreken van de vrij van associatie dat lijden dat leidde er onder andere toe dat de rooms

katholieke kerk hersteld werd in nederland en dat ook allerlei verschillende calvinistische kennen ontstonden konden ontstaan zonder problemen te krijgen met de overheid met de staat de eerste dat we weg informeer de kerk die die ontstond was stuk die van de afgescheiden 1834 nietwaar en die zogenaamde cookies' jana en van domineerde kok en die je krijgt ook enorme problemen dominique ook heeft nog in de gevangenis gezeten ervoor want de gedachte in de jaren dertig van de negentiende eeuw was nog steeds nou een keer een staatskerk kon daar zo nog even terug nu dat verandert in 1848

vrijheid van ons sociaal sea dat wil zeggen vrijheid van kerkstichting niet waar een [Muziek] en daaruit is geleidelijk aan dat hele die hele verzuiling ontstaan en dus ook de gedachten van leven en laten leven wij leven in eigen kring zoals wij willen jullie leven jullie kris jullie willen we bemoeien ons die niet met elkaar en zo hebben we sociale vrede laat eens kijken naar de oorsprong van dit idee als belangrijk dat je dat weet dit idee is van oorsprong een amerikaans idee het komt van overkant van de grote plan plas het komt meer specifiek uit

de amerikaanse revolutie ze praat over het einde van 18 deel daar is het voor het eerst doordacht en ook op papier gezet wel in de zogenaamde bill of rights het 1791 waar die die gedachten op een op een hele fraaie manier is verwoord ik citeer hem even congres als daarmee gaan ze wetgever shall make no lo respecting en establishment' of religion op probation of de free exercise de wolf over bridging de freedom of speech of de prijs order waait of de people piesen bluetooth symbool tijdens de bestaat die die zal niet een established we legion

instellen dus een staatskas iedereen is vrij zijn eigen kerk zijn eigen zijn eigen kerk te bevestigen steigeren religie te belijden en aan te hangen surf vrijheid van godsdienst je hadden wij niet ene in europa op dat dat straks ook iets meer over vertellen en dan heb je daarnaast de freedom of speech inclusief de freedom of the press of de pres wat wij doen maar de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van associatie derde element van dat artikel 1 van die bill of rights drie vrijheden brief en de mijn telen vrijheden jullie ook nog mee zijn

opgegroeid het zeggen jullie vaders in jullie grootvaders de vrijheid van religie de vrijheid van associatie de vrijheid van spreken religie associaties spreken zijn dat nou 3 losse dingen die we toevallig allemaal drie alle drie willen of of zit dan om bepaalde samenhang tussen is de vormen die in eenheid ja die voor hun eenheid het fundament de basis is de vrijheid van religie dat is de basis en die twee andere vrijheid van associatie en vrijheid van spreken ja dat zijn vrijheden die geven die vrijheid van religie in feite handen en voeten met andere woorden zonder de

vrijheid van associatie in de vrijheid van spreken geen vrijheid van religie dan nu even over nadenken je kan het ook zeggen vrijheid van religie maar geen vrijheid van associatie ook geen vrijheid van spreken wat is dan nog de vrijheid van religie ja dat je in je eentje thuis de bijbel bestudeerd en dan niet over praten en ook niet samenkomt in een kerk om je geloof te belijden dus in de praktijk blijft er heel weinig over van die vrijheid van de religie vrijheid van de religie krijgt gestalte hol doordat je niet alleen de bijbel leest maar

dat je ook de over praat met elkaar en erover nadenk met elkaar maar dat je ook dus bij elkaar komt als kun je de niet met elkaar over praten over nadenken zie je vrij van associatie vrijheid van spreken geeft gestalte aan 5 van religie zonder vrijheid van spreken van associatie geen vrijheid van religie nou dat is wat de amerikanen begrepen in aan het eind van de 18e eeuw en wat ze stelden tegenover een oudere doctrine die komt uit de vrede van westfalen 1648 die zegt koers regio goes religio met andere woorden van wie de staat

is die bepaalt ook de religie met andere woorden we moeten de staatskerk hebben een kerk waar iedereen dit van is zoals in de republiek ja nou dat die gedachte gedachten van de staatskerk die die eeuwenlang leidend is geweest die is in die amerikaanse revolutie met daarin ook hem ook in de franse even is mijn vrouw een amerikaans review onder vuur komen te liggen en om allerlei redenen omdat het of hypocrisie lijdt omdat de tot ongerechtvaardigde vervolging leidt het cetera et cetera en daaruit te vervangen in van die gedachte van van de staatschap is ontstaan die

notie van vrijheid van religie en om die vrijheid van religie handen en voeten gegrepen te geven zijn emoties van de vrijheid van spreken en de vrijheid van associatie aan toegevoegd nu dit gedachtegoed is in de loop van de eerste helft van de negentiende eeuw naar europa overgewaaid dus kijk naar willem de eerste nog eigenlijk de man van de vrede van westfalen die zegt nee maar we luisteren steur de houden gereformeerde kerk van de republiek dat is de hervormde kerk geworden van het koninkrijk dat is gewoon de kerk waar iedereen lid van moet zijn dus geen

off-piste aan de ene kant en aan de andere kant ook niet dominees ik denk ik weet het beter en ik schijt af van de van de hervormde kerk maar iemand als groen wie dacht er anders over groen bij de grootste christelijke staatsman denken van de eerste helft van de negentiende eeuw die was erg onder de indruk van het amerikaanse model en meedoen mede doordat hij doet toch viel gelezen had en hetzelfde gold voor onder anderen zijn leerling abraham kuyper en die stonden dan ook geheel achter de grondwetswijziging die meestal gekoppeld wordt aan johan rudolf thorbecke

heeft vannacht van 1848 waarin die drie vrijheden centraal worden gesteld vergeet u wel eens mensen weet het ook vaak niet maar de de de vrijheid van van religie van spreken en van associatie die gaat in nederland ja terug tot 1848 en niet daarvoor de vrijheid van associatie impey sölden die dus recht om aan je eigen kerk op te richten die staat niet eens genoemd in de grond wetten van voor 1848 echt een noviteit daar goed dat betekend dus om een lang verhaal kort te maken dat we in 1848 aankomen op een punt waar de generatie

van uw ouders nog steeds deel van uitmaakte dat is dat punt heel simpel je hebt een verhaal naar binnen toe en je hebt een verhaal naar buiten toe het verhalen binnen toe is het verhaal over jezus en over mozes en over god en over de kerk en over het geloof en over de genade kortom de eigen specifieke uitleg van het christendom in eigen kring en dan heb je het verhaal naar buiten toe buiten de muren van de eigen kring en dat verhaal is die de christelijk verhaal een verhaal is in essentie een amerikaans klassiek liberaal

verhaal en dat is een verhaal dat gebaseerd is op de reef rijden op artikel 1 van de amerikaanse grondwet namelijk jongens er is vrijheid van religie niet waar jullie zeggen daar wat jullie willen wij mogen zeggen wat wij willen jongens er is vrijheid van associatie jullie hebben jullie kerk wij hebben onze kerk en aanverwante organisaties denk aan scholen denk aan de pers jullie jullie kranten we hebben ons punten en er is vrijheid van spreken jullie zeggen misschien dit of dat over de verhouding tussen man en vrouw zo heel anders omdat wij veel wijzer iets anders

maar vrijheid van spreken binnen nietwaar zo zie je dat dat was de zoals de maatschappelijke consensus een soort amerikaans liberale consensus naar buiten toe en naar binnen toe zeiden we al wat anders tegen elkaar dit systeem heeft kan niet anders zeggen heel lang uitmuntend gewerkt vele generaties hervormde geïnformeerde lutheraan rooms-katholieke zo het zijn ermee opgegroeid en opgevoed en dat het werkte eigenlijk uitstekend maar sedert een aantal jaar lijkt dit verhaal deze liberale bezwering moet zo te noemen steeds minder te werken de invocatie van de drie vrijheden lijkt er namelijk niet meer toe steeds minder toe

dat de buitenwereld zich koest hout en voor de poorten van het van het laten we maar zeggen de sgp kring halt houdt hij zegt oké dat is julie kring dat we moeten wij ons hiermee nee die buitenwereld the straight straight steeds meer die kregen en die bemoeit zich steeds meer had met wat binnenin die kring gebeurd en het zijn rammelt steeds luider aan de deur dopen de poort buiten lastig dat is de situatie waar we in zitten dus niet de situatie waar jullie vaders en moeders in zaten die komen altijd zeggen vrijheid van associatie ga

weg we gingen ze weg vrijheid van spreken wij mogen dat zeggen wij vinden dat ja inderdaad uw mogen dat zeggen zeg is niet meer vrijheid van religie ja maar er zijn grenzen concreet de voorbeelden oh rest van recent naar hout en de tussen nu heel recent vrijheid van spreken twee rechtszaken van de afgelopen weken en je het nederland een beetje uit finland hebben hier gevoeld ja die gingen over de vraag of gelovigen het recht hebben de bijbelse opvatting die zaken huwelijk sense huwelijk en seks te verdedigen en of ze dus het recht hebben om andere

visies andere opvattingen andere levenswijze af te wijzen als de kern van de zaak dat heeft alles ik dat ik zei het al dat heeft dus alles te maken met de met dat ze grondrecht van die vrijheid van spreken nou bij de zijn voor christenen goed afgelopen maar kijk je moet niet denken dat je nu rustig kan gaan slapen hij dat het ten eeuwigen dage het gevaar is afgewend want dat is natuurlijk niet zo feit alleen al dat rechtszaak over gevoerd je moet daarvoor zien of tom al klaar is want mensen kunnen ook in hoger beroep

gaat waar tot aan het europees hof het feit alleen dat dat de rechtszaak over worden gevoerd en dan nog de maatschappelijke sfeer zodanig dat het heel goed mogelijk is dat een rechter over zegt twee jaar hele andere conclusies trekken die waar ik ga van 2022 naar 2005 in 2005 was er ook een rechtszaak tegen de sgp gevoerd door clara wichmann instituut advocaat als een van mijn collega in leiden en dat ging over de diepte verhaal ook lidmaatschap dat is hoe de sgp verloren dan weet u alles van en [Muziek] kijk dat gaat ook over de

vrijheid van associatie als je de vrijheid van een suciati werkelijk hebt dan kun je zelf bepalen wie en lid mag worden van een club als vrijheid van associatie en als de sgp op goed moment zelf had gezegd van ja jongens wij wij vinden dat dames er ook bij mogelijk niet waar dan dan was dat binnen de grenzen van de vrijheid van associatie die uitstekend geweest maar nu is het van buitenaf opgelegd ook nog met de slechtste van alle mogelijk denkbare argumenten namelijk anders raak je geld kwijt 2 dat is een aantasting van de vrijheid van

associatie als een aantasting van de vrijheid van associatie zo even helemaal los van de vraag of we hier naar persoonlijk voor of tegen vrouwen in politiek functies zijn dus die discussie kunnen wel voor maar daar gaat het niet om het gaat om de vrije associatie en belang daarvan het feit dat hij vreet van associatie is aangetast nou ik noem nog vrijwillig een aantal dingen die allemaal nu spelen in in uw kring gebruik van boeken op school waar de nrc zit achter een aantal scholen aan waarom ja die mensen die die zeggen we willen bijvoorbeeld in

de biologie boeken of in de geschiedenis boeken willen we bepaalde dingen zo vertellen over bepaalde dingen wel vertellen andere die je wel verkeer dit is onze visie dit vinden wij belangrijk het is volgens ons niet waren twittert cetera wat zegt de nrc dat is censuur is heel grappig hele grappige omkering van de betekenis van woorden wat je in feite doet is dat je dus deze kring van christelijke scholen de vrijheid van spreken ontneemt vrijheid van meningsuiting neemt je zegt gewoon ja maar dat mag jij de kinderen niet meer vertellen dan mag je die leren je

moet ze dat en dat en dat leren aantasting van de vrijheid van spreken aanname en ontslagbeleid van scholen ja vrijheid van associatie wil zeggen de school bepaalt zelf of het schoolbestuur bepaalt zelf wie docent wordt en wanneer een docent ontslagen komen of moet worden afhankelijk van de structuur te onze force de school is daar in a stroll is daarin heer en meester de tas de vrijheid van een sociaal nou dat is al niet meer het geval dus als als iemand school komt te werken en dan allerlei dingen gaat zeggen of of een levensstijl door op

nahoudt die die u niets correspondeert met de grondslagen van de school het komt bij de rechter ja dan is de kans groot en die wordt steeds groter dat die docent niet ontslagen zal hoor ja aantasting van de vrijheid van associatie vrij van associatie en vrijheid van spreken zijn de concreet middelen om gestalte te geven aan de vrijheid van religie hoe geef je gesteld aan de vrijheid van de religie op jouw school als daar docenten zijn die allerlei dingen vertellen waarvan jij denkt dat klopt niet en dat wil ik niet in dat is niet goed is

heel lastig dat het nu over aannamebeleid van docenten max elftal van aannamebeleid van leerlingen die waar als een schoolzicht ja ja wij willen niet dat mensen thuis internet hebben of wij willen dat mensen thuis geschoond internet hebben officieus in de komen de komen ouders met hun kinderen klimaat op deze school maar ja wij hebben gewoon vrij internet thuis en school moet wordt gedwongen door de rechter die kinderen toe te laten ja dan breng je iets op gang wat je eigenlijk niet wilt maar de rechter heeft je gedwongen volgende stap is natuurlijk ouders van autistische ouders

die denk ja maar die kisten scholen zijn super goed nietwaar daar eerst nog orde enz ze heeft nog een beetje discipline de krijgen de leerlingen nog wat geleerd dus ik wil mijn kinderen op die school liever dan op die openbare scroll daar waar ze door poortjes moeten lopen om te zien of of of kinderen bepaalde metalen voorwerpen bij zich hebben zeg terecht ja natuurlijk die kinderen moeten ook naar die school en dan heb je een hele interessante situatie namelijk dan heb je klasse met met 30 kinderen erin waarvan de 20 dus uit de sgp gezien

komen en 10 atheïstisch zijn die they say more nog twee voorbeelden twee niet uit het recente verleden en het heden maar uit het nabije toekomst kunnen jullie kijken of ik profetische gaven kijk je vrijheid van associatie die die omvat in zekere zin ook de vrijheid van gezinsleven gezin is de meest fundamentele associatie maar de buitenwacht kijk toch steeds vreemder aan tegen u tegen christelijke gezinnen met name of als christelijke zien ze dat gebeurt hij allemaal is dat wel kosher ze wat wat krijgen die min kinderen allemaal mee van huis uit dan worden geïndoctrineerd in naar

hun opvatting in tolerante opvattingen onwetendheid vooroordeel bijgeloof dat is wat je leert in een christelijk gezin ja dat is dat heel ernstig wordt dan moeten we toch eens overwegen om die kinderen misschien uit huis te plaatsen ja als ze 2 jaar gehoord kun je die kinderen in feite niet beide ouders laten nu maar wat er worden ze volledig in de war gemaakt en geïndoctrineerd ik zei dit gaat over de toekomst en dan laatste laatste dingetje uit de toekomst maar een klein dingetje om zo uiteindelijk ga je terug naar dat boek die waar zeer waar komen

al die rare ideeën vandaan van al die mensen die komen uit dat boek daar wordt in de kerk over gesproken en dan wordt thuis over gesproken en ja kan toch zo niet dus we kijken wat erin staat daar boek moeten we verbieden of in ieder geval censureren we moeten heel veel dingen uit dat wordt nog leuker en de toekomst samenvattend op alle fronten staan de vrijheden uit artikel een bill of rights onder druk meer dan in de afgelopen 170 jaar dat jury die heeft de zaadjes juridisch is dat mogelijk door de beperking glazuren sommigen van

jullie zullen rechten studeren die weten dat het beperkt als u de bel grondrechten je altijd dit grondrecht behoudens behoudens ieders verantwoordelijkheid voor de wit nou die die beperking blessure die was altijd al vanaf het begin vanaf 1848 en daarvoor alleen werd er niet of nauwelijks gebruik van gemaakt mensen zeiden heel weinig van ja maar wacht even nu wordt het beperkt worden dit valt onder de clausule en daar zit hem de zit hem de kneep want dat is enorm veranderd er wordt steeds meer en steeds makkelijker gebruik gemaakt van de beperking blessure dus ik heb de

situatie dat dat al die grondrecht allemaal nog bestaan niet waar kijk waar ze staan in de grondwet ja maar behoudens ieders verantwoordelijkheid voor de wet en hier is een situatie zich gaat te ver moet het beperken met een bijna alleen maar nu is de grote vraag hoe komt dat nou hoe komt het dat onze dan zeggen dat de voorouders van de van de nederlandse meerderheid ook de ongelovigen dat die het helemaal niet moeilijk vonden om mensen uit kerkelijke kringen orthodoxe christenen om dicht met rust te laten het is geen enkele moeite mee kijk ze zullen

wel gedacht hebben van ja maar ze waren niet geneigd om die kring binnen te treden en te zeggen dat mag je niet doen dat mag je niet doen zo mag je niet denken en we leggen jullie nieuwe banden en nu is dat wel het geval en aan het is steeds massieve richt gevolgen hoe komt dat [Applaus] dat komt denk ik door de radicalisering van het moderne denken moderne denken is gebaseerd op twee ultieme waarde te intieme beginselen vrij tegelijk er komt dus door de radicalisering van het denken over vrijheid en gelijkheid daar wil ik nog

iets over zeggen ja ik hoop dat jullie met me mee willen denk ik als je doen dieper over dat laat ik dan verwijs ik je naar mijn boek vrijheid en gelijker feite geletterd beginnen met de vrijheid ga ik jullie even voor jullie heeft naast elkaar zetten de oorspronkelijke uitleg van de vrijheid en zoals die en voorkomt u de amerikaanse revolutie en dan de nieuwe uitleg van de vrijheid zoals die nu steeds meer tegenkomen die die zijn oorsprong vindt met name in sowieso goed zo en dan later ook een john soort 0 was de oorspronkelijke uitleg

van de de vrijheid dus in casu hier in mijn betoog vrijheid van religie vrijheid van een sociaal see inclusief de feiten onderwijs en vrij van de shazia vrijheid van familieleven ook vreemd associatie en vrijheid van spreken vrijheid om even die was de oorspronkelijke als je teruggaat naar de bill of rights 1791 wat betekenen dan die vrijheden die we daar tegenkomen in een artikel een dat zijn dames en heren vrijheden tegenover de staat tegenover de overheid dat zijn vrijheden die zijn vastgelegd met in gedachten grote boze wolf van de overheid van de van de mogelijkheid dat

er staat als het ware zijn ideeën gaat opleggen dat dat dus politieke tirannie ontstaat dat de staat gaat zeggen er moet dit geloven je moet dit lezen en dat mag je niet lezen en ze worden enz dus staat dat was het zwarte schaap dat was de grote boze wolf en al die vrijheden al die rechten die grondrechten zoals die geformuleerd zijn in de in de bill of rights en later ook in de déclaration deed wat de longen dus italia zijn vrijheden tegenover de staat oké zit in je hoofd dat is veranderd nu een als in

de tweede helft van de 19e eeuw begonnen nu zijn het vooral vrijheden die worden geïnterpreteerd als vrijheden van het individu van individuele mens tegenover de samenleving tegenover de groep tegenover zijn of haar kring nadenken wat een wat een enorme omslag dat is ja kijk als jij vrij bent als individu om and i realy ging te begeleiden te belijden tegenover je eigen kring tegenover je eigen kring ja dan betekent dat dus dat die kring jou niets mag opleggen want jij moet denken dan wordt de kring zelf heel problematisch die kerk zelf wordt heel problematisch dat is

dan doen en een fenomeen dat het prestigieuze is omdat het jou niets oplegt jouw indoctrineert jouw via sociale druk probeert te doen conformeren aan de bepaalde groep standaard ja de vrijheid die oorspronkelijk betekende de vrijheid om in eigen kring binnen de eigen groep te leven volgens je eigen overtuiging dat gaat nu betekenen de vrijheid en radicaal individualistische vrijheid om als individu te voelen te denken te zijn te willen wat je zelf wilt hoe los van je eigen kring dus probleem is hier niet meer de staat en de mogelijkheid van onderdrukking door de staat probleem is

hier de groep de kring de kerk en de onderdrukking van je individualiteit door die kerk door die groep nou een keer raden wie zo gezien de herder is die jou moet beschermen tegen de groep wie is dat de staat natuurlijk hier is een interessante verandert truc gaan de geweest ze dat wat de grote boze wolf als de staat die is opeens veranderd in een herder die het individu moet beschermen tegen sociale onderdrukking door de groep door de kerk daar zitten we midden in zit familie en dat verklaart voor heel groot deel waarom die staat steeds

maar verder gaat in het binnendringen in de kring van de orthodoxe christenen staat doet het voor je bestwil staat beschermt u tegen uw naaste tegen uw ouders tegen de oudere de staat wil dat u vrij bent om zelf te kunnen denken en om niets geïndoctrineerd te worden in een of andere eeuwenoude vorm van denken die al lang achterhaald is dus met de beste bedoelingen gedreven vanuit een moderne conceptie van vrijheid ja ik wat je moet doen komende 30 jaar is a dit begrijpen natuurlijk maar b ook hun tegen discours ontwikkelen da's de schone taak ik

zei twee ultieme waar de vrijheid gelijkheid ik kom nu aan de gelijk het is mijn laatste punt ook daar zie je een verandering van betekenis ten opzichte van de oorsprong geluk betekent dat was de oorspronkelijke betekenis de amerikaanse revolutie gelijkheid betekend gelijkheid voor de wet gelijkheid voor de wet dat wil zeggen de wet cq de staat de overheid moet iedereen gelijk behandelen de wet is een algemene regel die vooral een gelijkelijk geld de staat moet iedereen gelijk behandelen nog anders geformuleerd de staat mag niet discrimineren hoort het woord al discriminatie het belangrijkste woord in het

tegenwoordige ethische die score dat dat waarvan uur beschuldigd wordt oorspronkelijk had discriminatie te maken met een staat die mensen die gelijke ongelijk begon worden staat mag dat niet doen ook hier is de betekenis veranderd nu is dit is de gelijkheid stormde non-discriminatie nog niet meer en normen ten aanzien van de staat maar ten aanzien van de samenleving van ons als individuen als mensen het betekent niet meer grijs staat zult niet discrimineren hij staat zult iedereen gelijk behandelen het betekent nu gij individu zult niet discrimineren en de staat ziet er op toe zelfs de omdraaien als

bij vrijheid de grote boze wolf is nu de herder geworden dus heren in deze zaal in deze game deze sgp kring zomer prima je mag zeggen wat je wilt de machtige geschreven staan dat de staat maar je mag niet discrimineren tast hoogste gebod en als ze gediscrimineerd wordt is dat een beperkende grond voor de vrijheid van spreken hey wordt gediscrimineerd kan vandaar dat ik denk dat dat over tien jaar de bijbel verboden is het discriminator boek dat wat daar gebeurt in wordt er dus christelijke scholen in de sgp orthodox-christelijke media is discriminatie dan mag je

het is we gaan ingrijpen en desnoods verbieden zie je opeens wordt het heldere wat er gebeurt nou laatste woorden maar we die kinneging discriminatie is toch ook niet goed dat is toch slecht dan moeten we toch ook niet doen om ook niet willen toch ja ik vind ook daarnaast de mr liefde dat het goede het waar het schroeien liefde tot god ieder mensenkind van god haat de zonde hebt de zonder hebt de zon er lief en zo voort dus allemaal raar maar ze moreel beroep moreel beroep als je dat gaat leiden via de staat dan

krijg je een enorme onderdrukking dus klinkt mooi maar hoe verhoudt het gebod gij zult niet discrimineren en anders krijg je de staat achter je aan zich tot de drie basis vrijheden vrijheid van religie vrij van associatie vrijheid van spreken nou bar bar bar slecht ja die die dat discriminatieverbod dat leidt ertoe dat u straks geen vrijheid van spreken me heeft dat leidt ertoe dat er straks geen vrijheid van associatie mee eens zal de sgp-jongeren nog bestaan voor mij een open vraag dat leidt ertoe dat er straks geen vrijheid van religie de is want religie is

discriminerend uit de aard der zaak als je tolerant zijn moet zijn tegenover iedereen als je alles als gelijk moet zien daar kun je eigenlijk niet meer zeggen van ja maar mijn geloof mijn kerkgenootschap dat is de ware dit kan niet het is ik eindigen met een beroep op u dit dit is de kern in mijn ogen van wat er nu aan de hand is ik zie ook uw probleem ik zie het probleem van de string zie het ook probleem van mijn eigen collega's je denkt je scheurt dit is wat er gebeurd is niet goed het

maanden andere kant je bent ik heb je je denken die maar discriminatie is ook niet goed dus misschien moet ik de gewoon in mee gaan ik wilde geen slecht mens zijn wil dan nu zie ik ben voor discriminatie nee tuurlijk niet nou hier zit het probleem bent u gevraagd een associatie bent u vrij van spreken ben te veel vrijheid van religie ja dan moet u een manier van uitdrukken vinden die u ook in de toekomst in staat zal zeggen zal blijven in staat hoe zeg je dat dus mogelijkheid zal geven om om van allerlei dingen

te zeggen daar wil ik tegen en en die persoon is ook een kind god maar die wordt geen docent op onze school en ze voor hen zoveel niveaus zal ongetwijfeld toe leiden dat anderen zullen beschuldigen van discriminatie en homofobie en racisme en seksisme ijs een of op uw en blah en blah blah en daar moet u dus een antwoord op vinden mijn antwoord ik help u graag zo lang de tijd met nog gegeven is want het gaat hard de weg vooruit is de weg achteruit dus mijn antwoord weg vooruit ze weg achteruit en dat betekent

u dat betekent u in concreto hier dat we terug moeten naar de oorspronkelijke uitleg van de grond richten en spronkelijke amerikaanse idee van een plurale vrije samenleving met vrije kerken die zelf kunnen bepalen hoe ze hun leven hoe ze vrijen kerkelijke gemeentes die zelf kunnen bepalen hoe ze bleven in richten wat we nu meemaken namelijk wat ik noem een radicale individualisme gebaseerd op een radicale prijs conceptie en het radicaal egalitarisme gebaseerd op een radicale gelijkheids conceptie dat doet heel sterk denken aan het oude marxisme en dat heeft u niet meer meegemaakt maar ik wil we

weten waar dat toe geleid heeft namelijk een samenleving van geautoriseerde als los zand aan elkaar hangende individu met daarbovenop torrents hun almachtige staat en dat is niet want we moeten dit ook wel [Applaus] zo zitten af doen of zorgt het op haar ophouden dan voor uw woorden komst nou eigenlijk nog tijd een beetje uit gelovigen koud dringende vraag is nog paar vraagjes dus wel leuk voor eva tom [Muziek] in je een archief te steil ja kan ik het zo dank voor uw betoog ik had nog wel een vraag nu beschrijft natuurlijk niet veranderen in de

conceptualisering van onder meer vrijheid en u pleit meer als ik het goed heb voor die constitutie tunnel die ons vrijheid geeft ten opzichte van die staat en na ook als conservatieve denk dat het wel goed is alleen dan zijn en dat is al een tijdje aan de gang en uw eigen soort van nieuwe ontwikkeling met bijvoorbeeld pikt er en ook met cryptomunt ook architect dus over het economisch systeem en conservatieven dreigen nu weer die staat te omarmen om maar dat wilde westen van big teksten kunnen reguleren omdat dat niet omdat die staat die invloed hij

kleiner wordt en die van big kerk groter wordt dus moeten we juist die die staat op onderdelen omarmen en dat het zie krijgen nu gebeuren wat is het er gevaar de en eigenlijk van hoe zouden woensdag met de nieuwe ontwikkelingen toe moeten vrouw we ik heb een lange als was op maar daar daar de tijd niet voor de hele korte antwoord is dat ik denk dat die grote monopolies dat die niet voortkomen uit de markt maar een gevolg zijn van overheidsregulering met name op het gebied van patenten en ik denk dat het heel goed zou

zijn als bijvoorbeeld patenten zouden worden verkort en daardoor geef je het geef je de concurrentie veel meer mogelijkheid en daardoor zal hier zie als dat zou gebeuren zal je zien dat bedrijven als google en microsoft het nummer op en facebook en een dergelijke heel snel de macht kwijt zijn dus het zijn is heel belangrijk lijkt oogst oog schijnlijk heel technische kwestie maar is het niet dus aandacht voor patent terecht ja nou dank u wel voor uw lezing ik vond het een bijzonder goed verhaal maar ik was iedereen is ze je heel verbaasd drugs in feedback

oké maar ik was een beetje getriggerd door wat ze zei over dat jezus niets zei over vrijheid en gelijkheid ja gelukkig ja dat je getriggerd was bedoel ik ja nou en dat is feitelijk gezien juist maar je ziet wel dat bijvoorbeeld paulus zegt dat mannen vrouwen en slaven en hoe vrije een dergelijke in christus geleid zijn en ook dat wij in de vrijheid van christus moeten staan ja hoe verhoudt zich dat die christelijke betekenis van vrijheid en gelijkheid tot de moderne vrijheid dat ik dat is nou prachtige aanknopingspunt voor jullie jongens even goed over na

te denken er bestaat inderdaad een soort christelijk gelijkheid en de christelijke vrij maar dat is heel wat anders dan de moderne vrijheid en gelijkheid nou oké korte versie ik zou zo een christus gelijk zijn ja dat wil zeggen je bent gelijk in de meest wezenlijke zin van het woord maar voor de rest ben je totaal ongelijk want je kunt net zo goed een slaaf zijn en je kunt net zo goed de romeinse heerser over palestina zijn nietwaar nou ja dat kan maar hoe wanneer ze maar in christus gelijk zijn dat wil zeggen nou maar spiritueel

voor god gelijk zijn maar dat dat heeft niks te maken met de gelijkheid in maatschappelijk opzicht sociaal opzicht ik christus is niet repareren functioneren propagandistisch echt en opstand van de slaap of iets dergelijks ja oké de vrijheid in christus is niet de moeder vrijheid modellen vrijheid is is te kunnen doen wat je wilt en te kunnen zijn wie je bent nou als als er één ding is wat wat christus niet wil en wat de bijbel ons opdraagt is niet te zijn wie je bent nu waar want dan vergeet je genesis 3 je moet juist niet

zijn wie je bent in zekere zin en niet doen wat je wilt de oude adem en de nieuwe aan precies nou dat was kort antwoord korte kan ik het niet uw hart bedanken voor uw kom van die onschuldige ja kan geven nog een filter ja deze is nog goed nou tot leuk dank kreeg hiervoor aan onze deze af doen [Applaus]