Herkese merhabalar. Dünyamız ve yeryüzündeki komşularımız konuğumuzla beraberiz. Tonguç Evladım benim seninle beraber 5.
sınıf fendeki 3. dersimize hoş geldin diyorum ve süper bir şekilde bugün aslında dünya güneş ayın birbirlerine göre hareketlerine bakacağız. Birbirlerine göre nasıl dönme hareketi, nasıl dolanma hareketi yapıyor bunları inceleyeceğiz.
Bir kere güneşin, dünyanın, ayın hepsinin kendi ekseni etrafında döndüğünü mutlaka bilmemiz gerekiyor. Kendi ekseni etrafında saatin tersi yönünde döndüğünü çok iyi bilmemiz gerekiyor. Aynı zamanda aynı zamanda dünyanın güneş etrafında dolandığını, aynı zamanda ayın da dünya etrafında dolandığını çok iyi bilmemiz gerekiyor.
Ve hadi bakalım şimdi mesela burada daha görsel bir şekilde gösteriyorum. Aslında güneşin, dünyanın, ayın hareketlerine baktığımız zaman en önemli hareketler dönme ve dolanma hareketleri. Şimdi seninle beraber bunlara birazcık daha detaylı bakacağız ve anahtar kavramlarımız dönme dolanma hareketine bir yıl, bir gün, bir ay.
Bunlar nereden geliyor ona bakacağız. Bir yılın aslında dünyanın güneş etrafındaki dolanma hareketi olduğunu bileceğiz. Aynı zamanda bir günün dünyanın kendi ekseni etrafında dönme hareketi olduğunu bileceğiz.
Bir ayınsa ayın dünya etrafındaki dolanma hareketi olduğunu bilmemiz gerekiyor. Aslında bunların her birisi hatta daha önceden eskiden insanların da kullandığı güneş ve ay takvimleri vardı. Bu güneş ve ay takvimlerinden gelen özellikler, bu adlar diyebiliriz.
O zaman şimdi hemen bana söyler misin? Bir yıl kaç gün evladım benim? >> 365 gün hocam.
>> Harikasın. 365 gün. Bravo diyorum sana.
Bir ayda normalde 30 gün diyebiliyoruz. yaklaşık 30 gündür diyebiliyoruz zaten. Şimdi sana detaylarını anlatacağım.
Bir günün de 24 saat olduğunu bilmemiz gerekiyor. Bunların gün, gün, gün bunların sayılarını bilmemiz gerekiyor. Peki geldik şimdi seninle beraber güneş dünya ayın hareketine.
Bir kere büyüklükleri arasındaki ilişkiyi çok iyi anlamamız gerekiyor. Yani güneş dünyaya en büyüğü hangisidir evladım beyin? >> Güneş hocam.
>> Harikasın. Zaten güneşin en büyük olduğunu çok iyi bilmemiz gerekiyor. Güneşin içine dünyadan 1,3 milyon tane sığabiliyor.
Yani inanılmaz çok büyük dünyaya göre diyebiliriz. Aynı şekilde dünyada aya göre çok daha büyük. Yani aslında baktığımız zaman bunları hani birbirlerine göre kıyaslamak istediğimiz zaman güneş basketbol topu ise dünya işte eee buradaki bir tenis topu ayda misket gibi düşünebilirsin.
Hatta bunun daha da abartılmış hali güneş aslında bir basketbol topu ise dünya aslında bir nohut tanesi ayda bir mercimek tanesi gibi düşünebilsin. Gerçekten çok küçük aralarındaki ilişki o zaman güneş büyüktür. Dünya büyüktür ay ve birbirlerinden çok daha büyükler.
Güneş dünyaya göre çok büyük. dünya göre çok büyük. Bunu çok iyi bilmemiz gerekiyor.
Zaten çok enteresan. Biz güneş sisteminin içerisindeyiz dünya olarak ve güneşin etrafında dolanıyoruz. Çünkü güneşe uyuyoruz biz.
Güneşin sistemine uyuyoruz. İnsan güneşin sistemine uyuyoruz. Yani dünya güneşi büyük gördüğü için ona kapılmış.
onun etrafında dolanıyor. Aynı şekilde ay da dünyayı büyük gördüğü için ayın etrafında dolanıyor diye düşünebilirsin. Peki geldik şimdi seninle beraber dönme ve dolanma hareketlerinde bazı kavramları çok iyi bilmemiz gerekiyor.
Bunlardan bir tanesi Tonguç Eylan Beyim. Bir kere saatin tersi yönü veya saat yönü. Yani bir kere şunu bilmemiz gerekiyor.
Saatin dönme yönü bu tarafa doğrudur. Yani şu şekilde döner. Ve saatin tersi yönü ise bunun tersinedir.
Yani şimdi normalde bu akrep bu şekilde hareket eder. Bu şekilde hareket ama saatin tersi yönse bunun tam tersine bu şekilde gerekiyor. İşte biz genellikle gezegenlerde hep saatin tersi yönünde hareketi görürüz ve saatin tersi yönünde dolanma hareketi veya dönme hareketi görürüz.
Mesela burada saat yönü bu şekildeyse işte saat 12 1 2 3 şeklinde oluyor ya hani normalde burası 12 ise burası 1, burası 2, burası 3 şeklinde gidiyor ya bu şekilde ilerliyor. Bunun tersi yönde döndüğünü düşün ve dönüş yönleri de bu şekilde gösterebiliriz. Bir kere şunu bilmem gerekiyor.
En önem bu mesela bu saatin tersi yönü bu saat yönünde. Şimdi burada Tongu Çelen Bey dünyanın güneş etrafındaki hareketi aynı şekilde ayın da dünya etrafındaki hareketi hep saatin tersi yönünde. Yani bu şekilde.
Yani bu bu şekilde hareket ediyor. Bu şekilde hareket ediyor. Yukarıdan baktığımızı düşünürsen dünyada güneşin etrafında bu şekilde hareket ediyor düşünebilirsin.
Dolayısıyla hep saatin tersi yönünde bir dolanma hareketi var. Hatta kendi eksenleri etrafında da saatin tersi yönünde bir dönme hareketi var diye düşünebilirsin. Dünyanın da aslında saatin tersi yönünde, ayın da saatin tersi yönünde bir dönme hareketi vardır diyebiliriz.
Mesela şimdi aslında en iyi şekilde gördüğümüz hareket güneşin doğup sonrasında batması değil mi? Sabahliyin doğuyor, yukarı çıkıyor 12'de sonra batıyor. İşte biz güneşin günün farklı saatlerinde gözlemlendiğinde gökyüzünde farklı konumlarda görünmesinin sebebini aslında dünyanın dönmesiyle açıklıyoruz.
Mesela güneş doğdu. Sabah saati burası. Burası da artık akşama giriyoruz, değil mi?
İşte burada dünyanın dönmesini net bir şekilde ispatlayabiliriz. Dünyanın eee kendi ekseni etrafında Bu çok önemli ve bu kaç saatte oluyor evladım benim? >> 24 saatte.
>> Harika. 24 saatte oluyor diyebilir. Zaten 24 saatin içinde sabah ve akşam oluşuyor.
Yani gece ve gündüz olayı oluşuyor. Gece ve gündüzün oluşması, güneşin bu şekilde hareket etmesini dünyanın dönmesine başlıyoruz ve bu şekilde hareket ediyor. Dikkat bu şekildeki hareketinden zaten biz dünyanın saat yönünün tersine döndüğünü de bulabiliyoruz.
Bu da ayrı bir özellik. Ve şimdi de güneş, dünya, ayın birbirine göre hareketlerini gösterip hemen bu işi anlamaya çalışalım. Bir kere her birisi kendi ekseni etrafında saat yönünün tersine doğru bir hareket, dönme hareketi yapıyor.
Kendi ekseni etrafına bir dönme hareketi. O zaman güneşin bir dönme hareketi var. Aynı şekilde dünyanın yine saat yönünün tersine dönme hareketi var.
Ayın da saat yönünün tersine dönme hareketi var. O zaman hareketleri sınıflandırırsak birinci hareket dönme hareketi. Bunun da dönme hareketi.
Bunun da dönme hareket 1 2 3 tane dönme hareketi var. Güneş dünyaydı. Hepsi saatin tersi yönünde.
Peki aynı zamanda aynı zamanda bir de dünyanın güneş etrafında dolanma hareketi var. Bu şekilde yine saat yönünün tersine saat böyle dönüyorken bu böyle dönüyor ve burada unutmayalım bu dolanma hareketi de mevsimlerin oluşmasını sağlayan ve bir senede tamamlayan dolanma hareketi ve aynı zamanda daha küçüğü ise ayın dünyanın etrafındaki dolanması. O da 27,3 günde tamamlanan aslında yaklaşık 1 ayda tamamlanan ve yine saatin tersi yönünde olan bir dolanma hareketi.
O zaman aslında dönme hepsi yapıyor. Dönme hareketi, dönme hareketi ve dönme hareketi hepsi yapıyor diyebiliriz. Ama dünya dolanma hareketi yapıyor güneşin etrafında.
O çünkü onun abisi güneş. Ay da dolanma hareketi yapıyor dünya etrafında. Çünkü onun abisi de dünya.
Dolayısıyla büyük küçük ilişkisini düşünürsek eğer hep küçükler büyüklere uyuyor. Küçükler büyüklere uyuyor diye düşünebilirsin. Peki burada çok önemli bir şey var.
Dünyanın dönme hareketi 24 saatte tamamlanır. 24 saatte yani bir günde diye yazabilirsin. Hiç fark etmez.
Bir günde tamamlanır. Güneş etrafındaki dolanma hareketi de 365 gün 6 saatte yani yaklaşık 1 yılda tam yaklaşık tam 1 yılda tamamlanılır diyebiliriz. Peki aynı zamanda aynı zamanda ayın hareketlerine baktığımız zaman dönme hareketi yaklaşık 27,3 günde tamamlanır.
Yani kendi ekseni etrafında 27,3 günde tamamlar ve bunun etrafındaki dolanma hareketini de aynı sürede tamamladığı için biz ayın hep aynı yüzünü görürüz. Dünyadan bakıldığında yaklaşık yine 27,3 gün ama bu yaklaşık 1 aydır zaten. 1 ay olduğu için zaten 12 ayda bir seneyi tamamlar.
Ay takvimi ve güneş takviminin birleşimini biz aslında dünyada uyguluyoruz. Peki geldik o zaman hemen ödevlerini vermek istiyorum sana. Bir kere gökyüzündeki komşumuz güneşi bitirdik.
5 fen 1 videomuzu. Buradan bu kodlarla YouTube'da bulabilirsin. Ondan sonra 5 fen 2'de gökyüzünde komşumuz ayı bitirdik.
Şimdi 5 fen 3'ü yapıyoruz. Buradan 80 soru çözmeni istiyorum. Çünkü bütün bu öğrendiklerinin aslında tekrarı niteliğinde ve aynı zamanda birazcık da yeni konuların işlenmiş hali.
Ve buradan çözmeni bekliyorum. Mesela buradan 10 soru çözdün. Buradan 20 soru çözdün.
Buradan 30 soru çözdün. Toplamını buraya yaz veya buradan da 10 soru çözdün diyelim. E toplamda işte 60 70 soru oldu.
Bravo. 60 hedef vermiştim zaten. 70 tamamadın.
İşte bunları mutlaka doldurmayı ihmal etme. Zaten Tonguç Kaba katılmışsındır herhalde. Hangi takımsın evladın benim?
Bilge Baykuşlar >> harika. Bilge Baykuşları ben de söylüyorum ama hızlıçılar da harika gidiyor. Tas ve Tonguçakademi.
com'dan mutlaka eee katılmayı ihmal etme. Ardından da bu haftaki ödevlerin eğer sıfırdan sayısal kitabın varsa zaten fen kısmını açıyorsun. Fen kısmını açıyorsun.
Gökyüzünde komşular ayın hareketleri evrelerini yapmıştık. Burada sayfa 104 105'i yapmanı istiyorum. Aynı zamanda eğer dinamo kitabın varsa evladım benim dinamo kitabından gökyüzündeki komşularımız ve biz testlerimizden hemen sana göstermek istiyorum.
T10 T10 zaten burada da verdik. T11 ve T12'yi yapmanı istiyorum benim. Çok güzel sorular var burada da gerçekten de.
Ve yeni müfredata uygun kitaplarımız biliyorsun ve tüm dersler eee 5. sınıf fen kısmından da hemen sana gökyüzündeki komşularımız ve bizden zaten ilk iki testi vermiştim ama ikinci testi daha rahat çözebilsin şu anda. Çünkü bu konuyu işlemen gerekiyordu.
Zoru bankası tüm derslerden de Tongu Çelan Beyim fen kısmından eee gökyüzündeki komşularımız ve biz test F04'ü F4'ü çözmeni istiyorum. E ve bunları zaten biliyorsun bütün ödevlerimizi burada şampiyon paketimizden veriyoruz. Şampiyon paketimizin yeni versiyonu da burada kupa var bu arada onu da söylemek istiyorum.
İkisi aynı şey. İçeriği aynı merak etme diyorum. Ve biliyorsun bu sene Tonguç evladım benim yepyeni bir sisteme geçtiğimiz için burada fen bilimleri öğrenme hattasımıza göre 17 fen dersinde bütün seneyi bitireceğiz.
Yol haritamız da zaten belli. Şampiyon kampındayız şu an. Yazılı kamplarımız gelecek.
Sömestre full tekrar kampımız ve benzeri bütün 5. sınıfı süper bir şekilde bitireceğiz. Peki o zaman şimdi seninle beraber bir soru çözelim.
Yazılı sorusu. Yazılı denemelimizden bir soru bu arada. Yazılar yaklaşıyor bu arada.
Aşağıda güneş dünya ayın birbirine göre konumları ve hareket yönleri verilmiştir. Bakıyoruz. Yandaki şekilde rakamlara verilen dönme ve dolanma yönlerini eee belirtiniz demiş.
Şimdi bir kere çoğunlukla saatin tersi yöndeydi. Hatta böyle birazcık yaklaştırmak istiyorum sana. Hep saatin tersi yönde.
Mesela 9 bu yönde. Bu bu tarafa doğru. Bir kere saatin tersi yönüyse şöyle olması gerekiyor.
Yani şu yön saatin tersi. Aslında şu yönse saat yönü. Bak bu saatin tersi yönü.
Saatin tersi yönü seçmemiz gerekiyor. Bu saat yönüydü. Çünkü neden?
Akrep bu şekilde hareket ediyor. 1 2 3 12 1 2 böyle gidiyordu. Bunun tersi yönünü seçmemiz gerekiyor.
Mesela burada 9'u seçmem gerekiyor. Burada mesela saatin tersi yönü, o zaman 5'i seçmem gerekiyor. Burada mesela saatin tersi yönü, o zaman 3'ü seçmem gerekiyor.
O zaman burada saatin tersi yönü 7'yi seçmem gerekiyor. Burada saatin tersi yönü, 1'i seçmem gerekiyor. O zaman diyoruz ki hemen rakamlara verilen dönme ve dolanma yönlerini belirtiniz demiş.
Güneşin dönme yönü 5'tir diyebiliriz. Güneşin kendi ekseni etrafında dünyanın dönme yönü kendi ekseni etrafında 3'tür diyebiliriz. Çünkü bu kendi ekseni etrafında dönmeyi hareketi gösteriyor aslında bize.
Ve dünyanın dolanma hareketi neyin etrafındaydı? Güneşin etrafındaydı. O zaman buna 9 dememiz gerekiyor.
Ayın dönme hareketi kendi ekseni etrafında 1 diyeceğiz. Ayın dolanma hareketi de dünyanın etrafındaydı. O da 7 ile göstereceğiz şeklinde bunları teker teker yazabiliriz.
O zaman bu sorumuzu süper bir şekilde tamamladık. Ve şimdi geldik dinamo kitabımızdan, ödevimizden bir soru. Gökimlerinin kendi etrafındaki hareketine dönme.
Başka bir gök etrafındaki hareketine dolanma hareketi. Biliyoruz bunu. Aşağıda güneş, dünya ve ayın hareketleri numaralarla gösterilmiştir demiş.
Tamam. Eee birazcık daha yaklaştıracağım şimdi. Görselde verilenlere göre hangileri doğrudur demiş.
Şimdi hemen birazcık yaklaştıralım. Böyle hareketleri vermiş bize. Heh.
Şimdi burada hemen bunu da belirginleştirdik. Şimdi ayın dönme hareketi 1, dolanma hareketi 5 ile gösterir. Ayın dönme hareketi kendi eksenin etrafında evet 1.
Dolanma hareketi ise 5ile göster. Evet dünyanın etrafında dolanıyor. Bu doğrudur diyebiliriz.
Ay kendi başına 1 ve 5 hareketlerini ay kendi başına 1 ve 5 hareketlerini dünya ile birlikte 4 hareketini yapar. Bu çok enteresan. Bir de bunu bilmemiz gerekiyor.
Bu da önemli. Şimdi ay kendi başına evet kendi eksenin etrafına döner ve dolanma hareketi yapar dünyanın etrafında. Ama aynı zamanda dünya güneşin etrafında dolandığından dolayı ay dünyayla birlikte güneşin etrafında da dolanmayı tamamlar.
Aslında dünya nasıl 365 güne dolanıyorsa ay da bize bağlı olduğu için bizim kardeşimiz, küçük kardeşimiz bizim yanımızda güneşi de etrafında dolanır diyebiliriz. O zaman dünya laile birlikte dünyanın güneş etrafında dolanma hareketini de yapar. O zaman şöyle düşüneceğiz.
Bunlardan en hareketlisi aydır. En az hareketlisi güneştir. Güneş sadece dönme hareketi yapar kendi eksin etrafında.
Dünya dönme ve dolanma hareketi yapar güneşin etrafında. Ay e dönme dolanma birden bir tane daha dolanma. Yani hem dünyanın etrafında hem de güneşin etrafında dolanma hareketi yapar diye düşünebiliriz.
Geldik dünyanın dönme hareketi 2, dolanma hareketi 4 ile gösterilmiştir. Evet dönme hareketi 2, dolanma hareketi de güneşin etrafında 4 de gösterilmiştir. Bu da doğru.
O zaman hangileri doğrudur demişti. 1 2 1ye atlamışız. Ayın dönme hareketi bir dolanma hareketi 5 göstermiştir.
Güneşin 3 numaralı hareketi saat yönünün tersi yönündedir. Evet bu saat yönü yine hepsi saat yönünün tersi yönünde. Bu da doğru diyebiliriz.
O zaman cevap olarak 1 2 3 4 bütün eee şıkların doğru olduğu D seçeneği doğru cevabımızdır diyebiliriz. O zaman harika bir şekilde ödüllü sayfamıza geldik. Abone olmayı ihmal etme.
Bu videoyu like etmeyi unutma. Her ay abonelere özel hediyeler vereceğiz. Helal beim.
O yüzden mutlaka kanalımıza abone olmayı ihmal etme. Hadi bakalım.
