Mickaël Daubie: Visie van het Riziv op de noodzakelijke hervormingen in de gezondheidszorg

De zorg kraakt, mensen vallen uit, systemen lopen vast, maar verandering begint met het juiste gesprek. Fabric of society. Beste kijkers, beste luisteraars, we zijn hier in de foyer van het resif met één van de topambtenaren van het resif, Mikael Dob. Welkom. Bedankt. bedankt om ons te ontvangen Hier in eh jullie eigen gebouwen. Ehm wil jij misschien even uitleggen aan de mensen wat dat jouw functie juist inhoudt en hoe dat je tot daar bent gekomen? Dus eh ik ben sinds drie jaar eh directeur generaal van de dienst eh genees verzorging. Ik ben econoom als opleiding. Ik

werk op het resief sinds meer dan 20 jaar al. Eh rechtstreeks na mijn PhD. Ik heb een PhD gedaan in management science en net daarna ben ik Eh naar het resif eh begonnen. Ehm altijd altijd gewerkt op eh in het ziekenhuissector voor referentiebedragen eh forf gdesmiddelen eh forf 1 tot 7 dagziekenhuis dus altijd in het eh ziekenhuismilieu zou ik zeggen. En daarnaast de K heb ik gegroeid als leidinggevende om eh sinds drie jaar eh directeur generaal te worden van de dienst genur verzorging. Want de vorige die functie had, dat was Jo de Kok. Nee, dat

was eh Rider Reder. Ridder Rider was eh directeurgenaal. Jod Kok was administrateur generaal van het RIF. En ik had er eens gelezen dat je ook één van zijn functies gaat over. Ja, uiteraard als eh voorzitter van de medicomut. Maar de twee eh functies zijn niet gelinkt. Sinds meer dan é jaar ben ik inderdaad voorzitter van de medicomut eh geworden. En de medicomut, wat houd dat juist zien? Dat is het overleg eh orgaan tussen de mutualiteit en de eh de artsen. Er is altijd een commissie voor elke eh discipline. Dus ik ben ook voorzitter van de

dentut bijvoorbeeld, maar ga zeggen ook een logomut, een kinemut enzovoort enzovoort. Dus dit is het principe van de ons overleg eh model om bepaald eh orgaan altijd eh paritair tussen ehkers en mutualiteit. Ja. Zodat elke beslissing eigenlijk gedragen is door het eh Inderdaad het is daar dat we beslissingen nemen die daarna moeten goedgekeurd worden door een verzekeringscomité. verzekeringscomite is een soort van parlement van de zware is niet enkel artsen of tandartsen of dat is echt alle zikkers die een plaats hier hebben. De ziekenhuizen, apothekers, artsen uiteraard tandartsen, vrouwen, logopedist enzovoort enzovoort. Is ook een paritair

orgaan wat met alle software en de mutualiteiten. Ja. Dus alle actoren eigenlijk samen inderdaad. Het is een soort een parlement van de het gezondheidsoorsystemen. Ja. Oké. Z kan je mij eens uitleggen hoeveel diensten dat er eigenlijk zijn in in het resif en hoeveel mensen dat hier werken? De mensen daar een idee van hebben? Ja, uiteraard. Er zijn eh zes diensten eh vijf businessdiensten en één ondersteuningdienst. De vijf eh businessdienst zijn uiteraard de uitkeringen en de geneeskunstverzorging. Twee controlediensten met name voor dekkers en voor de mutualiteit en de voor de rechbende en een vijfde dienst voor

de medisch ongevallen. Dus vijf eh businessdienst en één dienst voor de ondersteuning van alle andere diensten. Er zijn ongeveer eh 1200 mensen die hier op het resief werken. 1200 mensen. Ja. Ja. Oké. En dat is die zitten vooral allemaal in Brussel in dit gebouw dan of moet ik mij dat voorstellen dat die er op verspreid zitten? Er zijn ook altijd een zettel eh in elke provincie. Vooral voor de controlediensten eh hebben hebben ze een eh zetel ook in elke provincie uiteraard, maar de de meerderheen van de mensen eh werken hier in Brussel. En als je

spreekt over controlediensten, wat doen die dan juist van controles? Maar dus twee soorten van controle. Één administratieve controle. om zeker te zijn bijvoorbeeld dat de mutualiteit een job correct doen, de reglementari correct toepassen ook voor de de patiënten, patiënten die uitkeringen krijgen, maar ook eventueel andere job eh nog hebben. Dus dat is een stuk van de werk van onze collega's van de controleedienst en ook een Controleedienst voor de software eh voor bepaalde prestaties die niet uitgevoerd zijn om eh niet correct uitgevoerd zijn. Dus dat is meer voor de zorgverstrekkers. Ja. Is dat een die control?

Doen jullie alleen jullie dat of is ook een deel dat door de mutualiteiten gebeurt? Want ik heb zin dat er langs beide kanten wel control die daar altijd wel stil aan beginnen samenkomen om daar een beter zicht over te hebben. Ja, er is altijd inderdaad controle primo controle zijn uitgevoerd door de mutaliteiten eh voor de op basis van de facturatie. Maar daarna kunnen ook de collega's van de eh controle dienst van de Zkers ook ter plaats komen om meer details te vragen, meer uitleg te vragen omtrent bepaalde dingen die niet normaal lijken. Maar de eindverantwoordelijkheid

ligt wel bij Trif. Ja. Ja. Ja. Oké. Z dat is duidelijk. Ehm er is ook een beetje een verandering bij jullie diensten. Had ik gehoord dat er ook nog een extra cel ging bijkomen in verbal met value based care. Waarom die verandering en waarom is dat zo belangrijk? Dus we hebben inderdaad sinds 1 oktober een nieuwe directie binnen mijn dienst, directie doelmati zorg. Vroeger hadden we verschillende initiatief, maar een beetje versnipperd binnen het het Risief. Een stuk was eh Bij de collega's van de controledienst, een stuk in mijn dienst. En dus we hebben de beslissing

genomen om iedereen in één directie eh te te nemen om meer kracht eh te hebben. En dat is belangrijk, want we hebben een stuk van eh inefficiëntie in onze gezondheidszorgsysteem. Een niet optimaal gebruik van de middelen. En dus we proberen met die eh die nieuwe directie om de doel wat gezorgd te promoveren in het belang van onze eh Systeem. Dat is interessant dat je dat zegt, want we hebben al heel veel gesprek gehad met verschillende sprekers die allemaal eigenlijk hetzelfde aangeven. Er is gewoon teveel fragmentatie. Eigenlijk zou er middel genoeg kunnen zijn als we dat

allemaal op een goede manier kunnen samenvoegen en samen de juiste dingen doen. Helemaal akkoord. Het budget is eh 45 miljard 45 miljardo Belgisch alleé in vandaag in 26 om 11 miljoen Belgen te te Verzorgen. Dat moet wel lukken hè. Dat moet wel lukken. Het is niet een kwestie van budget of middelen. Er zijn voldoende middelen. Het is wel een kwestie van gebruik van die middelen. Efficiënt gebruikt van die middelen. En dat is dat dat we moeten proberen. En uiteraard de fragmentatie eh tussen de zowelstrekkers en in ons systeem is een stuk van de verklaring, de

uitleg van die inefficiëntie. Ja, want ik hoor van veel mensen dat er eigenlijk ja, een Soort ze noemt dat dan de coterijen hè. Je hebt allemaal vakjes naast elkaar en er zitt nog andere vakjes boven gebouwd en ja, uiteindelijk ben je zo hard met iedereen aan het bewegen en praten, maar er gebeurt niks, want ja, is daar iets is daar een oplossing voor? Gaan we daar iets kunnen aan doen? Ja, we we proberen om nieuw zorgmodellen te promoveren, zorgtrajecten. Wat betekent dat precies? Dat is een Transmuraal aanpak. Eerste lijn, tweede lijn. Maar om dat moeten

dat organiseren die die zorg moet georganiseerd worden ook in het belang van de patiënt. Patiënt moet de continuïteit van de zorg voelen maar ook in het belang van de zekker zijn. En in efficiëntie van het gebruik van onze middelen moeten dat organiseren in nieuwe zorgpaten zorgtrajecten die eh beter moeten werken. Ja. Dus als ik het goed begrijp zijn er Eigenlijk twee zaken waardoor dat er eigenlijk wel voldoende middelen zijn, maar dat we eigenlijk er toch niet geraken. Dat is één, de inefficiëntie van de structuren die meer moet gedefragmenteerd worden, zal ik het noemen. En het

tweede het uitgaven van uitgaven patroon dat er eigenlijk is waat we dan over doelemalig zorg gaan spreken. Wat we zeggen van kijk we moeten wel zien dat elke euro die uitgegeven wordt ook goed gebruikt Wordt. En maar gewoon maar één keer een euro gebruiken. En dus dat dat ligt ook voor een stuk in bepaald houding van de eh voorschrijvers of van de Zofstrekkers. En ook inderdaad de organisatie van de zorg zelf moet veel eh beter georganiseerd worden. Vandaar ook als antwoorde geïntegreerde zorg dat we proberen te promoveren met de collega's van de deelstaten. Want dat

is ook een stuk van de fragmentatie ook op federaal Niveau h ook eerlijk zeggen, maar ook met de de collega's van de deelstaten. En een stuk van het antwoord want die fragmentatie is samen te werken met de collega's van de deelstaten. En daarvoor hebben we de drie programma's geïntegreerde zort gelanceerd. Ja. En wanneer gaan die uitgerod worden? Één van de drie is al eh uitgevoerd. De Perinatal zorgtraject eh voor kwetsbare vrouwen. We hebben ook we hebben ook de die eh zorgpad gelanceerd eh é jaar Geleden eh met een eh een screening van de eh psychosociale

quizbaar Eden op basis van een tool Born in Belgium. En op basis daarvan in functie van de kwetsbaarheden van de zwangeren kunnen we twee trajecten, een intensiever traject en een lichter traject met of zonder coördinatie en ook met hulp van de zorg de de collega's van de deelstarten voor de outring voor de begeleiding enzovoort enzovoort. Ja, dat is een hele belangrijke, want we hebben Net een gesprek ook gehad met eh Binoing, kinderpsychiater die heel belangrijk vindt dat die eerste twee jaar van het opvoeden van het kind eigenlijk heel goed gebeuren. Want we merken dat heel

veel van de mentale problematiek nu in de maatschappij die explodeert eigenlijk gevolg is van die eerste twee jaar die misschien niet goed gelopen zijn. Helemaal akkoord. Dat is ke belangrijk voor onze samenleving en onze bevonking Dat de 1000 dagen goed verlopen. Vandaar dat we die screening doen eh vanaf 3e maanden en die buggeliding met een zorgcoördinator kan tot de 3 jaar van het kind gaan. Dus dat is echt het ganse eh proces to en daar is budget voor vrijgesteld ook. Absoluut. Absoluut. Wat voor bedragen spreken we dan? Eh een paar miljoen. Ik ken de bedragen

niet van buiten, maar zijn toch een paar miljoen die beschikbaar zijn voor de Voor de screening voor een gepersonaliseerde raadpleging eh consultatie voor de raadpleging, zorgcoördinatie en eh overleg. We we promoten ook het overleg tussen de zware streckers ook om die fragmentatie te vermijden. We vergoeden de samenwerking en het overleg tussen de zware die in die traject aanwezig zijn. een gynecoloog, een pediaater, een vroetvrouw, eh een huisarts. Dus dat is ook een stuk van het budget die daaraan Besteed is. Maar als je kijkt naar de uitgaves van het stukje GGZ, ik weet niet vol wat

over wat voor bedragen spreken we daar? Eh 200 miljoen 200 miljoen uitgaves voor de mensen met mentale problematiek te bemenen. Alle voor de eerste lijn psychologische zorg. Ja. Ja, maar voor alles alles bij één. Dat is ook psychiatrie. Eh dat dat is ook veel meer uiteraard. Want Uiteindelijk gaan we nu dan 1 miljoen steken in een heel belangrijk project dat j nu uitrollen. Maar als je dan vergelijkt wat dan de kost is dat we hebben als we het niet doen, waarom steken we nu nog meer geld daarin? Inderdaad in het feit moeten we een soort

van paradigm shift hebben hè. We besteden inderdaad veel geld voor de laatste jaren van het leven ik denk 80% van ons budget zijn ges 80% Eh alleé 70% van ons budget besteed worden drie laatste jaren. Eh en en dus moeten we in feite een paradigmft hebben. Moeten veel meer indust zodat je gezond oud wordt. Ja, inderdaad. Inderdaad. Als je kijkt naar die kosten van ehm de laatste drie jaar gaat het dan vooral over levensverlengende therapie? Ja, uiteraard. Dat zijn dat zijn vaak eh of soms therapies die eh gestart zijn een paar dagen voor de eh

het eh eind Van het leven van de patiënten. Vandaar dat we ook een zorg moeten lanceren omtrent de palliatieve zorg. Dat is ook een belangrijk aspect. Mijn mijn boodschap is die moeten niet meer investeren in de in de laatste jaren van de van de bevolking van de patiënt. Maar anders moet het correct doen met een Ja, anders. Ja, uiteraard een andere mindset. Ja, inderdaad. Inderdaad. E en dus veel Meer misschien voor de eerste deugendag de duizenden dagen eh van het leven. We hebben nu net bekeken het stukje hè mentaalgezondheidszorg. ook de oude. Waar denk je

dat er nog qua doelmatige zorg meer middelen kunnen vrijgesteld worden nu in de gezondheidszorg? En en waar moeten we dan eerst naar gaan kijken? Bijvoorbeeld nietplanbare zorg. Dat is bijzonder inefficiënt in België eh voor verschillende redenen eer de Organisaties, de fragmentatie van de organisatie. Ehm dan bedoel je de de huisartswachtpost zijn aan de verschillende spoed gevallen en ja inderdaad ook het feit dat de triage niet goed verloopt in bed. Hier ook moeten we eerlijk zijn eh die triage loopt niet zeer goed. Dus moeten dat beter organiseren. De articulatie dus een wachtposten en spoed eh diensten

inderdaad moet misschien wel in bepaalde Gevallen veel beter zijn. En ook de de patiënt moet opgeleid worden en veel meer gericht naar de best antwoord volgens een klacht. Momenteel kan het patiënt alles doen, hè. Dat is één van de Ik kan om 2 uur 's nachts met tandpijn naar een spoedgevallen komen en zeggen: "Ja, en die wordt daar niet geholpen, want inderdaad dus is gefrustreerd eh de zorgstrekkers ook, want dat is niet eh Een goede eh gebruik van onze midden. Dus iedereen is gefrustreerd." Dus het patiënt moet ook zijn rol correct spelen. Daarvoor moet moet

hij eh een begeleiding misschien krijgen, instructie krijgen. Maar de verplicht verplichting van die triage is één antwoord voor dit eh solan probleem. Maar ik ben eh overtuigd dat dit een belangrijk probleem is qua besteding van de middelen. Het stukje ehm triage, want ik had Ergens gelezen ergens eind vorig jaar dat er dan werd beslist vanaf dit jaar daar een eh een systeem te maken met een telefonische triage met een een nieuw nummer, maar ik ben al vergeten welke dat was. Ehm om vandaaruit te zorgen dat er dan minder opnames in de spoed zouden zijn. Maar

wij zien natuurlijk op het werkveld geen verschil. blijft maar meer en meer toestromen. Ehm dat moet nog veel beter georganiseerd worden met die 1733. 1733 dat was het. Ja. Eh die moet in in feite verplicht worden patiënt. Hij moet verplicht via die triage passeren voorader dat eh dat hij een antwoord krijgt van het zorgsysteem. Misschien moet hij wachten tot een maandag om via zijn huisarts eh bezocht worden eh verzocht worden of wi naar de spoed of nog andere antwoorden. Maar dus inderdaad die triage is eh is essentieel voor de oriëntatie van de patiënt naar de

best antwoord voor zijn klacht. En Dat is momenteel nog niet uit het geval hè. Nee nee ze komen effectief gewoon binnen en ja absoluut absoluut dat is een prioriteit. Dat is één van de elementen in het eh in het akord. Maar bij wie ligt die verantwoordelijkheid nu dan? Want ik had ook ergens gelezen dat ja, als het dit als het nu na jaar niet zou beten en dat die uitgaves nog altijd niet doelmatig Zijn in die niet planbare zorg. Ehm dat dan ook de de ziekenhuizen zelf of de de spoedgevallen zelf zouden daar moeten verantwoordelijkheid

voor opnemen en dan zelf voor de kosten moeten opstaan. Maar op dit moment ziet zie je dat elke verpleging of of specialist ook niet gaat weigeren van iemand op te nemen. Want stel dat hij toch iets heeft. Soms heb je zeldzaam wel iets. Ja, dan heb je een proces aan je ben en dan inderdaad Dus hoe los je dat op? Ja, inderdaad dat is niet de bedoeling om zorg te weigeren aan de patiënt. Dat is echt de intentie om dat beter te articuleren, te organiseren. Hier ook moeten we afspraak hebben tussen elke keten in de

in de keting om een correct antwoord te hebben vanaf de patiënt. Nogmaals, ik eh benadruk dat op dit aspect. Patiënt heeft een belangrijke rol. Niet enkele voor de niet maakbare zorg, maar veel breder. De de huisarts En de wachtpost hebben ook een rol die triage en de spoedgevallen. Maar dat is niet de bedoeling dat alle verantwoordelijkheid enkel maar bij de spoedgevoeddienst zo eh gelegd worden. Ja, want zou het dan de bedoeling zijn dat de patiënt altijd eens belt en dan vraagt hoe gaan die mensen die informatie allemaal krijgen? Want blijkbaar is dat nog altijd nu

niet binnengekomen bij de mensen. Dus ze Komen toch gewoon op de spoed. Dat is het makkelijkste. Z dat zou de bedoeling zijn dat die triage verplicht zou worden. Dus je als patiënt mag niet je niet meer je wachtpost bellen of rechtstreeks naar de spoeddienst gaan. Je moet echt eerst een correct triage hebben en een correct antwoord te krijgen in functie van je eh je klachten. Want die dienst is al opgestart dat ze n kunnen bellen die triag heeft Dat moet nog nee dat moet nog veel beter georganiseer word. Het bestaat al. Ja, het dienst bestaat.

Dienstverlening is niet optimaal. Ah ja, oké. Oké. Ja, dan moet dat verder uitgewicht worden. Ja, uiteraard. Oké. Dus je hebt dan de de niet planbare zorg waar hij zegt: "Oké, daar zijn problemen dan vooral het spoedgevallen aanbod denk jij." Eh welk zijn de andere delen Waar er nog gedoelmatige zorg kan verbeterd worden? Maar nogmaals, end of life hè. End of life kan zeker veel beter georganiseerd worden in België. Dat dat absorbeert eh een grote stuk van onze middelen en daarvoor moeten we een debat Dat is voor een stuk ook een ethiek debat. Dat is een

heel moeilijk et debat hè. Absoluut. Maar we moeten die debat niet vermijden. Eh we hebben over laat bij ons in het Ziekenhuis verschillende mensen gehad die ehm 89 jaar waren, dementie hadden eh binnenkomen dan met een fractuur van hun eh van hun heup waarat ook bij ons een aantal mensen ook weten van kijk er is wel een probleem met een zorginfct dat op ons afkomt en met de onbetaalbaarheid van de zorg. Dus dan beginnen die zelf ook te discussëen van ja, maar moeten we die man nog wel opereren? En uiteindelijk kom je dan toch tot

de conclusie na heel veel Discussie en palaver en overleg met de familie dat ja dat eigenlijk beter is. Katen zegt dat dan ook. Ja, het is beter van er wel een heupnagel in te steken. Geen heupprothese natuurlijk maar wel een heupnagel. En dan is die man na drie vier dagen terug naar het hom en dan kan die terug weg. De andere opties natuurlijk ja geef die man morfina en wacht op een complicatie en dan heb je longen ehm of longemben of of een een pneumonie of een decubitusonden en dan Heb je heel veel zorg die

heel veel geld kost ook. Dus ja, het is langs de ene kant een et discussie van hoe helpen u die mensen het beste, maar ja, de andere is ook een ethische moeilijke keuze. Ja, inderdaad helemaal akkoord. En ook met de familie hè, zoals je terecht eh zei, de familie, de patiënten, de naasten moeten betrokken worden in dit debat. Maar het debat vermijden zal nooit een oplossing bieden. Dus moeten echt die eh die debat hebben in onze Samenleving met de ZoKers, met de financierder, met de patiënten. Ik heb geen kant eh kantenklaar, hè. Dus dat zit

dat zal een moeilijk debat zijn, maar sinds jaren hebben we die debat niet eh in ja die dat debat moet komen hè. We had het eigenlijk gepland voor deze congres, maar omdat er al zoveel aan het debat was, zal het worden verschoven naar de volgende keer, want dat is zeker een debat dat we willen meenemen, omdat Effectief daar de zorgverleners zelf ook wel wat gevrongen zitten. Die die vinden dat ook allemaal een beetje lastig en ja, die wachten dan op de overheid. Maar de overheid kan dat ook niet zelf beslissen. Dat ja, niet alleen, want

dat is ook is trouwens politieke zelfmoord. Als ik als de politieker morgen zou zeggen van ja vanaf nu krijg je dat niet meer betaald. Ja, dat is heel lastig. We moeten samen de grenzen bepalen. Eh er zijn inderdaad grzen grenzen te Worden genezen en moeten die grenzen Wat is maatschappelijk acceptabel? D is net zoals bij abortus. Die discussies van abortus dat zijn heel lastige discussies, maar die moeten wel gevoerd worden uiteraard. Uiteraard. En zo zo hoog mogelijk. Want eh hoe lang we wachten, hoe hoe erger dat wordt. Hoel erger dat het wordt, hè. Ja, ook

daar moeten we snel overschakelen naar het debat om om anders te vermijden dat We binnen dit en 10 20 jaar met een groot probleem doen. Ja, vooral met de vergrenzing van de populatie hè. Die dit probleem zal nog erger zijn in de komende jaren hè. Dus moeten nu die debat hebben om die zorg infak te vermijen binnen een paar jaren hè. Ja. Kan je eens even schetsen hoe ernstig eigenlijk dat dat zorginfakt is ons aan waarom dat dat zo belangrijk is dat we er nu zoveel tijd en moeite in Steken. We we zingen al veel

eh symptooms van die zorg inf het het budget die groeit eh elk jaar alle bijna exponentieel. Eh ik hoor eh vaak dat we niet voldoend investeren in België, maar nogmaals dit jaar investeren we miljardo en dat is eh min of meer 5% meer elk jaar. Dus ten opzichte van eh 25 investeren we twee eh bijkomende miljard en volgend jaar dat was dat laat ook min of meer 5% meer. Dat is 2% voor de groei eh groeinormen En dat is 2,11% voor de indexering. Maar op een budget van miljardo is echt een effect neige hè. En

dus het eh budget groeit en bon de de frustratie groeit ook. Dat is ook raar in ons eh systeem. We hebben nogmaals voldoende middelen. Dat groeit naar na jaar. Dat zijn onze belastingen hè. Eh dat zijn die 2 miljard die eh moet die elkaar moeten geïnvesteerd worden. Bijkomende miljard. Eh dat komt van onze dat moet van de werkende bevolking komen Die ook afslinkt. Oe. Ja, inderdaad. Dus dat is een groot probleem. Eh en nog nog nogmaals de frustratie leeft nog altijd ondanks de middelen dat we eh investeren. Er is ook een stuk eh inefficiëntie in

onze gebruik van middelen. We hebben geen geen cijfers, maar op basis van de internationale literatuur dat dat het is tussen 10% en soms eh 30%. Maar 10% op het budget van 35 dat is belangrijk hè. En dat is niet Om besparingen te doen. Dat is om die middelen beter te besteden. Er zijn voldoende behoefen die niet waarvoor we geen antwoord eh nog hebben. Dus dat is echt om efficiënt of efficiënter te zijn dat we die oefening eh moeten doen. Dus we hebben verschillende bon tekort aan personeel is ook een teken is een heel groot probleem

hè. Uiteraard. Uiteraard. Ja, want in verband met het het tekort aan personeel ehm die mensen worden natuurlijk Allemaal opgeleid om een bepaalde job uit te voeren. Meestal uit idealisme. Want de mensen die dat doen zijn dan merkt je ook als je zo'n congres organiseert als je economen uitnodigt. Die vragen er geld voor. Mensen uit de zorg die komen gratis want die vinden dat belangrijk. Ehm maar er is een groot probleem omdat die mensen worden opgeleid om een job te doen die ze hart en ziel willen doen en die komen dan op de werkvloer. Die zijn

ongelooflijk Administratief belast. Die hebben geen autonomie, want die moeten allemaal regeltjes volgen. Die hebben geen erkenning. Ehm kunnen hun rol als ouder ook niet meer combineren, want ze moeten continu met shiften invallen. Ja, dat is gewoon niet vol te houden. En je ziet er heel veel afha en na 2 jaar zijn er al 60% die terug uit de zorg stappen. Je hoort meer en meer mensen ik ik wil dit geen vi jaar niet meer doen. Ja, dat is wel een heel groot probleem. We kunnen Een deel oplossen hopelijk in de toekomst met artificiële intelligentie. Er

zijn wat dingen bezig en met technologie en hè vooral technologie om dan zoals bijvoorbeeld bij diabetespatiënten dat je meer patiënten kan zien met een bepaalde systeem dat dan de patiënten voor jou monitort en en wat samenvat maar dat gaat niet alle problemen oplossen. Ehm dus hoe lossen we dat probleem op dat tekort aan aan zorgverleners? Maar er zijn verschillende antwoorden op die moeilijk eh vraag. Eh bijvoorbeeld de administratieve werkklast. We zijn wel bewust dat die administratie werklast ook is en we zeggen misschien voor een stuk als resief eh verantwoorden daarvoor. En dus eh de Waarom

ben je dan verantwoorden? Omdat je data opvraagt of want regels zijn toch af en toe noodzakelijk. We werken nog met een systeem die moet die moet geregeld Regglementeerd worden. Dus dat moet moeten toch een basismitoren ook hè. SA dus die 535 miljard moeten toch een beetje eh afgebakend worden in een in een bijzonder kader. Dus die eh eh reglementatie is toch nodig. Maar soms kunnen we toch bepaalde dingen afschaffen. Eh en we doen die oefening. We de minister heeft een tarsforce gelanceerd met alle zikers om die probleem op te lossen. Silk aan en dat zal

niet voor ga niet direct, maar toch Moeten systematisch de reflex hebben om ons de vraag stellen tja, die is die regel nog altijd pertinent? Waarom stellen we die vraag? Stellen we niet die vraag 10 keer via verschillende kanalen? Ja, dus dat is een belangrijke oefening dat we toch weer fragmentatie waar alles bij moeten uiteraard uiteraard binnen federaal overheid en ook met de deelstaten. Dus Dat moet dat hier ook moeten we een eh een samenwerking hebben met de deelstaten om die probleem proberen op te lossen. Maar we zijn wel bewust dat dit echt een groot probleem

is. Dat dat veroorzaak de demotivatie. We hebben dat gezien via de enquê Bwel Pro. Het aantal percentage aantalcentage van de zorgkers die beu zijn. Want het systeem is inderdaad heel hoog en de mensen afen en dat is echt niet het moment eh met de complexiteit van de zorg, met de Vergrijzing van de bevolking om eh veel mensen die afha van antwoord. De vergoeding is ook een andere element. Een correct een bik vergoeding van de zckers is zeker iets waarop we moeten werken. Vandaar ook het belang van de doelmatiek zorg. Als we eh de minun kunnen

vrij maken om te recycleren, nogmaals, het is niet de bedoeling om besparingen te doen, maar recycleren naar een betere vergoeding van bepaalde paramitie bijvoorbeeld. Dat Is zeker een ontwoord. Vandaar ook het belang van de nomencatuur bij de artsen om die erreiking te doen. Eh want bepaalde discipline krijgen eh veel minder dan anders zoveel. Ja. Ja. Dus eh hoe zit het trouwens met die met die nomenclatuursveranderingen? Want je zei dat er al wel wat vordering in is. Ja. Ehm dat is we dat is een cruciaal 26 zal een Cruciaal jaar zijn. De bedoeling is om te

landen tegen 28 a in 28 moeten we een soort van draairun hebben. Dus eh toepassing van de nieuwe nomenclatuur maar zonder financiële impact. En in 29 zullen we echt een nationaal uitrollen van de nomenklatuur. Dit jaar zal een keibelangrijk jaar zijn voor verschillende aspecten. Eerst de onderhandeling met de artsen zal zullen dit jaar eh beginnen. Dat die is dan per beroepsgroep dat je Dat doet of is dat in het algemeen met in het in het algemeen natuurlijk zullen elke beroepsgroep aan boord eh zullen zijn, maar dat zal via onze klassiek eh overleg organen zijn. de

medicut in dit geval ook met de betrokkenheid van de eh ziekenhuis federaties want dat is niet een ervorming van de nomenclatuur, het is ook een ervorming van de ziekenhuisfinanciering. De twee zijn sterk gekoppeld en zullen tegelijkertijd eh van toepassing zijn. En dus dat zal Een eh een onderandeling met de eh de artsen en met de zonis federaties. Maar dit jaar zullen de echt onderandelingen eh starten tegelijkertijd met de digitale luik. Want dat is niet e een kwestie van eh geld. Dat is ook een kwestie van digitalisering. Een beter nomenclatuur betekent ook een gedigitaliseerd nomenclatuur. En

dus we zullen ook met een paar piloot eh ziekenhuis een een proe of concept lanceren om dit digitale aspect eh te Kunnen eh aanpakken. Ik hoorde van Bart Mietenaren ehm als we daar een gesprek over hadden eh dat hij zei van ja dat het het systeem is ook gewoon verouderd. Het werkt niet omdat het teveel tijd duurt om dan een nomenclatuur ook aan te passen. Er verandert zoveel en je verwacht ook nu de volgende jaren dat er heel veel gaat veranderen op korte tijd. In John Hopkins instituut hebben ze net vorige week of twee weken

geleden een operatie Gedaan met een robot galblaas volledig autonoom zonder chirur erbij. Dus je merkt dat er van alles verandert. Ja, hoe kan je dan die nomenclatuur continu bij aanpassen? Inderdaad is één van de argumenten om die nomenclatuur eh te ervormen. Die nomenclatuur is obsolleet in bepaalde date van 10 20 30 jaar geleden. Dat is niet meer uit to date en niet meer dat komt niet meer overeen met de eh aard eh eh vi Dus dat moet dat is één argument en uiteraard dat moet constant bijge worden maar dat blijft uiteraard een een koninklijks besluit.

Dus dat neemt een beetje tijd in beslag. Dat blijft bieden een envelop hè. Het is een groot envelop hè. is eh ongeveer eh 11 miljard 12 miljard euro voor de honorar van de artsen. Dus dat is een kwart eh min of meer van het ganse plische budget. Maar bon voilà, we moeten sowieso in die envelop eh blijven, maar dat moet Inderdaad eh veel meer eh alle de evolutie volgen van de state of of dus bepaalde keus maken hè ook in functie van bepaalde technologie of bepaald oriëntatie op eh op eh op de wetenschap moeten we

die evaluatie volgen, de evolutie volgen. Maar bon eh met nog keuzen, wat zijn de meeste prioritaire ehking die moeten vergoed worden? Wat met die innovatie? Daar is ook veel ja angst bij de artsen dat ehm dat zij verplicht gaan zijn om met goedkoper Materiaal te werken of om bepaalde innovatie niet meer te kunnen doorvoeren. Zeker omdat ook de op dit moment de eerloonsupplementen in de ziekenhuizen vaak gebruikt worden voor innovatiefonds en dat dat dan daarvan betaald wordt. Ehm hoe kunnen we ervoor zorgen dat er toch nog innovatie mogelijk is en dat er toch nog goede

materiaal kan gebruikt worden in de toekomst? B is het is uiteraard een moeilijke Vraag. Eh want dat moet dat moet in onze envelop eh blijven. Dat is altijd een kwestie van keus. Politisch kiezen, hè. Eh en dus moeten samen met de mutualiteit en de artsen kiezen wat waar moeten we onze middelen investeren? Wat zal het het grootste ROI return on investment? Dus er zal altijd een plaats een ruim zijn voor de innovatie en technologie, maar misschien niet in alle eh ziekenhuis. Een concentraterd net zozelfde weer fragmentatie. Ja, en niet Kwestie van het belang van de

concentratie verhoogt ook de kwaliteit. Wat het eh wat je meest doet, doet je ook veel beter. Dat is ook een belangrijk aspect van de redering. Dus concentratie van de zorg is ook een antwoord voor een betere besteding van onze middelen en ruimte te te hebben te te bewaren voor bepaalde technologische of innovatieve aanpak en versterkingen. Daar heb me ook te voorstellen om nu de ziekenhuizen in vier verschillende Categories te gaan inrichten in de toekomst om dat op een andere manier te organiseren. Ja, dat is het rapport van de 10 experten dat we een paar weken

geleden hebben gezien eh voor de zorglandschap. Dat is ook een manier om te antwoorden op die zorginfct. U kent al in feite eh werkend op twee aspecten. Ofwel de vraag naar zcht, de patiënt toegankelijkheid, preventie, eh uititeratie. Je werkt op de op de gebruikers van de zorg en je kan ook Werken over de aanbod van zorg. En een aspect is tekort van personeel. Het is ook een aspect aanbod, maar ook ziekenhuislandschap organisatie van eerste leiding is ook een manier om eh een antwoord te bieden op die eh zorginfak. En inderdaad ziekeningslandschap is een belangrijk eh

aspect. Er zijn nog in België 100 eh 67 ziekenhuiscitus, dat is heel veel eh voor dat is ook een soort van fragmentatie Maar versnippering eh vooral. Dus 167 CUS hè, dat is veel hè. Ehm enkel maar voor acute ziekenhuis. Ik spreekt nog niet voor de psychiatrische ziekenhuis. En dus dit rapport is is belangrijk, moeten we nu wel zien, is er een draagvlag eh eh op het terrein om die eh aanbewelingen te volgen ook op vlak van eh politiek aspect hè politieke ehm politieke eh ja eh kracht ja gevoeligen. Dat is ook een belangrijk element voor

de burgers voor enzovoort. Maar moeten Ook pedagogisch zijn uit te leggen dat dit nooit een kwestie van besparingen. Het is een kwestie van kwaliteit. Ja, die discussie hebben wij bij ons gehad omdat wij toevallig werken naast het Rivierland waar dat er ook wel een ehm twee sites zijn, Bornhum en Rumst zitten relatief ver uit heen. Eh wij zouden eigenlijk een nieuwe campus moeten bouwen om eigenlijk de buurt goed te kunnen bevoorraden van goede zorg. Maar dat is natuurlijk ook geen geld Niet meer om zomaar ineens een nieuwe zitten te maken. Dan wordt een burgemeester wordt

dan ongerust en die zegt: "Ja, maar ze hebben wij geen spoed niet meer? Wat moeten wij met ons mensen gaan doen? Dan moet hij een half uur in een auto zitten." Dus ja, je merkt wel dat dat ook overal wat spanningen geeft. Er moeten veranderingen gebeuren, maar ja, hoe ga je het dan doen? Wat voor effect gaat dat hebben? Was natuurlijk eh net gezien bij Monica Ziekenhuis Cyber Attack. Eh heel Antwerpen lag eigenlijk ineens ja, al de spoedgevallen liepen vol, want al dat volk van Monica moest ergens anders opgevangen worden. Kunt dat wel zeggen sluitend

zitten, maar je ziet dan als acuut gebeurt wat een enorm effect dat heeft. Ja. Dus eh op basis van dit rapport moeten we eh goed nadenken met nogmaals met iedereen, de zekerfederaties, de de zorgstrekkers, de deelstaten. Maar ik Denk dat we moeten durven. We hebben we hebben niet meer de luxe om nog te wachten. Dat is hetzelfde reactie voor als voor de end of life of niet planbare zok. Oké, we hebben voldoend gewacht om een beslissing te nemen. Dat is ook het geval hier. Oké, goed nadenken ook voor de spoedgevallen. Dat moet moet de patiënt

moet toegang krijgen binnen een ridelijke termijn tot een eh spoeddienst. Maar op een bepaalde moment moeten we toch trancheren in het belang Van het zok systeem hè. Ja. Ja, durvende. Want met het tekort personeel is dat ook iets dat meespeelt in die beslissingen vanuit de overheid om te zeggen van kijk we gaan die fragmentatie wat tegengaan. We gaan een aantal kansen samenvoegen, want dan moeten we minder nachtverplichtgunkundiging hebben. Minder spoedgevallen ook minder, want er is geen personeel niet meer. Tuurlijk als je alleé ik in berken of of Ook in andere steden zijn er vaak twee

ziekenhuis die tussen alleé een paar met een parameter tussen afstand tussen de twee ziekenhuizen. En als je twee diensten twee materniteiten bijvoorbeeld moet je telkens drie minuten per materniteit. Ja, uiteraard moeten de norm eh in elke dienst eh dat betekent qua voedvrouwen, verpleegkundigen, eh artsen, dat is belachelijk hè. Ja. Eh want het aantal eh zwangeren of aantal bevallingen zal niet meer groeien hè. Eh zal afnemen voor een stuk uiteraard. Maar het is een voorbeeld, hè. Maar dat is de zelfde herinnering is ook van toepassing voor andere diensten. Dat is belachelijk dat twee diensten alleé eh

in dezelfde stad, kleine stad eh bestaan. En dus dat is ook een antwoord voor tekort aan het personeel die eh en dat is het is een Kwestie van kwaliteit. Dat is een kwestie van een antwoord te bieden op dit aspect van het gebruikte van personelen. Ja, als ik nu denk aan eh die verschuivingen van de ziekenhuizen. Wat is want jullie hebben natuurlijk vanuit de overheid geprobeerd vanuit de tijd al van Magie de Blok met ehm die netwerken, die ziekenhuisnetwerken op te bouwen. Er is echter nooit nadien een BFM ingestoken of er zijn geen financiën, Dus

is eigenlijk een beetje een lege doos gebleven spijtig genoeg. En er zijn natuurlijk ook een aantal netwerken die ja region regionaal gezien niet goed op elkaar aansluiten. Wat maakt dat eigenlijk niet gelukt? Is dat de angst van de mensen om die volgende stap te zetten of is dat een maar het is de concurrentie die tussen de ziekenhuizen bestaat waarschijnlijk waarschijnlijk tussen de Verschillende netwerken. Dat is zeker een stuk van het antwoord. Als resief zijn nog zeggen we nog altijd vraagende partij om die netwerk te laten functioneren. Maar er zijn zoals altijd enkel maar één eh

heeft boom daarvoor. Dat is financiering. En ik denk dat we vanaf een bepaalde moment moeten durven eh de financieraard en op basis daarvan zullen de netwerkende ziekenhuis bewegen. Momentel dat z leos ja uiteraard moeten dat toegeven dat zijn Volledig lee doos behalf op bepaalde vrijgemedige basis eh hebben bepaalde netwerk veel meer gedaan. eh onder elkaar. Dat bestaat maar op basis van een vrijwillige eh houding van die ziekenizen en netwerken. Maar nu moet het de overheid investeren in die netwerken en dat zal de dingen laten bewegen denk ik hè. Het is enige bom dat we echt

hebben financiering. En we zijn inderdaad vraagende de partij om dat te doen. Ja, want je ziet wel in de netwerken dat er wel dingen beginnen te leren, dat er mensen beginnen praten van kunnen we niet samenwerken. Ja, maar op een vrijwillige basis. Op een vrijwillige basis. En je hebt nu geen tijd niet meer, want je hebt natuurlijk al gewacht en ja, zolang dat de mensen niet snappen dat er echt een groot probleem is, ja, gaan ze ook niet beginnen bewegen. Dat is ook voor een stuk eh concentratie Van de zorg beter een bestelling van onze

middelen, rationalisering voor stuk waar dat moet gerationaliseerd worden hè. Maar het is zeker een stuk van het antwoord van het eh aanbod. Ja, als we sp ja als we spreken over de doelmatige zorg, want er wordt dan toch een aantal keren in in de media wa datat de mensen eigenlijk heel boos voor waren op op de werkvloer een beetje framing gedaan van kijk die die heeft gefraudeerd en alle mensen frauderen Daar. Eh wat wat doen we daarmee? Want dat geeft natuurlijk die mensen lopen alweg uit de zorg. Ze krijgen dan nu nog eens dit te

verwerken en dan zeggen ze: "Ja, maar dit dit kan niet. Wij doen heel hard ons best om te proberen de maatschappij recht te houden zonder die zorgverleners. heb je eigenlijk geen maatschappij, want die zijn dus heel belangrijk. Ehm waarom gebeurt die framing en Is het zo dat er dan ook zoveel froude is? Nee, 1% eh is frou en dus dus het is heel marginaal, maar dat betekent niet dat we niet dat niet bestreden moeten tegen de vroot. Dat is belangrijk dat we bestrijden tegen de vroeg. Maar niemand weet dat er frouen is. Elke zorgver dat

ik spreek die zegt allemaal: "Ja, maar wij zijn tegen frouden uiteraard." Maar moeten samen tegen vrouw zijn, want dat is echt een Misgebruik van ons onze biden, hè, onze belastingen. En dat geeft ook geen vertrouwen niet meer in de zorgverleners inderdaad. Maar dat moet beperkt. Allez, het is echt 1% van de uitgave hè. Dus en jullie weten ook wie dat dat is vaak hè. Dat is dat is niet echt niet mijn mijn winkel. Dat is winkel van de collega's van de controledienst. Maar uiteraard we weten vaak eh wie die frodeur zijn. Maar dat is enkel

maar een Stuk van het probleem. Daarna moeten we ook bewijzen eh van van de vrouw. Dus dat is echt eh gevoelig. Maar de vreeming komt nooit van ons, denk ik. Dat is meer eh in de pers. Eh en dat is ook zo gepercipieerd. Ik ik kan dat wel eh begrijpen dat is zo gepercipieerd op het terrein. Maar het is echt echt niet onze ouding. Onze ouding is echt samenwerken, bruggen eh naar het terrein en tussen alle partijen eh ook de ziekenhuis, ook de de zorgstrekkers, de Mutualiteit moeten toch proberen om samen te werken in het

belang van de patiënten, hè. Maar is er ook geen verantwoordelijkheid daar voor de media weggelegd? Eh want we zien natuurlijk een een ik heb gisteren ook met een journalist een oudere journalist samenbieding die op pensioen is. Die zegt van ja de heel het systeem is veranderd hè. Vroeger kon jij werd jij betaald voor de krant om een diepgaand onderzoek te doen. Had jij er Tijd voor? Nu moeten die jongere mensen 10 artikels per dag produceren, want ze krijgen €15 per artikel in een regio waar je bijvoorbeeld 3000 mensen niet lezen. Dus die doen gewoon copy

paste en die nemen alles maar over. En er is geen diep gaand facts worden niet meer gecheckt. Ja, dat is toch dramatisch als je zo op die manier uw mediavoering moet gaan voeren. Ja, uiteraard hè. Dat is eh een stuk van het probleem moeten niet alle Verantwoordelijkheid a op de pers eh Nee, nee, maar het is wel een deel van de Iedereen heeft zijn verantwoordelijkheid hè. Maar alsge dat we nu proberen proberen mensen een spiegel voor te krijgen dat iedereen zijn verantwoordelijkheid moet opnemen om de maatschappij te en ook de pers. En dat gaat niet

alleen over de pers, dat gaat ook over de sociale media. Als we zien dat er influencers 4% van de waarheid vertellen. Nu was over laatst Binoing vertelde net dat er een eh een influencer was ehm die de mensen had aangeraden om vier eetlepels boter te geven aan het kind, zodat dat beter zou slapen. Waar zijn we mee bezig dat we zo'n dingen toelaten in België? Want wij moeten eigenlijk de informatie vanuit de arts en vanuit het resif samen naar de burgers krijgen. Je hebt dan verschillende beroepsgroepen die op een andere manier allemaal moeten Aangesproken worden,

maar het zou toch beter zijn dat er één systeem is dat de bevolking kan betrouwen van hetgeen dat daar staat is correct en dat moeten we gaan kijken en die informatie komt naar ons. Dat je er soort in in geld ook een platform hebt dat meer door de beroepsgroepen wordt gecontroleerd en dat informatie snel doorstroomt. Dat bestaat voor een stuk, want het is niet goed niet voldoend bekend hè, maar het is een grote stuk van het probleem. De Influencers. Ja, dat is eh ja en dat is snel en een gas dat geeft op min kiks.

Dus de mensen volgen dat. Maar moeten we dat dan ook gaan doen? Je moet moeilijk. Ja, uiteraard. En sinds covid dat is nog erger hè. Sinds Covid denk ik dat die eh slecht influ geïnfluenceerd zijn ook wel veel meer recht of toegang tot eh de bevolking en de bevolking zijn meer geneigd aan om die mensen te geloven en niet meer eh ja, want die zien er sympathiek uit. Hebben een mooie body en dat is zo hè. zoals ons eh zoals ons. Nee, maar dat is voor mij ook één van de vanamste problemen buiten het feit

dat we meer moeten investeren in het mentaal welzijn van het kind zelf vanaf het begin om te vermijden dat die nadien mentale problematiek hebben zoals we nu eigenlijk in een maatschappij veel zien. Je hebt dan het verhaal van de ultraprocessed foods en de ongezonde Voeding en heel de business daarond. Je hebt de wellnessindustrie die enorm begint te boomen, die van alles verkoopt aan de mensen en die kopen dan maar uit hoop. Maar dat is ook niet altijd correct. Ehm ja, hoe gaan we daarmee om? Vandaar ook het belang van de else in old politie hè.

De het gezondheidszorgsysteem eh verklaart enkel maar misschien 10% van jeuggezondheid hè. Al de rest dat is je Maatschappelijk hè. Ja. Dus je genetica genetica voor een een stuk de post je postcode is ook de grootste verklaring van je gezondheid hè. En ook je je gewoonte qua eh beweging, voet enzovoort. Maar het is ongeveer 10% denk ik hè verklaard door de eh door de gezondheid exorsysteem. En het is ook een stuk van de paradigmachie dat we moeten hebben hè. We besteden momenteel 45 miljard euro aan iets die 10% van die gezondheid verklaart. Maar we lossen ook

alleen de problemen daarmee op en erom dat ook meer moeten naar preventie gaanard. Want dat we nu nu wachten we eigenlijk we zijn ook opgeleid als arts ervoor hè. Er is een probleem en je lost dat op met een pilletje, met een therapie, met met een begeleiding. Maar wij zijn nog te weinig bezig met te voorkomen dat dit Gebeurt. En zei dat net ook in India da werden vroeger de artsen eh alleen maar afgerekend op het feit als er iemand ziek geworden was. Want dan was je geen goede arts. Je werd niet betaald per iemand

die je genas. Inderdaad. Ik heb dat ook gezien in in China. Dat is dezelfde rederingen of meer. Dat is niet denkbaar hier in België, denk ik hè. In de in de in die in Europa, dat is niet denkbaar. Maar toch die paradigma Shift om veel meer te investeren in preventie, in goed gewoonte van de van de bevolking, dat is super belangrijk hè. Nogmaals kan je dat beseffen dat die 35 miljard geïnvesteerd in is dat 10% van de gezondheid verklaart en al de rest bijna niks, hè. Bijna niks. Preventie is de krijgt heel weinig middelen. Eh

en ook voor de eh de gewoonte, beweging en voet die is met de zeen hè. Eh en we investeren daarin heed weinig. Dus we moeten voor een stuk die Eh shift paradigma shift eh aantteren en veel meer investeren in preventie. Dat word zo toch de onze met de collega's van de staten. Nogmaals hè we leven in België dus we moeten rekening houden van de verdeling van de bevoegdheden. Maar is dat niet het probleem dat alles wat vertraagt? Nu een zorinfact dat heel snel op u afkomt. We weten eigenlijk wel wat er moet gebeuren, maar je

hebt zo'n complexe structuur dat je het eigenlijk niet snel op kan doen veranderen. Ja, inderdaad. Maar nochtans is dat de omstandigheden waarin we moeten eh leven en werken hè. En we zullen zalen dat niet meer veranderen. Vreesing die erfalisatie van de behoegdheden is niet is niet op de op de dag. Staat niet op de agenda, hè? Nee. Nee, ik vrees dat ook. Eh nochtans zo dat ook een solan het probleem is dat je nu eigenlijk op federaal niveau een heel aantal zaken moet gaan betalen, maar die dan Eigenlijk bijvoorbeeld preventie richt aan Vlaams. Dus als

Vlaanderen daarin investeert, kan dat dan een goed effect hebben op het budget van federaal? Maar het is budget is een aspect marquit voor de gezondheid van onze eh landgenoten. Dat dat van de patiënt dat is dat die moet prima denk ik. Ja, maar dat kan toch alleen als je dat dan overal h daarnet ook met met Binou besproken. Ehm eigenlijk zou je sowieso in elk regeerakkoord dat komt de Volgende 20 jaar een bepaald aantal lijnen moeten hebben die over de gezondheid van de bevolking gaan die gewoon als basis daar al inst staan en daar mag

je niet aantornen. Al de rest kan je dan politiek zeggen: "Ja, we hebben daar die of die mening." Maar voor iedereen is het toch belangrijk dat de bevolking gezond is. Waarom kunnen we daar geen vaste lijnen maken voor de volgende 20 jaar over alle politieke grenzen heen? nog drie jaar erv om dat Te doen tegen de volgende federale werkiezingen. Maar maar dat is waar hè. De de de bevolking en de actoren moeten een verantwoordelijkheid nemen en meer proactief en een voorstelkracht zijn. Moeten we hebben die kracht samen om een voorstel te doen, hè. Ik heb

ik heb altijd ik heb ik ben overtuigd dat we veel meer moet kunnen doen als eh samenleving hè. Eh moet en dan moet iedereen zijn verantwoordelijkheid ook de Reclamemakers die eigenlijk want je hoort dan ook kinderen krijgen al vanaf de geboorte in bepaalde babyvoeding veel suiker zodat ze dan verslaafd zijn als suiker en voor de rest van je leven ben je dan bezig mee op reclame te kijken en te zien dat je snoepjes kan kopen en idem voor fast food en alcohol ja dat is dat is niet oké het is altijd durven keuze maken en

durvend bepaalde besingen te nemen dat is niet gemakkelijk hè veel je zit ook Met veel lobbywerk en je hebt ook er is ook veel werkgelegenheid dat daarvan afhankelijk is. Dus het is niet niet evident, maar ik denk als we zien wat dat Amerika toe gedraaid is en wat er bij ons eigenlijk ook een beetje aan het gebeuren is, want je ziet 10 20 jaar later wat daar gebeurd is hier ook. We weten wat het gaat worden. Dus ja, dan moeten we er nu iets aan doen. En het is een ramp. Het is een ramp. Dus

uit moeten maar uiteraard de lobby werken soms heel goed veel beter dan de mensen moeten die lobby's ook samenzitten om eens ook samen net zoals over de politieke grenzen heen te zeggen ja kijk hier gaan we niet aan raken. De gezondheid van de burgers is voor iedereen belangrijk. Dat is trouwens ook belangrijk voor iedereen zijn ouder, voor iedereen zijn kinderen. Waarom zou je daar niet aan meedoen? Inderdaad. En ook voor alle aspecten van De de de samenleving hè, terug naar werk eh bepaalde voor al die aspecten van de onze society moeten we gezond zijn. Gezond.

Eh niet alleé budgeten. Eh ja. Bon eh wat denk jij dat er nog moet gebeuren vanuit de burgers en vanuit de zorgverleners? Hè? Want wat je vaak ziet is dat er dan toch een beetje een vertrouwensbreuk is. Dat de mensen ja wat wat lastig zijn, moeilijker overleg hebben, niet meer elkaar vertrouwen. Hoe Kunnen we dat vertrouwen vergroten? En moet iedereen, ook de beroepsgroepen, ook de de burgers niet zelf hun verantwoordelijkheid opnemen om ook ermee aan te helpen? Want ik kan natuurlijk zeggen: "Ja, maar de overheid moet het dan maar doen." En dan nadien zeggen: "Het

was niet goed gedaan." Is het niet beter dat die ook zelf hun verantwoordelijkheid opnemen en mee in overleg gaan, zelf data aanbrengen, zodat jullie daar iets mee kunnen doen? Ja, inderdaad. Dat is echt een kwestie van corresponsabilisatie, couvernance. Iedereen heeft een stuk van verantwoordelijkheid die moet genoemen worden. Eh ook patiënt via digitale literatie of eh literatie, dat is krijg belangrijk dat patiënt echt actor wordt van eh zijn gezondheid. Absoluut, want het is heel passief. Patiënt is niet is niet betrokken, is niet actief in zijn in zijn gezondheid. Maar je zit ook in een maatschappij Waarat

je bij bol.com iets kan bestellen dat de dag nadien geleverd is en je denkt: "Ah, als ik nu ongezond heb gegeten, maar ik ben dan nadien ongezond of ik heb hartproblemen of dit. Er zijn altijd wel pilletjes en er zijn behandelingen voor." Waarom zou ik daarmee bezig zijn? Ja, het is een kwestie van pedagogisch eh pedagogist te zijn om uit te leggen de patiënt wat hij moet doen voor zijn eigen belang. Eh Maar hoe krijg je die gedragsverandering? Maar dat is toch niet evident als je in een maatschappij leeft wat dat er rondom u altijd

manipulatie is om u in dan de richting te trekken. Ah ja, dat is we moeten een eh gemeenschappelijk antwoord als samenleving een gemeenschappelijk antwoord hebben ook voor de vastf, ook voor alcohol suiker, roken alles Roken uiteraard gezon omgeving, luchtkwaliteit, dat is echt een holistisch aanpak. Eh alleen kunnen we niks doen. Dat is maar dat dat dan breekt moment tegen hè die holistisch aanpakt die echt eh coalition hè moeten echt een coalition eh ik spreek vaak van coalition of the doing coalition of the willing. Dat bestaat hele veel altijd in alle hoeken eh moeten altijd eh

maar collision of the doing ontbreekt dat ontbreekt voor Kleine stukken voor onze gezondheidsysteem maar ook voor onze samenleving. bestaat niet hè. Echt Asies van de gezondheid iedereen rond de tafel, ook de de lobbyïst of de industrie eh de pass. Maar je merkt wel dat zij ook wel vragende partij zijn om te bewegen, om te veranderen en ook die verantwoordelijkheid op te nemen. Dus het is echt moment om die mensen nu allemaal samen te brengen en te zeggen Van kijk, zijn we niet akkoord dat dit wel voor iedereen belangrijk is dat dat voor uw kinderen, voor

uw kleinkinderen ook belangrijk is dat we die maatschappij nu terug gezond maken en terug rechttrekken en ik denk dat daar wel een gemeenschappelijke brug is voor iedereen. En ja, dat is zakelijk. Is het moment is dat nu een goede momentum? Ik denk het ook. Dat is nu het moment. Als we nog wachten, dat zal te laat zijn. Moet kunnen we naar huis gaan en wachten Tot het en nog veel meer leed aanzien. Nee, maar eh dat is nu het moment. Eh dus bepaald initiatief, bepaald symposium zoals je symposium zijn momentum die belangrijk zijn om om

die coalition of de doing te creëren. Iedereen rond de tafel. En misschien zal politici eh begrijpen dat mijn Tom nu is er eh om dat te doen, hè. Ja. Nee, ik denk dat politici ook sneller gaan bewegen als ze als ze Merken van kijk, de bevolking wilt dit ook wel, de ondernemers willen dit ook wel. Eh zelfde de grote lobbygroepen willen ook dat iets gebeurt. Kunnen we niet samen ja dat ze zeggen van oké iedereen is eigenlijk akkoord dat we de gezondheid primordiaal stellen en dat we dat als basispijen van de maatschappij in handen nemen

en dat we voor de volgende 20 jaar iedereen akkoord is dat we dat gaan doen en dat we al vastleggen. Dat zou een heel mooi signaal zijn. Ja. En dus we nog nogmaals drie jaar om na de vork regeer akkoord. Nee maar ik ik lag niet zo zoveel erv is niet zo heel veel. Nee uiteraard. Maar ween echt die paradigma shift eerst de condition of the of the doing en samen die paradigm shift te forceren naar een beter eh toekomst, een beter gezot voor onze eh samenleving. Ja, dat is een onze vereniging heeft ook Nu

de naam gekregen fabric of society. Dus omdat we eigenlijk wel vanuit de BVVRM is dat wel gegroeid, maar dat had zoveel andere doelen dan nu alleen het geen stukje van van de ziekenhuizen dat we ook hebben beslist van een grotere verening te maken waar ook veel mensen bij kunnen aansluiten. Ehm en dat noemt ook fabric of society waat we eigenlijk proberen alle verschillende zaken in elkaar te vingen tot een sterk geheel. Want dat is hetgeen dat je eigenlijk wilt dat je allemaal samen zegt: "Wij gaan hier deze pijer terug sterk maken en België terug gezond

maken." Dat is een mooi initiatief. die moet zeker ondersteund worden. Ja, dus eh daar gaan we verder mee aan de slag. Ja. Ehm ik ga jou bedanken voor je heel aangename gesprek. Eh was heel aangenaam en ehm we zien op Gauw zeker binnenkort nog eens terug. Zeker en vast bedankt. Dankj wel.