[müzik] maddenin miktarıdır. Değişmez hiçbir zaman. Eşit kollu teraziyle ölçersin.
Bu işin yolu bundan. [müzik] Birim olarak kilogram kullanılır. [müzik] Bu hep böyledir.
Nereye gidersen git kütlen hep aynıdır. Hiç değişmez [müzik] birimdir. >> Kütle ve ağırlık ilişkisi.
Kütle ve ağırlık [müzik] ilişkisi. Kütle ve ağlık ilişkisi. Kütle ve ağlık ilişkisi.
[müzik] Kütle ve ağlık >> ilişkisi. >> Ağırlık farklıdır. Yer çekimi onu çeker.
dinamometreyle [müzik] ölçülür biriminutan diye geçer. Dünyada bir cismin ağırlığı [müzik] çok daha fazladır. Ayda yer çekimi az.
Bu yüzden ağlık da azalır. Kütle ve ağlık ilişkisi. Kütle ve ağırlık ilişkisi.
[müzik] Kütle ve ağırlık ilişkisi. Kütle ve ağırlık ilişkisi. [müzik] Kütle ve ağırlık.
>> Evet, herkese merhaba arkadaşlar. Sizinle beraber kütle ve ağırlık ilişkileri yapacağız. Tonguç evladım benim.
Hazır. >> Çok eğlenceli bir ders hocam. >> Harikasın.
Süper bir şekilde kütle ve ağırlık ilişkisini seninle beraber öğrenmeyi düşünüyoruz. Şimdi hemen sana bir şey göstermek istiyorum. Bak burada mesela bir arkadaşımız dünya üzerinde koşuyor.
Bir arkadaşımız ne yapıyor aslında? >> Zıplıyor >> ama nerede zıplıyor? >> Ayda.
>> Ayda zıplıyor işte. Neden birbirlerinden farklı koşabiliyorlar? Neden birbirinden farklı koşuyorlar?
Bu arkadaş böyle yere yapışıyor gibi. Tak tak tak tak. Böyle böyle böyle böyle koşuyorken bu arkadaş böyle zıplaya zıplaya zıplaya zıplaya buna ay yürüyüşü diyoruz.
Bunun bir sebebi var. Bunun sebebi Çongg Evlan Bey ayın yerçekimin yerçekimin daha az olması yani ayda kendimizi daha hafif hissetmemiz. Aynı arkadaş bak aynı arkadaş aya gittiği zaman böyle koşarken dünyada böyle koşuyor.
Bunun sebebi aydaki yer çekiminin daha az olması. Peki yer çekimi nedir? Şimdi seninle beraber gel hadi bakalım süper bir şekilde konumuzu baştan sona öğrenelim ve hadi bakalım ilk konumuzla hemen başlayalım.
Bak hemen sana şunu göstermek istiyorum. Dünyadaki ağırlığı bir arkadaşımızın 300 new'mış. Bak normalde kilogram değil mi hocam?
>> Newton de bak kilogram kütlesi. Şimdi sana onun farkını anlatacağım. Dünyadaki kütlesi 30 kilogramken ağırlığı 300 N'dır.
10 katıdır genellikle. Bunun ağırlığıyla kütlesi farklı şeylerdir. Bunu sana anlatacağım.
Süper bir şekilde. Ama şunu anlamanı istiyorum. Demin koşma örneğinde vardı ya.
Dünyadaki ağırlığıyla aydaki ağırlığı birbirlerinden farklıdır. Ama her yerde kütletti 30 kilogram. Mesela senin kütlen ne kadar?
>> Benim kilom 28 kilogram. >> Harika. Kilon dediğin şey aslında kütledir.
Ve 28 mi? >> Zayıfladı mı hocam? Gandi misin?
>> 48. >> Hayır. 48 kilogramsın.
48 kilogramsan sen Tonguç benim. Senin dünyadaki ağırlığınla aydaki ağırlığın farklı olabilir ama kütlen hep aynıdır. Kütle hep 48.
Çünkü bir bir şey olmuyor değil mi sana? Parmağın, elin, kolun, ayağın hep yerinde. İşte o yüzden kütle değişen bir şey değildir.
Madde miktarıdır. Hatta ağırlıkla alakalı ilk deneyleri ilk bilimsel kütle çekim kuvveti, yer çekimi kuvveti ile alakalı ilk tespiti yapan arkadaşımız adı ne? >> Abdullah.
>> Hayır. Newton. O yüzden zaten ne diyoruz?
Sir Isaac Newton diyoruz. Bak bu N harfi oradan geliyor. Aslında bu Newton'ın baş harfi aslında.
Ya da çok havalıymış hocam. Hocam saçları falan >> bu arkadaş kafasına elma düştüğü zaman ne dedi? >> Ah >> aynen ah dedi.
Evet doğru söylüyorsun. Kafasına elma düşünce ah dedi. Sonra ne oldu?
Hastaneye gitti. Hastaneye gittikten dikişe kaç dikiş gediler? >> Sekiz dikiş hocam.
>> Sekiz dikişten sonra ne oldu? dedi ki ben böyle elmayı kafama yiyecek adam mıyım diye elmaya davacı oldu. >> Şaka.
>> Aynen. Sonra insan hakkaları mahkemesine gitti. Dava açtı.
Sonrasında Tonguç evladım benim insan hak ya kardeşim dedi yer çekimi diye bir şey var dedi. Aa o zaman ben bunu bir yazayım dedi ve resmen yer çekimi kanununu yazdığı için adama Newton adını verdiler resmen. Newton Aynen.
kuvvetin bir >> hocam yeni tona Newton denir. Peki yıkanmış tona ne denir? Washington.
Harika gerçekten. Ben de bu konuları biliyorum tabii ki. Evet.
Şimdi o zaman seninle beraber bugünkü dersimizde kütle ağırlık farkına bakacağız seninle beraber. Ardından yer çekimi kuvveti ile kütle çekimi kuvvetinin ne demek olduğuna seninle beraber bakacağız. Zaten yer çekimi dediğimiz şey ağırlık.
Yani mesela ben şu anda bıraktığım zaman kalem nereye düşüyor? >> Yere düşüyor. >> İşte buna yer çekimi kuvvet diyoruz.
Yani kalemin yere düşmesine biz yer çekimi kuvvet diyoruz. Tunguş abim işte seninle beraber bunu öğreneceğiz ve hadi bakalım o zaman kütleyle ağırlığın bir farkını öğrenelim. >> Hocam kötü bir haberim var.
Sena Parlak fenden 100 almış hocam. >> Ha bu arada arkadaşlarımıza hoş geldiniz. Sena Parlak, Elif Beren, Hayata Dair Eyüp Ensar hoş geldiniz diyorum ve bugün >> kızlar erkekler var mı hocam bugün?
>> Kızlar erkekler var. Canlı testimiz var. Hemen göstermek istiyorum.
Canlı testimizi de çözeceğiz seninle beraber. Gerçekten de süper sorular çözeceğiz burada ve aynı zamanda Tongu Çelen Beyim gerçekten challenge'ımız olacak ve süper ödevler de vereceğim sana. Affetmem.
Eee, kütle ve ağırlığın farkı nedir? Herkes şunu diyor. Senin ağırlığın ne kadar?
50 kilogram. Yanlış, patlak, tamamen yanlış bilgi. Neden biliyor musun?
Ağırlık değildir. Senin söylediğin kilogram diye cevap verdiğin her şey, Tonguç evladım benim nedir? Bizim için >> kütledir.
Kütle. Bak kütle kk kilogram da aklına getirebilirsin. Yani senin kütlen kaç kilogram diye sormalısın.
Sen kütlen, senin kütlesin >> akşamları tatlı yersen kütlen artar. >> Aynen öyle. Bak süper bir örnek verdin.
Kilo alırsın, değil mi? İşte kilogram veya gram kullandığımız ölçü birimi aslında. Ve bu ölçü birimi kütleye denk gelir ve değişmeyen madde miktarıdır.
Ve bunu neyle ölçeceğiz biliyor musun? Eşit kollu terazi denilen bir aletle ölçeriz. Böyle bir sağ sol kefesi vardır bunun.
Bu kefelerine bir şey koyarsın Tonguç abim. İşte şuraya bir ağırlık koyarsın. Şuraya başka bir şey koyarsın.
Bu eşit kollu olması şu uzunlukla şu uzunluk aynıdır aslında. Şu uzunlukla şu uzunluk aynıdır. O yüzden eşit kollu diyorlar buna.
Bu sağ koluyla sol kolunun uzunluğu eşit olduğu için eşit kollu teraziyle kütle ölçülür. Yani değişmeyen madde miktarı ölçülür. Aman çok dikkat et Tonguş Eren Bey.
Ağırlık nedir biliyor musun? Ağırlık kütle değildir. Ağırlık cisme etki eden yer çekimi kuvvetidir.
Bak çok önemli. Ağırlık bir kuvvettir. Ağırlık bir kuvvettir.
Ama kütle dediğimiz şey aslında madde miktarıdır. Aman dikkat et buna tomuş verm ve dinamometre denilen bir aletle ölçüdür. Dinamometreyi eski senelerde görmüştük seninle beraber aslında.
Evet. Dinamometre soru bankamız da var. Gerçekten de şimdi burada aslında dinamometrede şöyle bir şey vardı.
Şöyle bir yay vardı Tonguç Elen Beyim. Bu yayın uzamasından yararlanarak buradan kaç tane bölme çıktıysa dinamometre ağırlığı yani kuvveti ölçen bir aletti. Ağırlık neymiş o zaman Turç Beyim?
>> Bir kuvvetmiş. Bu çok önemli. Ve birimi de Tonguç Beyim demin öğrendiğimiz Sir Isaac ağaca dava açan adam var ya işte onun birimi yani Newton böyle lüle lüle saçları var bu arada.
Onu da göstermek istiyorum havalıyor. Saçlar falan yakıyor ama bunların hepsi genellikle o dönemlerde peruk takılıyorlardı. Peruk takıyorlardı.
O peruk ee taktıkları peruk yüzünden aslında böyle asil oluyor falan filan böyle. Baksana yularlarına yular mı diyorlar? Ne >> şey roptoşamb.
Evet güzel güzel. Enteresan bir >> mot iyi hocam. Bayağı havalı var.
>> Gerçekten çok havalı giyiniyorlar bunlar. Gerçek eve bak. Harika.
>> Şimdi Evet. Şimdi geldik seninle beraber. Ağırlık değişkendir ama kütle değişmez.
Bunu çok iyi bilmemiz gerekiyor. Mesela dünyadaki ve aydaki durumumuza bakalım. Dünyadayken ben 60 kilogramım diyelim.
Tamam mı? Benim ağırlığım ne kadardır Tonguş abim? Genellikle 10 katıdır.
600 new diyelim. Ağırlık bir kuvvet ne kuvvetiydi hatırlıyorsan yer çekimi kuvvetiydi. Bu çok iyi bir cezası.
Neden yer çekiyor ki? >> Yer çeker hocam. >> Mesela ben bu kalemi bırakınca neden yere düşüyor bu kalem?
>> Çünkü yer çekimi var. >> Çünkü yer çekimi var. Ve yer çekimi neden oluyor biliyor musun?
Dünyanın kütlesi yüzünden oluyor. Dünya ne kadar büyük görebiliyor musun? Dünya gerçekten de eşek kadar affedersiniz ya gerçekten çok büyük ve dünyanın bir kütlesi var ve her şeyden arabamızdan, evimizden işte apartmanımızdan hepsinden daha ağır dünya çünkü hepsinin sahibi ve bu dünya tonguç o kadar kütlesi var ki yer dediğimiz bu dünyanın yerkür dediğimiz bu dünyanın o kütlesi yüzünden etrafındaki bütün küçük objeleri, objekleri yani şeyleri cisimleri çekmek gücü var.
Dolayısıyla şimdi bu adamın bu kalemin yere doğru düşmesinin temel sebebi dünya bu kalemi çekiyor. Hayda dünya bu kalemi de çekiyor. Hayda dünya bu kapağı da çekiyor.
Dünya bu kitabı da çekiyor. Dünya işte sallıyorum bu telefonu da çekiyor. Dünya her şeyi çekiyor.
Tamam mı? Dünya kendine çekmesine biz yer çekimi kuvveti diyoruz. Ve düşünelim yer çekimi kuvveti aslında bir kuvvet olduğu için biz bunu ağırlık diye adlandırıyoruz.
60 kilogramlık bir cismin ağırlığı 600 Nken ve ben bu cismi aynı seni aldım aya götürdüm. Ayda ne oluyor biliyor musun? Kütten değişmiyor.
Yine 60 kilogram >> ayda senin kilo almadın, kilo vermedin. Bir şey değişm aynısın. >> Aynen.
>> Ama ağırlığın 100 N oluyor. Yani kuvvetin yer çekimi kuvveti alıyor. Neden?
Ne oldu ki? >> Ne oldu ki? >> Çünkü çeken şey farklı.
Burada çeken dünyayı da burada çeken >> ay >> harika. Yer çekimleri farklı bunların. Bu çok eşek kadar büyük bir gök cismi.
Bu daha küçük bir gök cisimi. Ay dünyaya göre çok daha küçük. Dolayısıyla daha az çekiyor.
Bu kadar basit. Yani ne kadar eee kütlesi fazlaysa, ne kadar büyükse, kütlesi fazlaysa o kadar fazla çeker. O yüzden de bizi dünya aya göre daha fazla çekiyor.
Hatta sana bir örnek vereyim. Dünya aya göre 6 katı çekiyor. 6 kat daha fazla çeker diyoruz.
Mesela burada 100 newsa bu 600 oluyor. 6 kat oluyor genellikle. Şimdi kütle çekim ve yer çekim kuvvetini demin anlatmaya çalıştım.
Aslında şöyle düşün. Eee, gezegenlerin ve diğer kütlelerin. Mesela şu iki tane kalem var.
Tamam. Aslında bana hocam bunu anlatmış. Böyle anlatmış.
İki tane kalem var. Böyle duruyor. Aslında bunlar birbirlerini çekiyorlar.
E hocam niye gitmiyorlar birbirine? Çünkü o kadar kuvvetliydi bunların çekim kuvveti. Ama kuvvetli uzayda bıraksan bunları böyle uzayda bıraksan pıt diye yapışırlar bunlar birbirine.
Neden? Çünkü bu orada da bir kütle çekimi kuvveti var. İki kütlesi olan her şey birbirini çeker.
Mesela sen şu kitabı çekiyorsun, ben şu kapağı çekiyorum. İşte eee ben eee sen mesela işte şu çayı çekiyorsun Tongu Çelim. Çünkü senin de kütlen var.
Bunun da kütlesi var. Peki bu kadar birbirimizi çekiyorsak nasıl duruyoruz? Çünkü zayıfız.
Ama dünyanın büyüklüğüne bakar mısın? Dünya var ya her şeyi çeker. Dünya üzerindeki her şeyi çekiyor.
Yani şu kitabı çekiyor, şu kapağı çekiyor, şu kalemi çekiyor, şu işte eee telefonu çekiyor, şu şeyi çekiyor. Her şey o yüzden yere oturuyor. Benim popomu çekiyor, aşağı doğru oturuyorum.
Değil mi? Nere oturuyorum? Çünkü dünya çekiyor.
İşte bunun sebebi kütle çekim kuvvetidir. Tomu Çer bunu Kepler adında büyük bir bilim insanı aslında keşfetti. Ve sonrasında Newton da bunun üzerine elma ağacının altında otururken kafasına lönk diye bir elmanın düşmesi vasıtasıyla ne oldu Tongu Çelan Beyim?
>> Mortanzi. >> Hayır Mortanzi kafasına dikiş atıldı. da söylemiş zaten.
Ve kafasına dikiş atıldıktan sonra eee hastane ilk yardım Taksim ilk Yardım Hastanesi'e kaldırıldığı orada güzel bir bakım alındığı ondan sonrasında Tonguşim evine de ilaçlar verilerek postalandı. Peki o sırada elmayile alakalı ne düşündü? >> Elma kafama düşüyorsa her şey düşer.
>> Harika. Süper bir eee >> kafamıza taş yağıyor. >> Elması kızar ha.
Çalışan kazanır elması kızarır. >> Harika. Süpersin.
Çok güzel bir eee şey aklına geldi ve bunu yazarak dünya tarihini öğrendim. Hayır. Yer çekimi kuvvetini yazdı adam.
Dünyanın en önemli eee temel yasasını yazdı. Dünyanın en önemli yasası da Tongç abim F = MA diye bir formül aslında. Yani >> keşke kafasına karpuz düşseymiş.
Nasıl bir formül bu? >> Klasik fizik klasik fizik kanunlarının temelini oluşturan adam bu karşındaki yani şey değil bu. Eee sıradan bir insan değil.
Bütün fiziği oluşturan insan bu arkadaş. Ve Sir Isaac Newton yer çekimi kuvvetini bularak tarihe geçti. O yüzden de kuvvetin birimi olarak da Newton dedik Tonguşan beyim ve N harfiyle gösterdik.
Bak dünya her taraftan çekiyor mu? Mesela şöyle bir şey de bilmen gerekiyor. Dünya şeyimiz vardı.
Küremiz vardı. >> Şimdi Tongşim dünyanın aslında üst tarafına kuzey alt tarafına da güney diyoruz. Üst tarafı kuzeyi, alt tarafı güneyi ve dünyamızın biz neredeyiz?
Hemen sana göstermek istiyorum. Bak şöyle bir South Afrik ha burada >> kağıtiz. >> Dünyamızda biz şurada bir yerde Türkiye olarak buradayız Tomcuçğum.
Dünyanın aslında iki yarımküreden oluştuğu söyleniyor. Yani üst ve alt. Bak üst yarımküreye kuzey yarımküre diyoruz.
Çünkü üst taraf kuzeydi. Hatta burada kuzey kutbu var böyle. Alt tarafta da güney kutbu var.
Tonguç bu Antarktika dediğimiz işte bu yukarıdaki kısım Tonguç'in kuzey yarımküre ya. Alttaki de Güney yarımköy tam ortasından bir çizgi geçiyor. Yani bunların böyle dünyayı ortadan ikiye parçalayan çizgiye biz ne diyoruz?
Tong çö abim ekvator. >> Ekvator diyoruz. Yani dünyayı böyle ortadan ikiye kesiyor.
Bu çizgi böyle dünyanın etrafında dolanan çizgiye ekvator diyoruz. Çok enteresan bir şey var. Dünya öyle top gibi değil.
Yani şu anda gözüktüğü gibi değil. Dünya ne yapmış biliyor musun? Birisi böyle almış, böyle bastırmış ve büzüşmüş.
Yani yukarılardan basık. Etrafı böyle şişkin. Hani böyle şöyle düşün.
Normalde yuvarlak budur. Tamam mı? Yuvarlak budur.
Yuvarlak budur. Ama ben buradan böyle bastırsam topa ne olur? Böyle olur değil mi?
>> Aa baskılı. >> Aynen. Yukarıdan bastırdım.
Yukarısı eee böyle büzüştü. İçeriye doğru girdi ama etraftan fırladı. Göbeği fırladı.
Tamam mı? Adamın mesela böyle duruyordu diyelim. Adam adamın göbeği şu anda fırladı.
Neden yukarıdan aşağıdan bastırdım? İşte bunu yaparken Tomuşim tam ortadan geçen ekvator çizgisi bizim için çok değerli oluyor. İşte burası kutuplar, burası ekvator diyebileceğiz.
Ve çok enteresan bir şekilde Tonguş Eren Beyim bu şekle biz geoid adını vereceğiz. Dünyanın şekli yuvarlak değildir. Geoid şeklinde.
Hangi şekildeymiş? >> Geoit. >> Süpersin.
İşte çok enteresan. Ağırlık da değişiyor buna göre. Çünkü dünya basık olduğu için dünyanın merkezine kutuplardayken daha yakın oluyoruz.
Ekvatordayken daha uzak oluyoruz. Burada bilmem kaç kilometre var. Buraya daha yakınız.
Daha yakın olunca daha fazla çekiyor. Bu kadar basit. Yani dünyanın bak şöyle düşün.
Şöyle bir dünyamız var. Tamam mı? Şöyle bir dünyamız var.
Şimdi diyelim ki dünyanın merkezi burası. Dünyanın seni çeken yeri merkezi. Şimdi bak sen buradasın diyelim.
Buradasın diyelim. Böyle duruyorsun. Dünyayla merkezin arasındaki mesafe ne kadar?
Bu kadar. 30 kilo. >> Peki sen gitsen böyle bir dağın tepesine çıksan, şöyle dursan, dünyayla merkezi arasındaki mesafe ne kadar?
>> A arttı. >> Daha da uzak. Peki sen gitsen astronot olsan, NASA'da çalışsan, dünyanın bayağı bir uzağına çıksan, uzaya çıksan, dünya ile merkez arasındaki mesafe ne kadar?
>> Epey uzak. >> E bayağı. O zaman bu gitti.
Bu artık ben çekemem bunu diyor dünya. Sen git başımdan git diyor. Ben çek >> ama ben seni çekerim.
Ben seni çekerim ama ben seni daha az çekerim diyor. Sen uzaksın bana diyor. Ben seni daha fazla çekerim.
Sen bana yakınsın diyor. Burayı anladık mı Turuş? >> Peki ne demiştik?
Dünya ortadan da basık demiş değil mi? Yani dünya şöyle bir şekilde demiş. Şöyle abartıyorum abartıyorum.
Böyle değil tabii de dünya böyle bir şekilde dünyanın ekvatoru burası. Yani burada olan bir arkadaş burada olan bir arkadaş dünyanın >> dünyanın merkezine daha yakın. >> Merkezine daha yakın.
Ama burada olan bir arkadaş dünyanın merkezine bak buradaki bu kadar mesafede buradaki ise bu kadar mesafede. Bu daha uzun. Bu daha uzun olduğu için daha az çekiyor.
Bu daha yakın olduğu için >> Ekvatordakiler havada mı yürüyorlar hocam? Ay gibi. >> Hayır.
Ekvator'dakiler de yürüyor ama daha az çekerek yürüyor. Ama tabii buradaki az dediğim çok az. Yani dolayısıyla bunu bilmenize gerek.
Hani çok böyle ufak mesafeler aslında bunlar. Ama sana diyecek ki sınavda hangisinde ağırlık daha fazladır? Yer çekimi fazla olursa ağırlık daha fazla olur.
Çünkü ağırlık dediğimiz şey zaten yer çekimi kuvvetiydi. Yani bir kuvvetti. Peki hangisinde daha fazladır ağırlık evladım?
>> O zaman C > B > A şeklinde sıram hepsin. Mesela bur >> dağlara çıktıkça yer çekimi azalıyor hocam. >> Harika.
Burada hangisinde daha fazladır ağırlık evladım beyim? >> E K'de. >> K'de ağırlık daha fazla.
Çünkü dünyanın merkezine daha yakınız. K> L büyüktür. Ekvator'da da adamlar uçarlar resmen.
Gerçekten de tabii öyle şaka yapıyorum. Öyle bir şey olmuyor da çok basit eee bir fark oluyor. Çok az bir fark oluyor.
Şimdi böyle soru gelecek sınavda. Bu arada hemen sana ödevim verin. Son soru sorulara geçiyoruz.
Tonguş beyim. Şimdi eee ödevimiz bir kere Dinamo Fen kitabımızdan T18 19 20 eee hatta buradaydı kitabımız. Ha buradan aynı zamanda Dinamo e Türkçeden de var ödevin ama tüm dersler kitabımızdan T4 fen kısmındaki buradaki sorularda güzel sorular var bu arada.
Onu söylemek istiyorum. Mesela şuradaki kuvvet ve kuvvetin pardon özür dilerim şurada neredeydi? Ha kütle varlık işi.
Hemen bunu düzeltiyorum. Bunu T4 diye yazmışız. T5 olacak Tucuçum.
Tüm dersler fenden. 5. testi çözmeni istiyorum.
Ve eee Zoru bankası fenden de Tonguç Can beyim burada da gördüğün gibi T6'yı çözmeni istiyorum. Hemen buradan gösteriyorum. Kütle ve ağırlık ilişkisi olan bu testi çözmen istiyorum.
Çok güzel sorular var. Mesela Merkür, Venüs, Dünya Mars'ı Karşılaştan sorular var. Onu da söylemek istiyorum diyorum.
Ve tabii ki teker teker ne yaptık? Buraya kadar yaptık değil mi? Bak 5 fen 1 2 3 4 5'i de bitiriyoruz.
Şimdi buradan çözmen gereken 80 soru ödevim var. >> Hocam arkadaşların hepsi ilk yazılardan çok güzel notlar almış. Genelde 198 var.
>> Harikasınız. Harikasınız arkadaşlar. Öğrenme hatasına göre ilerliyoruz zaten biliyorsun.
Eee öğrenme hatasına göre yol haritamızda bu arada eee ara tatilin ilkini bitirdik. Bu tamam. Bunlar tamam.
Şimdi nereye geldik Tonguç Beyim? Kasım'a geldik. Kasımda süper bir şekilde şampiyon kampı devam edecek.
Sonra ikinci yazılı kampımız gelecek. Sonra yarı yıl tatilimiz gelecek ve öğrenme hattımıza göre 17 derste feni bitireceğiz. Zaten biliyorsun.
Fazla uzatmıyorum. Ve hadi bakalım. >> Ben hızlı çıtaymış hocam.
>> Harikasın. Şimdi hadi bakalım sorumuza geldik. Dünya üzerinde farklı konumlarda yaşayan iki kuzen ninelerinin kendilerine gönderdiği aynı kütledeki hediye kutusunu özdeş yaylarla ölçmüştür demiş.
Tamam ölçmüşler. Eee yayların farklı miktarda uzamasının nedeni açıklayınız demiş. Şimdi bir kere Tonguç Erme burada çok önemli bir şey söylemiş.
Ne demiş aslında? Kuzenlerin dünyada yaşadıkları konumlar farklı. Ne demiş bak?
Dikkat et. Farklı konumlarda yaşan. O zaman kuzenler, kuzenler, kuzenler >> farklı dünyaların kuzenleri >> dünyada eee dünyadaki eee yaşadıkları konumların farklı olması, yaşadıkları konumların konumların farklı olması.
Bunu açık açık böyle yazmak lazım. Biliyorsun artık eee neredeyse LGS sınavı da bizim zamanımızda açık güçlü olması bekleniyor. Yani yazılılar gibi olması bekliyor.
O yüzden bunlara alışmamız gerekiyor. >> Ekvator bölgesine daha yakın şehirde yaşayan kuzen hangisidir? Şimdi bir kere ekvator'da mı daha ağırdık?
Kutuplarda mı? >> O zaman hangisi daha ağır? Osman matike mi daha ağır?
>> Patik şey Osman. >> Osman daha ağır gelmiş. Daha fazla uzamış.
Bu daha az uzamış. O zaman demek ki bu daha ağır. Bu daha hafif.
O zaman bu arkadaş kutuplarda o zaman Atikde nerede oluyor o zaman? >> Ekvator'da. >> Harika.
Ekvator bölgesinden y >> aynı hediye birinde daha ağır çıkmış değil mi hocam? >> Evet harikasın atikedir çünkü. Çünkü >> atike de patike gibiymiş.
Değişik bir isim. >> Harikasın çünkü Tungu Şerim eee daha hafif olan eee nerededir? Ekvator Ekvatora daha yakındır.
Yakındır ve daha ağır olan da nereye daha yakındır? Kutuplara daha yakındır diyoruz. Yazı da denememizden bir soruydu.
Şimdi geldik zoru bankamızdan. Ödevimizden bir soru bu arada. Bu bir cismin dünyanın farklı yerlerinde ve aydaki ağırlığı dinamometreyle aşağılık gibi okunuyor demiş.
Bakıyoruz. Aydaki ağırlığı dünyanın 60. 000 newmış.
Burada 10. 000 newmış. Bak 6 bir harikasın.
Buna göre ifade hangiline ulaşabilir demiş. >> Demiş ki dünyanın farklı bölginde cisimlere uygulanan yerçekim kuvveti farklıdır. Şimdi dünyanın farklı bölünden farklı mı?
Bak burada 60. 000 burada 59. 950 bak farklı yerlerinde değil mi?
Dünyanın farklı yerinde. Evet. Evet bu doğru.
Yani şu ikisine bakarak ulaşabilir miyiz? >> Ulaşabiliriz hocam. Çünkü biri ekvatorda olduğu için daha hafif oluyor ama çok az hafif oluyor.
Biri kutup olduğu için daha ağır oluyor. >> Ekvatordaki daha hafif. Kutupdandaki daha ağır.
Aynı cisme dünya ve ayda farklı çekim kuvveti uygulanır. >> Evet. 60.
000 new. N >> 6 kat fark ediyor hocam. >> Cismin dünyadaki kütlesi aydakinin 6 katıdır.
>> Evet doğru. >> Harika bir cevap verdin. Süpersin Tonguç ben sana dedim.
Bu nedir evladım benim? Newton olduğu için bir kuvvettir. Kuvvet dediğimiz şey nedir?
Tonguşan Bey >> ağırlıktır. >> Ağırlıkla kütle aynı şey mi? >> Hayır.
>> Bak üç kağıtçı burada kütle demiş. Vay üç kağıtçı seni. Sen hayır öyle bir şey yoktur.
Kütlesi aynıdır. Ağırlığı farklıdır. O yüzden dolandırıcılık yapmışlar.
Cevabımız B seçeneği olduğunu sürebiliriz. Ve fazla uzatmıyorum artık kızlar erkeklere geldik. Süper canlı testimiz de vardı.
Onu söylemek istiyorum. Kızlar erkekler yarışmamız için ilk soru için herkes hazır mı? A var.
Xoper var. Zeynep var. Ondan sonra Kadalya Kadalis Grup var.
Dilek Acar var. Hay hoş geldin. >> Herkes çıldırmış durumda hocam şu anda.
Herkes bu yarışmayı bekliyordu. Sabahtan beri ders hikay var çağla var falan. Ne diyorsunuz?
Niye ders hikay >> hocam? Biz öğrendik konuyu. >> Biz evet konuyu öğrendik ama lütfen ses canlı yayınca başlayalım hocam lütfen.
>> Tamam hocam. İlk sorumuz geldi. >> Rek ne yazacağız hocam?
>> Evet ilk sorumuzda e şunu istiyoruz. Patatesin pardon olmaz. E ha şunu istiyorum.
Ölçmüştür. Değişir göstermektedir. Çeşididir.
>> Oy gerçekten de. Hadi bakalım. Çok merak ediyorum.
Eee son kelimeleri yazmanızı istiyorum arkadaşlar. >> Hemen bak Nazlı Han'ın marketten aldığı patatesleri eşit kollu teraziyle ölçtüğünde terazi şekildeki gibi dengede kalmıştır. He.
>> Atike Hanım'ın annesi bu. >> Eşit kollu terazi. Dikkat edin.
Tamam. Bu ölçümle ilgili aşağıdaki yönlerden hangisi doğrudur? Şimdi burada bakıyoruz.
1 kilo 2 kilogram. Burada toplam 3 kilogram var burada. He kilogram.
Kilogram da neydi? Hatırladım. Tamam.
Şimdi şimdi patatesin ağırlığına ölçtü. Yuh! Devin nalı Löbran James.
Kilogram neyin birimiydi? Tonguşim kütlenin birimiydi. Dolayısıyla burada ölçülen şeyin kütle olduğunu söyleyebiliriz.
Ağırlık değildir. Patatesle ilgili yaptığı ölçüm sonucu konuma göre değişir. Kütle konuma göre değişmez.
Yani senin aydaki, dünyadaki, uzaydaki, evrendeki, Merkür'deki bütün kütlelerin aynıdır. Ağırlık değişir konuma göre. Unutmuyorum.
Ölçüm sonucu kefedeki madde miktarını göstermektedir. Şimdi evet kütle ne demek zaten? Madde miktarıydı.
Evet bu olabilir. Buna bir yeşil ışık yakıyorum. Ölçüm sonucu bir kuvvet yaşidir.
Yanlış. >> Ağırlık değil ki kardeş. Böyle bir şey olmaz.
Kütle ölçüyoruz. Ama zor soruymuş hocam. Cçğunu kim bildi gösterdi.
>> Rey Kalkan 2108 telefon numarasını yazmış. Hocam >> har hayır o değil canım. Okul numarasıdır.
Ok numarası >> veya doğum tarihir. 2. >> Reyhan Kalkan.
>> Evet harikasın arkadaşlarımızdan. Reyyan Kalkan arkadaşımız. >> Pembiş hocam lütfen pembiş kalemli yazın.
>> Pembiş kalemimizi aldık. Evet. Neredeydi?
Rey Reyan Kalkan değil mi? >> Evet hocam. >> Bravo diyorum.
Gerçekten >> kızlar 1-0 öne geçiyor. >> Evet hadi bakalım. >> Kızların kütlesi ve ağırlığı daha fazla şu anda.
>> Harikasınız. Ve yeni sorumuza hazır mısın? >> Hazırım hocam.
>> Hadi bakalım. Gel. Of >> ne güzel çizilmiş bu ya böyle.
Allah Allah >> hocam gerçekten çok güzel çiz. Soruyu şöyle istiyorum cevap olarak. Düş benim artar.
Son kelime fazladır azdır küçüktür. Of soruya bakar mısın? >> Aman Allah'ım.
Hay deim son kelimeyi yazım. Bir cismin özdeş dinometrelerle KLM nokt K L M burası Deniz bu arada onu söylemek istiyorum. Ağırlıkları ölçüyor demiş.
Ölçüm sonuçlarıyla ilgili gerçekten ona benziyor. Aşağıdaki hangisi söylenebilir demiş. Deniz seviyesinden yükseklere çıkıldıkça cismin diometrelerde okunan değeri artar.
Şimdi bir kere deniz seviyesinden yukarıya çıktıkça yani dağın tepesine çıktıkça ağırlığımız artar mı azalır mı? >> Azalır hocam. Çünkü dünyanın merkezinden uzaklaşıyoruz.
>> Evet. Evet. O zaman artar diye saçma sapan bir şey söylemiş.
Resmen rezalet. Dinamometre dediğimiz şey neyi ölçerdi hatırlıyorsan? Ağırlık yani kuvvet ölçendi.
Aslında kuvvet ölçen aletlere dinometre diyorduk. Peki geldik o zaman eee devam ediyoruz. Cismin K noktasındaki ağırlığı L''den fazladır.
Şimdi cismin K'deki ağırlığı mı daha fazla? L''deki ağırlığı mı daha fazla? >> K'de fazla çünkü yere daha yakın.
>> Harika. O zaman K noktasındaki ağırlığı L''den daha fazladır dediğimiz için Tomuş >> bu söylenebilir. >> Cismin K noktasındaki ağırlığı en azdır.
En fazla olacak arkadaş. >> Ne en azı? Deli misin?
En fazla bunda. Ondan sonra en az bunda olacak. Bu yanlış olmuş.
Kusura bakma. K noktasındaki kütle çekim kuvveti M'den az olduğundan tamam. K noktasındaki dinometredeki değer M'den küçüktür.
Hayır arkadaşım dinometr K en büyüktür. En az M'dir. Bu da saçmalık olmuş.
Dolayısıyla kuvvet olarak en kuvvetli bu. En zayıf da bu olacak karşımıza çıkacak. Cevabımızın B seçeneği olduğunu gerçekten zor bir soruydu.
Kim bildi? >> Eymen Orak bildi hocam. >> Eymen Eymeni olm iyi Orak da olabilir mesela.
Eymen İsmail orak da olabilir. Evet süpersin Eymen. Eymen erkek is >> harikasın.
Süpersin Eymen. Devam ediyoruz. >> Eymenni Orak arkadaşlar.
>> Eymeni orak bildi hocam 7647. Onun telefon numarası bu. >> Harik.
E harikasınız. Ve bugün bugün ne yazık ki canlı teste geçiyoruz. O ben şeyi görünce >> esas rekabet canlı test bir kere eşitliği görünce durduramıyorum kendimi.
Hadi bakalım canlı teste bir gidelim. Orada seninle beraber Tonguç beyim canlı test Tonguç sistemine giriyorsunuz. Ondan sonra giriş yaptıktan sonra Tonguç nerede bizim e mouse'umuz?
>> Fare burada hocam. >> Fare burada. >> Geldik.
Evet. Nerede bizim hareket şeyimiz? Evet.
Harikasın. >> Bu el de bayağı büyük hocam. Leboran James'in eli gibi.
>> Evet gerçekten de. Evet ben de oynatamıyorum. Neyse yapacak bir şey yok.
Evet. Şimdi eee hemen ne yapıyoruz Tonguç benim? Hayır.
Aşağı iniyoruz. Aşağı iniyoruz. Aşağı in.
Zaten girdiğimiz zaman >> tonguç plus sistemine girdiğiniz zaman matematiğe tıklıyoruz. Matematik fen yap. Fene tıklıyoruz.
Fene tıkladıktan sonra TC kuvveti tanıyalım diyoruz burada gördüğün gibi. >> Ondan sonra aşağı iniyoruz iniyoruz iniyoruz. Zaten burada çok güzel videolarımız ve burada var.
Kütle ve varlık işte canlı test var en aşağıda. Ona tıkladığımız zaman eee açılacak teste başlaya tıklıyoruz. Toncim sorular gözükecek.
Sakın bir şey yapma. Şimdi sen bu soruları çöz ve ardından da Tonguçim seninle beraber çözelim. >> Gel bakalım bunları seninle beraber bir çözelim.
Tonguç Akademi eee Japonya Tokyo stüdyolarına bağlanalım ve hadi bakalım. >> Ohio stüdyoları. >> Evet.
Ohio stüdyoları. Gerçekten yanda günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir ölçüm aracına ait görsel verilmiştir demişim. Peki tamam.
>> Eşit kolu terazi. >> Harika. Şöyle birazcık daha büyütelim.
Böyle gözüküyor. Tamam. Eee, eşit kollu terazi.
Ölçüm aracı ve ölçtüğü değerle ilgili aşağıdaki hangisi doğrudur demiş. Dinometri olarak alan saçmalık. Dinometre ağırlık ölçendi.
Ölçtüğü değer konuma göre değişmez. >> Skandal. >> Evet, doğru.
Ne diye skandalı? Kütle konuma göre değişmez. Ne konuma göre değişirdi?
Ağırlık. Dünya ve aydaki ağırlığımız mesela farklıydı. Maddenin ağırlığını ölçer.
Yanlış saçmalık. Ağırlık değil kütlesini ölçer. Ölçtüğü değerin birimi Newton saçmalık.
Newton ağırlık birimiydi. Ölçtüğü birim kilogram veya gram olmak zorundaydı. Devam ediyoruz yeni sorumuza.
Cisme etki eden toplam yer çekimi kuvvetine ağırlık dene. Tamam. Dünya ve aydaki ağırlıkları verilmişti demiş.
Şöyle birazcık yaklaştıralım mı? Senat gördüğün gibi burada 90 new bir ağırlıktan bahsediyoruz. Hatta şöyle birazcık daha üstünden geçeyim mi?
Senin için >> geçelim hocam. >> 90. Burada 15 new.
Tamam. >> Demek ki soldaki daha ağır. >> Evet.
Süpersin ve dünya olduğu için daha ağır desatın. >> Hatta 6 kata 6 kere 15 90 mı diyor hocam? Harik öz dünya kökü aydaki ağırlıklarımş buna göre gösteren hareketle çıkan hangisi yapıyor?
Dünya ve ay arasında tarafından cisimlere uygulanan yerçekim kuvvetleri farklı. Evet doğru >> doğru. >> Burada 90 çekiyor.
Burada 15 çekiyor. Cisimlerin konumları yer değiştirdiğinde ağırlıkları da değişir. Şimdi bir kere ağırlıkları tabii ki konuma bağlı olduğu için değişir.
Bu da doğru. Cisimlerin konumları değiştiğinde kütleleri de değişir. He.
Kütleleri de değişir mi? Kütle değişir mi? >> Değişmez.
>> Değişmeyen madde miktarı. Aman diş >> değişmeyen tek şey kütledir. >> Bu arada arkadaşlar bazı arkadaşlarımız tekrar giriş yapıyorsa sisteme eee aslında eee sistemimizde ufak bir değişiklik daha oldu.
Dolayısıyla Tonguç Plus'a girmek için ortadaki butona, Tonguç Plus'a basmanız gerekiyor. Ancak öyle girebiliyorsunuz. O da aklında kalsın.
Tonguç abi >> cevabını işaretlemediniz hocam. Cevabı hemen bakıyoruz. 1 ve 2 yapılabilir.
Cevabımız C seçeneği. Şimdi hemen geldik Tonguş abim seninle beraber yeni sorumuzda. Dünyadan farklı bir gezegenin yüzeyine gönderilen uzay sondasına etki eden kütle çekim kuvvetindeki değişim grafikte gibidir.
Ne olmuş? Kütle çekim kuvveti böyle azalmış sonra sabit kalmış sonra artmış sonra sabit kalmış. Buna göre eee açıklamadan hangisi hatalıdır?
Uzay sondası yani uzay robotu aslında gezegenden uzaklaştıkça gezegenin uyguladığı çekim kuvveti azalır. Evet. Çekim kuvveti niye azalır?
Çünkü uzay e aslında uzaya gönderilen cisimler yukarıya doğru çıktıkça gezegenden uzaklaşır ve çekim kuvveti azalır diyebiliriz. Bu çok doğru. Belli bir zaman diliminde uzay sondasını etkilen çekim kuvveti 0dır.
Evet gerçekten de burada 0ıra gelmiş. Bu da doğru. Zaten uzaya çıktığımız zaman yer çekim kuvveti yoktur.
Sıfırlanır. O astronotlar. O yüzden uçar gibi gözükür.
Uzay sonunası dünyadan daha küçük bir gezegene gitmiştir. Eee, evet. Çünkü bak burada gerçek kuvveti bu kadardı.
Sonra ne olmuş? Ne? Buraya kadar düşmüş değil mi?
>> Şuradan böyle uzaya bir çıkmış. Sonra tekrar bir yere gelince ama daha az olmuş. Dünyadaki seviyesinden daha az olmuş.
Bu da doğru. >> Eee, gezegenin çekim kuvveti. Çekim kuvvetindeki değişim uzay sonsının kütlesindeki değişimi.
Uzay sonasının kütlesi değişmiyor. Ne alakası var? Saçma sapan bir şey olmuş.
Gerçekten de böyle bir skandal cevap hayatımda görmedim. Rezalet, denk. Evet.
Şimdi o zaman hemen arkadaşlarımızdan birkaç katılan arkadaşlarımız kimler geldi bakalım hemen. Evet tekrar canlı testimize döndük. Aşağı inelim birazcık fazla inme.
Evet in in in in süper süper süper. Yalova merkezden uzaylı bir arkadaşımız ismini yazmamış. Neyse yapacak >> Yusuf Salih Kurt, Eymen Akay, Yusuf Samatlı, Ömer Uralçin, Ankara'dan bravo diyorum arkadaşlar.
Abdülhamit Soğukpınar. Ondan sonra Evet. Tomuş bu ve bu arkadaşlarımızı tebrik ediyoruz.
Gerçekten muhteşemsiniz ama doğru yapmaya çalışın arkadaşlar. Birçok arkadaşımız da hatalı yaptığı seçenekler var aslında. Eee, değişik bir testi ama tabii hızlı yaparken bazen de yanlışlıklar yapabiliyoruz.
Normal. Hadi bakalım o zaman ödüllü sorumuza dönelim. Ödüllü sayfamıza dönelim.
Şimdi Tonguş abi ödüllü sayfamızda artık abonelerimize hediyeler veriyoruz. Çekilişte sürpriz hediyeler veriyoruz. O yüzden abone olmayı ihmal etme kanalımıza ve bu videoyu like etme unutm.
>> Ben farklı de abone olacağım hocam. şansımı artıracak. >> Harikasın.
Süpersin. Hadi bakalım o zaman. Kendine iyi bak.
Görüşmek üzere bir sonraki derste.
