gençler Merhaba ekosistem ekolojisine başlıyoruz hocam kazanımlarımız nedir okul kitabına baktığımızda temel kavramlar anahtar kelime olarak verilmiş Hadi gelin birlikte öğrenelim Aslında ekosistem ve besin piramitlerini aynı video içerisinde de değerlendirebilir didik ama ben burada biraz frene basıp sizi de dinlendirmek istiyorum bugünü daha rahat bir şekilde geçirmenizi istiyorum ekosistemlerde hızlıca bahsedip kısa bir video ile bitireceğiz hatta bunun Check Potin bile çok hızlı yapacağız esas yer yarınki besin piramitlerinde olacak şimdi hocam ekosistemleri inceleyen bilim dalına ekoloji denir bakın loji zaten Bilim Eko ekosistem karasal ve sucul ekosistemler olmak üzere iki tiptir ve ekosistemlerde abiyotik ve biyotik bileşenler vardır
ki biyotik bileşenlere baktığımız zaman Aslında canlılardan bahsederiz ki üreticiler tüketiciler ve saprotrof olan ayrıştırıcılar Bunun nesi oldu biyotik bileşeni abiyotik cansız bileşenler ışık olabilir sıcaklık olabilir pH toprak yapısı olabilir şöyle yapalım pH toprak yapısı mineraller ışığın rengini dalga boyunu vesaire her şeyi katabilirsiniz yani buradaki olayımız arkadaşlar cansız bütün faktörler Aslında şimdi Tabii kelimelerimiz var bazı kelimeler Mesela bir türün yaşamını sürdürdüğü ve çoğalabilir bunlar Habitat Habitat Bir canlının yaşadığı adres Tabii bu bir balina için Tabii ki Okyanus olacak ama bir Mikroorganizma için mesela Belki bir ince bağırsak olacak ya da kalın bağırsak diyelim Hani barış hocanız
biraz obsesif buraya kalın bağırsak yazalım hep insan özelinde konuşuyoruz ya Yani dolayısıyla bir canlının habitatı Nedir onun yaşayabileceği en uygun adrestir hocam organizmaların ekosistem içerisindeki temel işlevlerine niş denir E bir kurbağanın Ne gibi bir işi oluyordu beslenmesi barınması üremesi onun işi oluyordu hocam komüniteler arasındaki geçiş bölgeleri işte burası Yıldızı hak ediyor Biz buraya ekoton diyoruz ekoton Bakın bu görsel Mesela bir ekoton işte deniz var şurada Artık yavaş yavaş ağaçlar başlamış Bunun arkasından orman gelir ki karşıdan görünüyor zaten On o tarz bir şey ve burada bir geçiş bölgesi var görüyor musunuz İşte bu geçiş bölgeleri çok
kıymetli Bunlar soru değeri olan yerler aynı zamanda hocam Ne yani soru değeri olmasa Doğay ile ilgili herhangi bir kıymeti yok mu Saçmalama tabii ki var hocam şimdi bak ekotonun mantığında aslında şu var ekoton bölgelerin kesişim noktası neden düzeltmiyor şöyle ha kesişim noktası Peki hocam bu böyle iki bölgeden daha fazla Olabilir mi Olabilir tabii ki iki bölgeden daha fazla daha az olmaz zaten iki bölge şöyle yapalım Evet şimdi şurası Bakın ekoton ekoton ben en böyle tuhaf örnek olarak mağara ağızlarını örnek veriyorum ki ösymde mesela MEB kitabında mağara ağzını ve nehirle orman arasını çok sık örneklendirmek yeri
kesişim yerinde nasıl bir yorum yapacağız bir kere burada canlılar çok güçlü canlılar güçlü Neden Çünkü buraya ancak adapte olman lazım Burada e her iki tarafın da özelliklerini taşıyan bir ortam olduğu için iki tarafı da adapte olacak şekilde idare etmen lazım Burada canlı çeşidi fazla olabilir ama birey sayısı genellikle azdır Çünkü neden hem a hem de B ekosistemine ait canlılar burada görülecek mesela bakın burada otlayan hayvanlar var değil mi Şöyle büyütelim aynı zamanda Şurada da var E bir takım Otlar var Çalı var bazı ağaç türleri var Dolayısıyla burada Aslında güçlü bireyler var E zayıf bireyler ölüyor
ölüm oranı yüksek olabiliyor burada ölüm oranı yüksek olduğu için de ne var burada saprofit saprotrof aktivitesi fazla oluyor burada madde döngüsü de dolayısıyla hızlı oluyor madde döngüsü hızlı Bunlar Tabii arkadaşlar genel ifadeler Tamam bir geçiş var geçiş yeri çok böyle hani ağır şartlara sahip bir ortam ve bu geçiş yerinde Her iki bölge in de canlı türleri olduğu için Buna göre bir yorum yapmamız istenebilir Tamam MEB'in özellikle örnek sorularında bu var bir de şurada son olarak şundan bahsedelim İşte bu kadar gerçekten kısa bir video bu organizma dediğimiz şey aslında tek bir türdür ve popülasyon Tek çeşit
türden meydana gelir işte belli bölgede yaşayan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluklar popülasyonda birden fazla tür var bakın birden fazla tür yani balık popülasyonu diyemezsiniz ama balık komünitesi diyebilirsiniz geldim ekosisteme Bu nasıl olacak hocam bak Dikkat et lütfen komüniteye artı cansızları da birleştirdiğinde çünkü komüniteye kadar hep canlı hep türlerden bahsediyorsun popülasyon tür organizma tür ama bir anda ortamın işte cansız varlıklarını da katıyorsun işte mineral diyorsun su diyorsun hava diyorsun vesaire Dolayısıyla Ne olacak bunlar komünite ve cansız bir araya gelince ekosistemi meydana getirecek şimdi lütfen tanıma dönelim bakın ekosistemleri inceleyen bilim dalı ekoloji Ekosistem nedir hocam
ekosistem Hem canlı hem de cansızların bir arada bulunduğu ortam Yani aslında ekoloji şudur cansızlarla canlılar arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim dalıdır yaz hocam canlı ı cansız arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim dalı ilişkiyi inceler ekoloji ekolog bununla ilgilenir Peki sonra ekosistemler bir araya gelerek biyosferi meydana getirir ki Burada en değer verdiğim şeylerden bir tanesi büyükten küçüğe ya da küçükten büyüğe sıralamasıdır Biyosfer en büyük kavramdır bunu atmosfer olarak beynimizde kodlayalım bu arada dünyanın yüzeyinden uzaklaştığımız en uzak noktadan yeryüzünün birkaç 100 metre derinliğine kadar arkadaşlar canlıya rastlayabiliriz bu canlılar işte spor halinde korunmuş bir bakteri de olabilir ya da herhangi
bir işte protist de olabilir vesaire vesaire Yani biz burada Biyosfer dediğimizde sadece hava değil toprağın da belli bir derinliğine kadar canlıların yaşadığını bileceğiz ki zaten mesela rizo bakterileri gibi Peki hocam burada neyi soralım biliyor musunuz biyom diye bir kavram var biyomun aslında müfredatını da tipleri kaldırıldı işte Eskiden tundra biyomu çöl biyomu mu işte Okyanus vesaire vesaire bir sürü biyom anlatıyordu ama biyomun alt başlıkları kaldırıldı biyom işte kendini özgü iklim şartları iklim tipleri olan geniş coğrafik alanlardır Burada şu tarz bir soruyla karşılaştığım için hemen yanına Yıldız atmak istiyorum büyüklük küçüklük sıralaması yaptırıyorlar ya bu biyomu Biz
nereye koyacağız ekosistem büyük Biyosfer küçük olacak arkadaşlar bakın Biyosfer zaten en büyük kavramdır ekosistemler çok geniş böyle alanlara yayı biliyor ama biyomun mantığı da şu kendine özgü iklim tipi var mesela Siz ne diyorsunuz tundra biyomu çöl biyomu tamam mı O zaman Eğer birisi size biyomun içine dahil edildiği bir sıralama sorarsa ne yapacakmışım ekosistemle biyosferin arasına koyacağım peki Şöyle bir kontrolümü yapıyorum hadi küçük bir checkpoint olsun ondan sonra videoyu bitiririz Hocam ne yaptık Bu videoda temel kavramlardan bahsettik ekosistemleri incele bilim dalına ekoloji dedik ekosistemleri Aslında oluşturan temel mantık abiyotik ve biyotik faktörlerdir dedik biyotik canlı abiyotik
cansız demek biyotik üreticiler tüketiciler ayrıştırıcılar O abiyotik ise işte cansız aklınıza ne geliyorsa topraktır havadır sudur ışıktır vesaire vesaire Hocam bir de birtakım kavramlar var aslında 11 sınıf konusu aynı zamanda bu konu hani orada biraz daha detaylandı ama burada bir geçiş gibi bu tyt'nin k kısmını çok böyle AYT ile birleştirmiyor ki hani ayt'ye girmeyecek arkadaşlara haksızlık olmasın diye ekosistemlerin içerisinde işte burada En azından nişi otonu bileceğiz arkadaşlar niş ve ekoton ve aynı zamanda Habitat üç tane Temel kavram var Habitat canlının yaşayıp gelişebileceği en uygun adres niş Bir canlının o anda Doğa içerisinde sahip olduğu işlevler
işte yeme içme barınma üreme gibi ekoton ise ekosistemlerin ya da communite Erin kesişim noktasıydı burada çeşitlilik fazla olabilir burada canlı güçlüdür Zayıf olanlar çok hızlı bir şekilde ölüyor saprotrof aktivitesi yüksek madde döngüsü yüksek şeklinde bir yorum yaptırabilir aynı zamanda Biz kavramları küçükten büyüğe sıraladığımızda dedik ki en küçüğü tür Yani bir organizma organizma türün bir araya geldiği zaman oluşturduğu topluluk popülasyon popülasyonlar bir araya geldiğinde farklı popülasyonlar komüniteyi oluşturur bakın buraya kadar hep canlı komüniteye ben bir de cansız faktörleri eklediğim zaman adı ne oluyordu ekosistem ekosistemler kendine özgün iklim tipleri olan biyomları meydana getirir ve hocam biyomlar
da tabii ki neyi meydana getirecek şöyle alayım şunu şuradan Şurayı da sileyim Müsaadenizle hocam burada Buraya biyom dediysen En üste de en büyük kavramım olan biyosferi yazacaksın işte bu da küçükten büyüğe bunların arkadaşlar sıralanışı bence Burası yeterli bir sonraki günde besin piramitlerini anlatırız buradan tekrar bahsederiz Evet Umarım anlaşılmıştır hepinize kolay gelsin
