Atin ang Kinse! | Kwentong May Kwenta EP6

Yung balesin. Mm. Ganito daw yan eh. 'Di ba balesin? Pangsosyal lang yan. >> Pangsosyal. Pang mga pulitiko lang. Pang super mayaman. Yung 8,000 po yung breakfast diyan eh. >> PH,000 >> ano? Mas maghe-helicopter ka bago ka makarat. Breakfast lang yon. Breakfast lang. Taposilog. Breakfast lang. Taposilog. Mas masarap yung kinain natin kanina eh. Magkano? PH,000. Tama ba? 'Di ba? Yung 400 yung turon. Ah 400 yung turon. Ayan. Pag ganyan ang halaga almusal ko hanggang hapunan ako kakain. [tawanan] November 21 ay World Fisheries Day para sa isang archipelago. Pinapaalala sa atin ng araw na ito ang kahalagahan

ng pangisdaan sa ating pag-unlad bilang isang bansa. Rekurso, jeta, seguridad sa pagkain. ecological balance, biodiversity at syempre kabuhayan ng milyong-milyong mangingisdang Pilipino. Ito si Rosebe ng Ibon Foundation. At ito naman si Kapaeng ng Kilusang Magbubukid ng Pilipinas. Natunt ninyo ang aming podcast. Ang kwentong may kwenta. Sa episode na ito. Pag-uusapan natin ang fisheries. Isang amazing sector considering na almost 3/4 ng mundo ay katubigan. Pero sa Pilipinas hindi amazing yung kanyang ekonomiya. At sa katunayan ang mga mangingisda ay poest of the poor. Kaya tatlong bagay lang ang pag-uusapan natin ngayon. Sino ba ang mga mangingisda? Ano

ang daluyong o hamon o unos na kanilang kinakaharap at ano yung kanilang mga kampanya? So saan ba natin makikita yung mga mangingisda? Ano ba yung profile nila? Pareho tayong hindi na nangingisda ka ba? >> Ako nung mga sinaunang ano ah mga taon ng aking kabataan o nangingisda din ako non. Pero mas sa ilog at saka sa kabukiran. Oo no, yung katubigan. Dag. Oo. Katubigan inland. Oo. So yung yung kalakhan po ng ating ano ah Fisher Folk na Filipino fisher folk. Ah sa base doun sa before POF registry system nung taong 2023 sinasabing may halos 2.3

3 million yung ating mga fees of folk, mga mangisda. na engage yan sa iba't ibang ah aktibidad ng pangisda ano pangisdaan at aquakultura at ah at ah karakan diyan o mayor diyan ay ah nasa sa culture fishing na sa capture sa capture fishing na kumakatawan sa mahigit 50% ng kabuu ang ah pag hinanay-ha natin sila na ang kabuhayan ay nakabati diyan saka capture fishing. Sumusunod yan yung sa aquaculture m na may 11.4% at 11.1% yung sinasabing cleaning. Ito yung parang doun sa mga mababaw na lugar eh doun na ngangisda parang kinakamay. Oo kinakamay nila. Fish

bending syempre 7% at fish processing 2%. Mm. at sila ay matatagpuan sa magbabanggit tayo ng mga 10 major fishing ground. Oo marami tayo dahil saarch Suli, sa Visayan Sea, Moro Golf, Bohol Ca sa Ragay Golf Otico Pasilipines Sea nabahagi na diyan yyung Lingaying Golf sa Leyte Golf, Davao Golf at sa babuyan golf. So nandiyan sa ano 'yun ung nangungunang major fishing ano natin. Opo. Grounds. Pag sinabi nating ah major fishing ground talagang malalaki po ano yung huli diyan. Ah ibig sabihin ay binibigyan niya tayo ng ah sabi ng before ng food security or at least

yung pangangailangan natin sa sa ah isda or sa fisheries products. Dati ang sukatan namin nung high school ako sa pangangailangan daw natin sa ayodine. Kasi isipin niyo nung araw tayo ay archipelago pero grabe yung kakulangan natin diyan sa sa ano na yan ano sa ayo at saka sa kalusugan no para sa ating nanggaling sana sa fisheries. So binabanggit natin 2.3 tama ba caps? 2.3 million fisher folk. Pero according sa BFAR na pwede nating questionin na yan lang yung nahagip no ng kanyang survey at registration. At sabi nga ni Caps ay 1.17 of which no 1.17

17 million ay nasa capture fishing o yung ah nangingisda talaga, nanghuhuli 261,000 lang ang nasa aquaculture at yung iba't iba pang mga gawain yung ah na namumulot no kung nakakita na kayo ng mga namumulot ng se urchin o yung yung kahit yung mga shells no ang tawag nila doon sa English ay gleaning so bahagi yan ng fisheries tapos yung nagtitinda. Mm. Yung agad-agad no makikita natin sa mga baybayin pagkahuli ay tinitinda na. So sa total niyan ay um binabanggit din ng BFAR na 2.3 million caps 1.9 doon ay considered small scale fishers. So saan maliitan

or marginal yung kanilang um pangingisda. na nagpapakita no ng pagiging pati yung kanilang ah atrasadong kagamitan ano sa pangingisda. Yes. Ano kapse yung tiningnan namin parang sabi ng ah before may 370,000 daw na fishing vessels registered ah of which ay,90 ay commercial. >> Mhm. So ibig sabihin 1.5% lang ang commercial fishing vessels. Mm at the rest ay tinatawag nating municipal fishing vessels. Um and doon yung small scale eh. Tapos nung tiningnan natin yung bagong rehistrong mga bangka na 1,125, ito lang taon na to or hanggang Mayo yung datos, 332 lang diyan ang commercial fishing vessels.

Mm. Ngayon ayon po sa census of agriculture and fisheries itong mga um boats no nagbilang sila yung mga boats out of 2,923 boats na nahagip ng sensus 1,623 diyan ang demotor at may katig. Mm. Pero katulad ng pinag-uusapan natin kanina, caps, parang 'yung motor lang naman 'yan ay 3 tons eh. Oo. So parang hindi masyadong nakakalayo doon sa municipal waters. So ganun ganun 'yung kumbaga kung paramihan na rin lang ng palakpak makukuha natin yan sa ating mga municipal fisher folk bilang sila ang dominante at majority sa ating mga mangingisda. Nabanggit mo caps yung gear. Mm.

So sabi natin paano makakalayo kung hanggang 3 tons lang yung kakayahan nung bangka. Opo. At at less than pa decatig. Oo. Kasi pagka mataas yung tannage minsan wala ng out trigger. Okay yun parang yate pero ito talaga karamihan ay catig the motor na 3 tons. Hindi siya masyadong makakalayo. Pero sabi mo nga kanina ah karampatan din diyan ano yung klaseng gear yung ginagamit niya. Mm. So lumalabas din sa sensus na karamihan sa mga 48% ng gear o ng kagamitan sa pangingisda ay yung tinatawag na handline. Pangangawil yan. Pangangawil. Ah so parang kawil yung Oo. Oo.

Meron ding handline na ibababa mo na nandoon t's kakawilin pa rin yan ba. Crablift net. Ano sa tagalog yan caps? Ito yung ano bintol yung ito yung parang basket. Ibababa mo lang yung basket tapos basket na butas-butas makakahuli ka. Dread parang ah ano rin to eh parang kawil din pero maraming nakasabit. Mm. So ang suma non 48% po ay medyo atrasadong kagamitan. 35% lang yung bottom set na ano na binabagsak na ano yan hanggang seet na lambat so yan yung medyo 3 to five na katao rin or more noung pwedeng anoung maliit lang 35% of

the gear or of the fishing entities kung tawagin sa census tapos 12% yung drift Ah ah binababa mo lang 'yung ano 'yung sabi mo 'yung pwede namang nakaibabaw lang tapos nandun yungang yung pain tapos saka ka makakahuli so napakapasibo po ng ating mga ah pangingisda passive gear no dominantly passive gear dominantly small scale fisher at diyan tayo magsisimula nung ating talakayan kung ano nga ba 'yung inaasahan sa gan klaseng antas no ng produksyon at ng mga kagamitan. So siguro nagtataka tayo sabihin natin pero binanggit na may commercial. Oo. Pero ang municipal ah ano po natin

ano nga ba yung sabi natin kanina municipal fisher folk ay about 52.4% 4% sa sensus sa entities caps hindi bilang hindi tao ang bilangan sa sa sensus ng PSA ah kundi yung nonhousehold entities sabi niya 52.4% ay municipal 47.6% 6% ay commercial. Pero banggit mo kanina ang binilang na natin sa 2.3 million na tao ah 1.9 doon overwhelmingly ay may be considered municipal ah inland. Mm. Tapos hiwalay pa yung nasa aqua aqua farms or aquaculture. Meron tayong naikom din na data kaugnay naman dun sa nakaraang dalawang dekada yung yung volume nung catch niya. Oo. 'Di

ba meron tayong ano yung average sa nakaraang dalawang dekada at yung pinakamataas na ano na annual >> catch 'di ba? >> Ah na binabanggit. Naitala mo yata 'yun. Um sabi natin sige nga tingnan natin kung kung ano nga ba 'yung kakayahan ng Pilipinas no m sa produksyon lumalabas na nasa 4 million metric tons tayo ngayon. Mhm. At sabi niya doon ito na ang pinakamababa sa loob ng dalawang dekada. Mm. So nakikita natin galing tayo nung 2010 na pinakamataas na yon sa dalawang dekada. 5.2 million tan. Mm. So ang kwentuhan natin ay ah ano ba to?

Talagang wala ng gustong manghuli o wala ng mahuli. Oo. Mismong ang gobyerno sinasabi niya na kumonti yung um tinatawag nating fish tax o yung yung yield no yung kayang ibigay na biyaya ng karagatan. Pero dun sa na-discuss na natin ay medyo may kahinaan din talaga yung kagamitan at yung ating mga mangingisda na makapalaot at the same time ayimisan niya kung ano yung kayang i-offer sa kanya nung fisheries sector or fisheries resources. Kaya ngayon nandoon tayo sa napakababang produksyon ng 4 million metric tans at ah tinatantya natin na liliit pa yan sa darating na panahon. So

may ganon mababa yung produksyon natin, mababa rin yung technology napakaraming ah mangingisda ang nakaasa dun sa kabuhayan na yan pero yung binibigay ng ano sa atin ng karagatan ay parang hindi maximize or hindi rin kinakaya. Ang gusto kong banggitin dito Caps, yung gobyerno hindi naman na niya nase-survey eh kung ilan 'yung ilan 'yung isda sa dagat. Ay hindi kasi ano yun eh 'yun yung sinasabi ko nga na may kaibahan pagdating sa determination ng volume of production eh ' ba ah sa crops saka sa agrikultura sa fisheries. Mm kasi sa crops nakabase sa yield yan eh.

annual yield 'di ba ng kada kada pananim 'di ba? 'Yung isda naman eh nakabase sa kung ano yield mo nakabase sa caps 'di ba? Either marine, capture, fishing or design. Mm. >> Oo. >> Ah pero yung isda nandun sa tubig yun eh. Ibig sabihin fish stockan eh. Andiyan yan eh. No? 'Ag binigyan mo ng kakayanan 'yung pinakamaraming mangingisda nating maliliit nasa small uh small scale 'no ng kakayahan at 'yung teknolohiya ah kagamitan nila sa pangisda aakyat 'yung siya sa municipal ano yung catch o yung catchung production mismo yung production mismo a aakyat yun kaya nga

magandang i magandang idagdag diyan yung tread balance natin sa and export volume sa fe series eh sa sector eh halimbawa sinasabi sa nung 2023 ang volume ng export natin nasa 255,000 metric tons lang pero yung imports natin yung volume ng imports natin to 547,000 metric tan so may parang neto ka ngayon na parang net imports mo na negative diyan ay mga ilan 300 almost M pw 300,000 metric tans. So yan yung palaging ah kasi ang DA at saka ang BFA Department of Agriculture at Bureau of Piles and Aquatic Resources pag may kalamidad na't bumagyo na

sabi nila kaagad ang epekto niyan bababa yung supply ng isda sa palengke. Mm. Oo. Ah kaya kailangan nating umangkat. Mm. Syempre certificate of necessity to import yun. Ah ganun eh ang basihan pero hindi naman nawala yung yung isda eh nandun sa tubig eh. So kailangan mo lang tulungin mag yung mangingisda kung nasira ang bangisda tulungan mo o para ng sa ganon mabigyan mo ng kakayanan na mas marami pa rin kahit ah simple pa ang kagamitan na makapangisda at hindi ka umasa dun sa pag-angkat. Mm. ng ah anumang produktong ano isda no ah kasi paglabas din

ng dolyar 'yan eh so ibig sabihin napakalaki ng potensyal para pataasin talaga yung local na yung volume ng local production natin ah sa fishery sector ah lalo na parang saka nakaraang parang dalawang dekada ah on the average parang flat eh parang walang may mga decline yan decline Nipabagsak din talaga. Um umabot pa tayo sa 3 million lang >> metric tons 'yung ating production. T's may pagtaas ganon. Pero nagulat ako dito sa binanggit niyo ha na ah mahigit kalahati na ng imports ay sorry ang trade balance ay dahil negative siya no? Negative. Oo. Oo. Na parang

madaming nilalabas na issue yan eh. napag-usapan natin napakaatrasado pa rin nung technology. Ah mayaman ang Pilipinas sa fisheries resources pero yung technology na binibigay natin sa ating mga mangingisda ay napakababa no pasibo yung kanilang gear na ginagamit. Hindi yung ah aggressive. aggressive in the sense na 'yun nga sabi niyo kung may kaunting unos o bagyo ay pwede pa sanang magpalaot no kung meron tayong ganung mga kagamitan halimbawa mapasobra ka ngayon meron ka sanang preservation o meron kang storage pero wala oo kasi yung maliliit na mangisda kahit naman medyo masama ang panahon pwede man lumaot 'yun

eh doun sa loob ng 15 km from the line eh 'di ba pero dahil pagsama Tama lang ng panahon. Lumakas lang yung hangin, tumatagilid na yung bangka. Ayun nga 'di ba? O lumakas ng konti yung alon kahit may ano hindi na mangingisda 'di ba? So ibig sabihin kahit doun sa within the 15 km area na yon 'di ba na kaya nga lagi-lagi ah makikita natin yung malakas na batayan at ah katwiran para sa maliit na mangisda na talagang kanila yung 15 kilometro. 'Yun. 'Yun nga yun Caps. Yun yung um tingin ko yun yung pangalawa nating

usapin no. Ah ano ba yung mga unos o yung mga yung malalaking alon yan na humahamon talaga doun sa ating mga mangingisda sa kalakhan ng ating mga mangingisda. So nabanggit niyo na na yung 15 km baka pwede nating ipaliwanag ano ba yung naging problema diyan sa 15 km doon kasi sa probisyon nung fisheries code of 1998 ah republic 8550 particular yung sections 18 yung sections 18 19 and 21 yan eh ang article 1 sa section 18 kasi niya yung use of Municipal Waters. Probisyon yun sa paggamit ng mga municipal waters. Yung section 90 naman, registry

naman ng mga feer fok yan ng mga mangisda organisasyon nila, mga kooperatiba nila. Yung section 21 naman yung yung ano priority ng resident municipar piso po ganyan yan yung gamit ng un yung sa gamit nung municipal waters. Ah dito ngayon may loops eh na mga ano eh kasi yung yung LDU local government unit through doon sa kanilang chief local chief executive syempre mayor yan mayor si mayor sa pamamagitan ng karampatang ah ordinansa pwede siyang magbigay ng permiso eh no na dun sa mga small and medium scal Ah fishing vessels ha commercial. Commercial yan. Oo. Ah

doon sa sa pagitan ng 10.1 ah km hanggang doon sa 3 ah sa 15 km ganyan na pumasok iyung ah iyung commercial fishing vessels no doon. Ah so ah may ganong poder eh iyung local government unit through an to the chief executive na bigyan ng permiso pahinulutan yung mga commercial fishing vessels baka makapangisda doon basta sinasabi nila yung ah lalim hindi bababa hindi hindi yung ibig sabihin eh hindi bababaw hindi bababaw hindi bababaw sa seven patoms seven patoms so yan yung isang loophole na ano eh So kaya ah ang solusyon ba doon para kung gaano

man ang feck doon sa lugar na yon no ah ay ah hindi pwedeng bigyan ng kakayanan yung maliit na mangisda na makapangisda doon ibig sabihin na at kinakailangan mong papasukin yung commercial fishing vessels ' ba dapat ganun ang yun ang sasagutin dapat at solus doon. Bagamat sinasabi may eh. So optional mm hindi naman sa obligatory kung tutuusin pero depende yan sa local chief executive. Mabibigyan. Oo. Ganon ng permiso. Ngiso. Mm. Eh pagkaon ah ano yan ah lalo na kung may kalamidad sasabihin nila eh may kalamidad. Hindi naman kayang hulihin nung mga maliit nating mangisda eh.

Mm. Pag seven patoms na eh at malalim pa eh. O kailangan papasukin yung mga commercial pecing vessels. So ah doun ngayon isang yun yung isang ano diyan eh ah sinasabing loophole diyan. Mm. Ah sa section 19 naman yung registry. So kailangan mong irehistro ah magrehistro yung mangisda pati yung gamit nila. Okay. Bago mo pasukin yun Caps i-ano ko lang i siguro ang naaalala ko kasi sa fisheries code ng 1998 yung Republic Act 8850 pinapaliwanag niyo yung section 18 >> sa fisheries code kasi ay naipanalo ng mga mangingisda na ibigay sa kanila yung 15 km from

the show. Parang dati yata yan five o six eh parang opo or s from the from the coast line o seven. So parang hanggang doun lang. Ngayon dahil ah iginiit no ng mga mangingisda na lakihan yung access nila sa katubigan, ang municipal waters ngayon sabi natin ay 15 km na lang. However, pinapaliwanag niyo na sa section 18 ay merong parang provision na maari may no ah ibigay ng local government unit sa commercial fishing vessels ang bahagi ng 15 km lalo na kung ito ay umaabot na ng seven fatoms. Ang seven fatoms ay parang 42 ft

ah 42 meters. Tama po ba? Ah alin six ah kilometers dati from from the cost line. Napapaano ako kanta ako ng 6 or 7 km from the cost line. So hindi po hindi deep na eh. Sabi mo kanina e hindi less than ano basta less than seven fatom. Oo. So kung sevenoms na ang isang phom po ay six hindi na pwedeng pumasok 'ag seven photoms. Oo. Feet. Oo. 6 fet. May paa pala 'yung isda. So 42 ft ang seven fatoms. Ito lang po 'yung gusto kong sabihin caps. Maraming baybayin sa atin. Biglang lalim. Biglang lalim.

Biglang lalim. Samal Island nga lang eh. Nags-swimming ka mamaya ang lalim na pala. Ang lalim na 'yon. So yung mga yun yung mga mayor ng mga lugar ay sinasabi nila oh biglang lalim na sige pwede n pumasok >> pwede ng pumasok hindi kaya hindi malilimitahan doon sa 10.1 O ah to 15 km from the sheline e. Basta kung nasaan yung oo kaya didikit eh. As asampangpang na yun eh. Nasa ano na talaga yon. Oo. So ang sinasabi natin malaking loophole yon ng batas na sa halip. Maganda yung sinabi niyo eh. Sa halip na bigyan mo

ng kakayahan yung municipal fisher folk na suungin niya yung seven patoms. Nakakap ay binigay sa commercial. bigay o gan yun yung ano yung parang nakakaano no parang ganito yun eh ah para madaling ano ah yung anuhuyan natin mm 'di ba yung fishing net may mga mata yan yung mata yung [tawanan] yung masinsin madalang yung mata nung fishing net 'di ba ngayon yung loophole na yan parang halimbawa pag ganito lang ang sukat ng mata hindi makakalusot pero binig 'Yung ang ginawa mo 'yung fishing net na 'yon pinalaki mo 'yung mata. Oo. Ganun na nga. Kaya 'yung

mas malaking isda makakapasok hanggang doun sa baybayin. Ganun. Nakawala. Nakawala. Ngayon yun ang pwede mong gawin. Nakatumbas non yung commercial fishing vessels na malaki na dapat doun lang sila nasabi bean 15 km area from the coast line dahil hindi na talaga kaya 'yon 'di ba? Ganun 'yung parang pinalaki 'yung mata. Mm. nng nng lambat. Oo 'yun ang loop hole eh. 'Di ba 'yun sinasabi mo don sa Kaya kaya hindi pa 'yun o may mata na may mata ng malaki nababanat pa 'yung [tawanan] mata sa halip na nylon siguro yon eh parang rubber band [tawanan] niligay.

Oo. Oo. Kasi nga yung optional kasi sa chief executive eh ' ba ka pa [tawanan] >> may loople na tapos nababanat pa eh. Talong-talo ang maliliit nating mangisda doon eh. May binabanggit pa kayo. O pa [tawanan] babanatin ko pa yang yang analogy natin. Ah yung registration. Yung >> sa registration. >> Sabi mo section 19. ano yung e kung yung mga mangisda residente ka doon ah yung magrerehistro ka may lambat ka o may bangka ka 'di ba ah tapos ah at kung meron kayong kooperatiba o organisasyon yan so may karampatang ordinansa 'yon 'di ba so ah

kaya lang syempre pagtatabi pag ah uugnayin mo 'yung sekson 21. Ang section 21 naman kaugnay yun doun sa mga resident ah priority resident municipal fees of folk. Ibig sabihin kung yung isang mangingisda doun sa kabilang bayan siya yung may priority kasi resident Fox siya doon eh. Okay. Ang sinasabi ng probisyon nung sekson na yon sila may priority ha na gumamit ng fishing ground na yon at manghuli ng isda doon. Mm. O mukhang nabanat na naman yung probisyon na yon sa kanya-kanyang mga ordinansa pag hindi ka rehistrado doun sa mga bayan na yon ' ba kasi

hindi ka resident peace of po doun eh hindi ka priority dun sa pag pag ano pag ah pangingisda doun sa fishing grounds nila so ngayon nahahati ngayon yung mangisda diyan kasi m ah hindi ka pwedeng kasi iba ang ang priority doon yung resident eh municip si Pison F eh hindi ikaw eh o ba nalalabag naman ngayon yung ah mga pertinent provision na existing laws pati na ng ah pertinent provision ng 1987 Constitution na ang maliliit na mga mangingisda ah subsistence fe ang merong priority preferential right and preferential use priority use. Hindi naman sinabi doun sa

isang takdang munisipyo lang o municipal waterso. So ganun eh kaya hindi lang na-undermine yun eh. Nalalabag na rin na pagkakait yung karapatan na iyon nung iba pa nung maliliit na mangisda na hindi resident peace folk doon sa kabilang bayan. Eh ang ano kasi halimbawa lingayan gulf syempre ano yan ah yan ay um apat yata na bayan na pwede niya. So ang binabanggit niyo kung ako halimbawa ay residente lang ako ng isang bayan eh yung buong Gulf ang ano ko fishing ground eh. Pag lumampas ba ako doon sa boundary nung bayan na kung saan ako nakarehistro

ay hindi na ako pwedeng mangisda doon? Pwedeng ako kung liberal interpretasyon ang gagamitin doon pwede akong mangisda. Oo nga. Pero una paunahin mo muna siyang mangisda. Yun yung resident peace of parang ganon eh. Papaano kung hindi ganon ang liberal interpretation? Hindi lang meron tayong mga nabalitaan din sa ating mga kapatid na mangingisda na may mga rules pa sila. May bawal talaga. Mm. >> May mga halimbawa um ito may mga binabanggit na ano eh na na nag mga nag-ordinance na eh m Bohol Cebu. Ah yan yung mga may mga nag-issue ng Bohol ay Gidulman tsaka Inabang

tapos Cebu Bantayan tsaka Bulhoon. Samar, Salcedo. So ibig sabihin kapag ang isang LGU nagsabi na na o 'yung mga ano lang ang pwede dito may paglabag na 'yun ' ba sa preferenceal. May palaglabag yan. Oo. So kawawa yun 'yun yung binabanggit niyo nung nakaraang episode na hinahabol ng mangingisda ang isda pero pagdating doun sa boundary yung mangingisda na ang mahuhuli ang hinuhuli. Oo. Yung isda malaya 'yon. Oo. Kaya maganda pa katayo ng isda dahil malaya yung isda yung mangingisda ang hinuhuli. Nagbaligtad [tawanan] yung mangingisda na dapat manghuhuli ng isda siyaang nahuhuli. So saan ka nakakita

na yung isda ang may kalayaan? Oo. Yung isda ang may kalayaan. Mm. Kaya yung tao sa tao silang naghulian. Oo. Ganon. Kaya ano yan eh may problema talaga. Kailangang ah kailangang ayusin at ako dapat sarahan yung loop hols na yun eh 'di ba? Oo. Parang yung ano po meron tayong isang iconic case yung si Mercidar. Ah yan Malabon yan. So ngayon itoal fishing siya. Oo dito lang nasa ano tayo National Capital Region. Um hindi siya pinayagan. M pero ginamit niya yung loophole. Sabi niya naka-seven patoms na pwede na akong pumasok. Nagdemanda ang commercial corporation, fishing

corporation sa Regional Trial Court. Mm. Dinemanda niya na parang ah provided naman daw doon sa fisheries code na pwede siya. Nanalo siya. Mm. tinaboran siya ng RTC syempre nakarating din sa Supreme Court 'yung ah demanda naman ng mga mangingis na municipal fisher po at mga organizations. Sabi ng Supreme Court, tama yung commercial fishing vessel o corporation. So inuphold yung decision ng Regional Trial Court. Ito ito yung ano masakit 'yun. Ito yung parang sinasabi kong fishing net na dapat nylon yan. Hindi rubber stop. Hindi rubber na nababanat. Kasi ganito sa particular na kaso na yan don

sa section na ano na yon section ah 18 na yon yung use of municipal waters ang sinabi doon yung small and medium scale commercial fishing vessels fishing vessels ay pwede sila sa 10.1 to 15 km from the shor line cost line cost line as soon asung small and medium opo pero hindi naman binanggit din yung cloud scale eh ' ba so hindi ako covered na doun lang ako sa 10.1 Naka-register yata siyang medium scale. Oo. O kung medium scale siya, nandun siya. Oo. Pero dahil merong kulatilya kasi yun eh may parang kondisyon na kapagka hindi

lang ako pwedeng ano kung hindi dapat siya pwede doun sa less than seven patom eh. Pero dahil seven patom yung lugar naon niya hindi na siasaklaw kaya librenglibre siya kumbaga. O yun yung parang nabanat yung ano yung ah loophole. Oo. Ang problema napaka-major hindi siya major fishing ground in the sense na ano ah yung yield ng area na yan ah. Pero ang dami pong nakaasa sa pangingisda municipal fisher folk sa kanilang kabuhayan. So talagang naano niya silang lahat na chugi. Ano yun? Tabi nawi niya at pumabor sa kanya ang mga korte. Syempre nung una LGU

tapos courts tapos Supreme Court. Kaya magandang ano yan magandang habang bago maresolba yan at maging final executoryo anoang desisyon mm na papabor sa mga commercial fishing vessels o commercial feas no at kung meron man sanang magiging file executory decision ay pabor sa maliit na mga mangisda panahon ito para idepensa yung kanilang ano pagtanggol yung yung ah karapatan ng mga maliit na mga mangisda no samantalang may loop holes yung fisheries code of 1998. Yes. Oo. Yun nga din yung sinasabi nila sa atin na minsan yung yung batas ano na lang guidance na lang mas mahahalaga pa

rin yung paggigiit no. Kaya kailangan diyan active defense. Mm. Nung 15 km. Yes. O yun ang yun sa ngayon hanggang hanggang walang lumalabas na penal na desisyon ng korte o korte suprema. Walang jurisprudence diyan. At kung meron man sana na maging fine executory decision o resolution ng Corte Suprema ay pabor sa maliliit na mga mangisda sa halip na pabor sa mga malalaking commercial pieces o commercial peas. Actually baka hindi nga magka-jurisprudence yan caps kasi pulo-pulo at talagang devolve din yung pagbibigay ng mga um rights. Ano ba tawag? Kasi yung sabing may give ano yun permission

o ano ba yung binibigay ng LG? O yung permiso. May may So nagiging na nabibitak-bitak din. Oo nga 'yon. So ang isang pinakamalaking hamon talaga 'yung 15 km 'yung loophole don. Pero marami rin tayong nalista eh na iba pang mga hamon sa pangisdaan na nagsasagka sa access nila. Mm. Yung isa yung um ito yung mga encroachments yung reclamation. Mm. So malaking issue sa kanila yung reclamation. Mm. At ang nakikita natin pinakamalaki dito yung Manila Bay. Eh 'yung Manila Bay ah ang laki na nung naclaim. Hindi hindi ko mapagdugtong 'yung mga datos eh. Tsaka ang epekto

at impact niyan hindi lang naman na social economic eh pati environmental. O yung cost. Oo. Kasi kung sabihin lang naman nila anong mga proponents niyan, wala namang magepekto sa environment natin diyan. Lalo na sa pagbaha. 'Di ba? Oo. Hindi naman daw magiging sanhi ng pagbaha. Ah. Oo. Hindi simpleng ano lang yan ha. Yung isang baso para kung meron tayong baso ng tubig dito. Oo. 'Di ba? Lagyan ko ng isang matigas na bagay o lupa. Lupa na kimpal ng lupa no na kasing laki nung kung ano espasyo nung tubig sa loob ng baso. Oo. Ano ang

mangyayari sa tubig? Liligwak eh. Oo po. Pero 'yung lupa nandon eh. Saan pupunta 'yung liligwak na tubig na 'yon? Hindi ba 'yun ang magiging baha? Simple lang 'yan. Baso lang ang ah katapat niyan saka tubig saka isang kimpal na lupa. Patutunayan natin na mali 'yung kanilang ano 'di ba? Yung isang basong tubig malinaw yung tubig o halimbawa halos puno 'di ba? Kukuha ako ng isang limpak kumpal ng lupa na ang laki niya. Lagay mo nga ngayon inilagay mo kung ano ang espasyo noo lang. Hindi ko ano espasyo nung ano nung tubig sa loob ng ganun

lang kalaki. Ilalagay ko ngayon yan dahan-dahan ah yung tubig saan pupunta? Liligwak. >> Aapaw 'yun. >> Aapaw saan pupunta yung aapaw na yon lalagyan. >> Alangan namang pupunta roon sa tubig 'yon. >> Hindi sa ano projects karagan. Oo. So ibig sabihin doun pa lang napakasimple 'di ba? >> Mm. May pagbaha yung mga sinasabing pupon maiiwasan ang ba eh yung pumupuntang tubig doun sa malilabay halimbawa o karagatan lalagyan mo ng isang reclamation project doon na tatabunan mo reclaim mo nga eh reclaim area eh saan po saan na napunta yung tubig na dati kung ano umuokupa doun

sa espasyo na yon ng tubig >> alam mo simple mong naipapaliwanag >> mm >> pero hindi mo nakitang nakita ni mayor Ayun. Nakita ni mayor ito eh. O MOA, Soler, Petex, um New Manila Bay. Malalaking ano yan eh. Mga negosyo yan eh. Kaya Bulacan Aerotropolis 2,500 hectares yan. Taliptip hanggang Hubando. Ang bago ngayon na binigyan ng go signal ng presidente mismo yung Pasay Harbor Reclamation. 265 hect as SM Smart City. Dugtong yun sa MOA. O grabe yan. Anong nakita mo doon? Ching ching. [tawanan] Hindi natin nakita yung lohi ka nila. Loh ka nila ay pera

tubo. Pero yung binabanggit niyo okay natabi na yung yung Manila International Airport ang tawag diyan e. Opo. >> Paglipas ng 10 taon may lilitaw uli. The new Manila International Airport. Panibago yon. >> Urong-urong. >> Oo. Gan ganun lang. Eh kasi eh >> madali koadali natin ipaliwanag 'di ba 'yung dali n ipaliwanag na 'yon laging mahirap intindihin 'yon sa ayaw umintindi at sa ibang dahil makikinabang sila 'di ba? So yun lang ang punto non pag ah yung mga proponents ng ano o aeropolis 'di ba? Kasi tingnan mo kung caps kung ang nilagay na lupa diyan ay

pinangako kong relocation mm ng mga maralita na inalis ko dito sa IN City. Okay na ba sao 'yon? Ay hindi. Papaano yung pinanggalingan nung lupa na? [tawanan] Hindi pa rin eh. Kung parang yung pinatambag sa dolomite >> o ' ba galing ng Cebu 'yon binakbak yung bundok doon dinala diyan. Ano ang epekto no sa pinanggalingan ng lupa? Ayun bumaha na trahedya 'di ba? So 'yun yung ibig sabihin merong merong negong masamang epekto doon sa panggagalingan ng lupa at sa pagdadalhan nung lupa. Mm ' ba ganun? O sa halip na kumanta ng lupang hinirang [tawanan] wala

na lupang sinirang hinarang. Oo. >> Dums yon. >> O gan >> ngayon yung pong manila ano sa tawag niyo sa Bulacan Aerotropolis New Manila International Airport. Galing pong bacoor ang lupa n eh. Oo tingnan mo nga. O galing bacoor mga sinunog na urban pool mga coastal pool na pinangakuha ng relocation. Oo. Pero yung kinuha na yung lupa. Umapaw sila ngayon. Doon naman eh. Ewan basta doon naman siya yun yung parang epekto niyang ano yung mga barrier o hadlang. Oo. Ngayon sa mangingisda nakikita niya wala na siyang access. Eh ilang ektar ba yun? Pero ingisda mismo

ang lumalaban sa mga binabanggit niyo environmental yung kabuuan ng Manila baby. Oopoly yung erotropolis. O tingnan mo nga. O 2005,5 Ramon Ang no? Ramon Ang? Oo nga. Ramon ang no? Oo sa RS yan eh. Okay. Sige. Rejects renewable energy. Napag-usapan na natin nung nakaraan iyung offshore wind ay sobrang hindi lang yung isda tsaka offshore. O projects. Oo. Mga fish pens, fish cages. Yan naman yung una nating nakita noon na sobrang humarang sa kanila. Binakuran yung kanilang pangisdaan. So malaking encroachment din 'yun. Echotourism. >> Naku ano din yan? >> Ang laki niyan. yung mga dito sa

Batangas yang yang looyan patungan Beach lahat yan ah pinaganda na at binigay na sa mga ang hindi lang natuloy diyan doun sa yung yung bahagi sana nung 8,650 hectares na dating Ecotourism project nung panahon ng Phil Estate tsaka Manila South Development Corporation nung panahon ni Peder Ramos natuloy hinarangan nila hinarangan nila yan eh pero hindi ibig sabihin buong plano. Oo. Yung plano doun sa barangay kalayo hindi doun na ano malakas nalayo-layo pero hindi doun sa barangay kalayo kalayo kalayo ay doun sa doun sa patungan. Ah patungan natuloy po. Ayan. Oo ' ba yung patungan pero

hindi doun sa kalayo pinatong. Uy patungan pagbaba niyo po ng bundok ng pico deoloro napakagandang niyan >> at sasabihin ng mga mangingisda n sige lang pero wala kaming CR. Ngayon wala na sila. Nandun na yung ano new coast. Ano bang ano yun? Anyway, sorry hindi ko masyadong ano yung real estate development diyan pero napakagandang resort. Yung COV yung Cob ah hindi parang kadugtong nung COBE yun eh. Maganda nga. Aba yun yun nga COVE nga. Ayan hindi ko naano. Hindi kasi natin afford an eh. Oo. >> Alam mo ba yung ano yung ano? Pero pag merong

maging sponsor. >> Hindi kung inakyat mo lang dati yung bundok doon afford na afford mo 'yan. Accord na e. Oo. Pero sarado na rin pati yung bundok yung balesin. Mm. Ganito daw yan eh. 'Di ba balesin? Pangsosyal lang yan. Pangsosyal. Pang mga pulitiko lang. Pang super mayaman. Yung PH,000 po yung breakfast diyan eh. >> PH,000. >> Ah tapos maghe-helicopter ka bago ka makarat. >> Breakfast lang. >> Breakfast lang. lang tapsilog masarap kinain natin kanina eh magkano tama ba 'di ba yung 400 yung turon ah 400 yung turon ayan pag ganyan ang halaga almusal ko hanggang

hapunan ako kakain [tawanan] hindi ako mananangalian hindi ako maghahapunan kasi yung halaga nung breakfast na yun kasang-kasa yun eh ngayon maghe-helicopter ka para pumunta diyan sa resortan o ngayon ang balita sa atin ng mga mangingisda diyan Yan mapalapit lang dun sa baybayin ng Balisin Island. O anong mangyayari? Binabaril po ng mga gwardya. Tindi ano so walang sinabi yung section 18 mo. Wala ng RA88. Wala doon 5 tindi ano o talaga? Matinding pagbanat yun. [tawanan] Hindi pagbanat doun sa fishing net yon. Oo. Ibang banat yon. O ay napakag napaka-rich din kasi nung fishing ground do. So

'yung Ecotourism isang malaking ano talaga 'yan um burden dagok no? Oo. Sa malaking banat sa ating mga mangingisda. Ah black sun mining encroachment din yan sa ano Pangasinan. Oo. Then meron din yung mga coral and shell harvesting pang-export. So lahat 'yun parang hindi mo na nga mahuli-huli yung isda mo. Ikaw pa yung mangangalaga na ay magbabantay ng mga ganung paglabag. Sobrang pahirap sa ating mga M. Mm. Ah mangingisda. Syempre ang panghuli dito yung balikatan exercises no. Mga malakihan pa nga eh. Yung US troops at saka yung Philippine troops pag nagbalikatan exercises sinasara nila 'yung sure.

Mm. Ah lalo na ngayon itong taon na ito ang Balikatan exercises ay sinama na nila yung maritime. Yeah. Na lumubog muna yung barko bago sila talaga nakapag-exercise. Ay hindi. Pinalulubong talaga 'yon. Hindi po. Bago nga daw pasabugin lulub kasi lumang-luma na. Pero ang point kasi doon ay pag-alis nila hindi nakapangisda ang mga mangingisda. Pag-alis pa ng mga tropang Amerikano ay yung mangingisda pang maglilinis nung kanilang iniwan. Oo. Makalat. So medyo o basura pasan pasan talaga yan ng ating mga kapatid na mangingisda. Yung isa 15 km loophole encroachment. Yung isa yung destructive na mga proyekto. May

mga destructive projects din po na kailangan nating banggitin katulad ng mining. Mm. Nakakaano yan yung mind tailings. Pupunta yan sa bodies of water. Yung oil spills na nangyari nitong >> Negros oriental oil spill na kung saan ay nag-collapse yyung wastewater lagoon no ng ah rubina universal rubina. So kumalat yun sa mga tatlong tatlong ano 3,000 hectares ng karagatan. Kaya nga kaya ah yung binanggit nating probisyon nung fisher code of 1998 yung sections 18 19 and 21 at saka yung section article 1 ano nung fisheries code at yung section 149 ng local government code 1991. Dapat

yun consistent yun at umaayon doun sa mga pertinent provisyon nung 1987 Constitution yung sections 2 and 5 nung article 12 na doon kinikilala talaga roon yung pwede kong sabihing constitutional right ng mga maonista sa kanilang preferential right m para sa kanilang preferential use and priority use nung ating mga pu pangisdaan lalo na sa mga antas ng munisipyo Dapat consistent yun o kasi ah so nasa constitution yun o nasa constitution sinasabi doon na yung mga subsistence fisherman ang nakalagay doun eh sila ay ah meron silang ah sila naman yung municipal eh ay meron silang preferential right

para sa preferential use and priority use nung mga fishing grounds m o saantas munisipyo. So dapat consistent iyung mga existing domestic natin doon. Particular iyung pertinent provision na iyon ng local government 1991 at iyung mga pertinent provisions nung preseries code of 1998 yung 85 ra 8550. So ang binabanggit mo caps kahit dito sa binanggit natin sa oil spill ano mismong yung pagkakaroon ng paglapit ng isang industrial corporation sa bodies of water kahit sabihin mo pang lagun at doon nagkaroon ng oil spill dapat mas tinanong muna yung municipal fisher fo kung siya ay papayag na may

ganung ah hindi nga encroachment yun eh na may ganng mixed use pero alam mong pwedeng maging disaster doon sa rekurso mo kasi sa sa ano siya eh sa lagun lang siya umano pero nag ah ako kasi ang ang liberal interpretation ko na diyan kung ang magliit nating mangisda ang binibigyan at kinikilalang may karapatang preferential at dapat may preferential use and priority use 'di ba kakambal na nung may pagka-exclusive na karapatan yun eh kasi pag pinapasok mo yung commercial fishing vessels doon o commercial feers lalo na malalaki mawawalang saysay yong wala talaga oo yung karapatan na

yon na ang sinasabi ng konstitusyon ay 1987 constitution preferential right para sa preferential use and priority use ng mga municipal fishing grounds natin sa particular ay nasa maliliit na mga maangisda so kaya dapat yung right of first refusal 'di ba dapat sa mga maliliit na mga mangisda yon bagamat binibigyan ng mga isip domestic laws kasi ng poder yung mga LGU lalo na yung mga local chief executive eh na magbigay ng permiso sa mga small and medium hanggang ano malayang pangingisda nung mga commercial fishing vessels hanggang doon sa within the 15 km uh area from the

coast line basta ang lalim ay seven paton at mas malalim pa okay alam mo caps um pinasok mo na yung pangatlong punto ng ating ano eh ng ating discussion eh. Pangatlong punto ano ba yung mga ah kumbaga matutunog na kampanya ng ating mga kapatid na mangingisda nung ah kumbaga hindi lang mga talagang full-time fisher e no yung buong pesant na umaasa both sa lupa no at saka sa yaman ng dagat. So nabanggit niyo na 'yung isang mahalagang kampanya 'yung assertion niya ng kanyang preferential use rights. Gusto kong pasukin caps yung ah tine-take on din ng

ating mga mangingisda yung kampanya rin para sa soberanya lalo na doon sa West Philippines Sea. Kanina dun sa sinasabi niyong fishing grounds parang binuo niyo lang eh no? WPS West Philippines Ca. Pero ang pagkakaalam ko ay ah merong siguro mga limang major fishing grounds doon pa lang sa WPS mula sa Luzon hanggang sa um Mindanao no o sa Palawan. Um, paano po ba natin kumbaga parang mas bibigyan ng shape yung kanilang panawagan na ah lumayas doon ang mga dayuhang barko at kadalasan ay naka-focus lang sa lias, China lias, ate ng Pinas. Pero sa totoo lang

ay ah maski ang barko ng US ay naglalayag din no sa ating mga fishing ground. So ah paano po yung pinakaano niyan? Pinakaturu hindi yung may pertinent improvision din yung 1987 constitution particular yung article 12. Mm. Na yung ah yung exclusive right nga sinabi doun eh. Hindi pa nga preferenzal exclusive right sa territorial waters. Oo. Territorial waters kasama na yung sa onshore and offshore yan eh. Mm. Mm. areas niyan eh 'yung uh exclusive right nung mga Filipino citizens. Kaya bawal talaga yung dayuhan eh. Pinagbabawal nung ah nung saligang batas ng Pilipinas. Syempre dun sa mga

territorial waters natin kung saan may jurisdiction, may soberanya Pilipinas like nung sa West Philippines Sea at saka yung sa exclusive economic zones yung mga yung mga continental ship natin 'di ba? So talagang bawal yung pagpasok intrusion ng mga dayuhan doon commercial self fishing man yan vessels o mga dayuhang mangisda bawal talaga na pumasok doon. So isang halimbawa yan ang masindi naman yung pagbanat doon. Yung ibig sabihin yung ine-stretch nila e talagang violation yun. Hindi lang pag ganon ng ano ng ah at wala namang l Paul walang walang malabong probisyon eh. Hindi hindi sa hindi pwedeng

subject sa iba't ibang interpretasyon eh. Ang linaw eh. Klaro na 'yung mga probisyon ah pertinenteng probisyon nng article 12 nng ating uh nng 1987 constitution. Bawal talaga ang mga dayuhan. Ano pong sukat? 200 km 'yung ating ias natin kung saan merong saberanya at territorial ano rights no yung mga Pilipinas talagang bawal yung mga dayuhan. Yan kain naman yan. At uh at uh syempre ah nagagamit din ng US yan na makapasok doon dahil hindi naman siya nangingisda. Hindi yung kasi ang bawal ang bawal yung mangisda ka doun eh. O pero ang China ang ano ' ba

yung mga Chinese feers nakakapasok at nangingisda yung mga yung mga mangisda nating Pilipino ay hindi makapangisda 'di ba? Mm. O pero ang ang ako gusto kong dalawang bagay kaps. Gusto kong um i kumbaga i-highlight din na yung pagtatanggol ng mga mangingisda doon sa sa territorial waters ay usapin talaga ng paggigiit ng soberano. Marami kasing nagsasabi na bakit ba kayo nagtatanggol nga kayo makarating sa 15 km. Wala naman kayong gamit, wala naman kayong kakayahan. So hayaan niyo na 'yun. Hindi niyo 'yun mararating. Pero ang 'yung sabi mo nga 'yung isda ay nagma-migrate din naman yan eh

'di ba? So kung doon pa lang sa 200 km ay meron ng nakakuha sa kanya na dayuhan na yun makakarating talaga sa atin. So yung pagtatanggol na yon ay maari nating tingnan eh pagtatanggol pa rin sa kabuhayan. Pero yung mga ma mga organisado nating mangingisda ay soberanya talaga yung iginig-gate nila. Mm. doon sa archipelago. Pangalawang punto nabanggit mo pati in land waters oo ay dapat ah exclusive exclusive 'yun exclusive sa Pilipino yun. Naisip ko yung um yung Subik Oo. >> Subik at saka Clark na kung saan ay doon nagbi-build ng ship at saka doon na

rin nagdadaong ang ah balak tayuan pa nga ng arsenal eh 'di ba? Opo. Kasi yun yung ano yun yung maba trench siya eh. >> Oo. >> So andito pa lang yung ano niya >> coast ah ano ba tawag port niya biglang lalim na. So ideal siya sa barko na either doon siya mag-dock o doon siya gagawin. Doon siya ire-repair o doon mismong ibi-build. >> Mm. >> E arsenal pa gagawin doon. Oo. >> Yun hindi nakikita ng ilan sa ating mga kababayan na yun ay talagang paglabag doon sa ating soberanya at sa usapin din ng ating

marine resources o fisheries sector. So yun yung naano ko dun sa laban. So, so 'yun na preferential use rights, exclusive um rights, ating karagatan, sovereignty yung ah mga kampanya ng ating mga mangingisda. Tapos siguro ano na naririnig na lang natin environmental protection, sila rin yung environmental defenders. M ba sila yung pagbibintangan na gumagamit ng mga dinamita pero sa totoo lang sila yung nangangalaga nung ating karagatan. Ah wala silang tutol sa fish bands ba kasi sak nauunawaan nila yun eh na yun yung magpaparami pa nung ating stock at ah kahit yung mga sanctuaries ay hindi nila

yan ginagalaw as long as nakikita talaga nila na yun ay sana sa kapakinabangan nung community so sila environmentalist din yun ay isang laban din nila sama na yung sinabi mo tungkol sa reclamation na environmental din yung ilang aspeto Ito kung bakit meron tayong pagtatanggol doon sa karagatan. O tama lamang na at all times ay ina-uphold pinagtatanggol yung ating pambansang soberanya ' ba. Hindi naman pwedeng sabihin ng uh iba ah lalunan ng mga sumasangayon sa panghihimasok o nagiging ah ano pa ah katulong sa panghihimasok ng mga dayuhan sa teritoryo ng ating bansa na ano ba magagawa

ng maliliit na mga mangisda 'di ba para tutulan o sagkaan yan ' ba nakakalimutan naman kasi nila na 'yung mamamayan ang higit na mapagpasya hindi 'yung mga bagay 'di ba? Mm. O 'yan man ah armas man yan na pandigma. Hindi naman ibig sabihin eh wala ng wala ng ah ang pagiging mapagpasya ng mamamaya mamamayang Pilipino't mamamayan ng America mismo kung merong people to people solidarity relations yan kapatutulan yan ang panghihimasok o ng ah ng US pati na yung panghihimasok ng at pag-okupa sa teritoryo ng Pilipinas na ginagawa ng China na ginagamit din naman ng Estados

Unidos 'di Para siya na lang. Para siya na lang. na para daw sa ngalan ng pagtatanggol ng ah ng ano ng ah seguridad hindi lang ng Pilipinas kung hindi ah binabanggit pa nga niya eh yung interest ng Asia Pacifico, rehiyon ng Asia Pacipiko eh 'di ba? >> So ah na siya din naman ang nagutulak ang tawag doun nagbubuyo no? >> Mm O >> ng na pagtindi ng sigalo provoke. Nagpo-provoke 'di ba? Hanggang sa atin naman ang ayaw nating mangyari na magkaroon ng proxiwar diyan sa ah area na yan ng ating ah teritoryo. Yes. Palagay ko

caps ganun din yung panawagan ng ilan nating mga um kasamang mangingisda sa buong mundo o nabanggit mo na sa rehiyon sa Asia Pacific. Um kumbaga meron tayong shared na katubigan. Meron din tayong shared no na mga problema sa usapin ng ah soberanya, sa usapin ng pangimasok ng US uh imperialism, no? Ganun nila ngayon i-push yun ngayong ah World Fisheries Day. Ah yung amba ng gyera. Sabi mo nga mas mapagpasya ang tao hindi ang kagamitan pero ang ang binubuo nila, bini-build nila ay pangyera o sa sa halip na suportahan yung mga mangingisda sa mga mas avanceng

teknolohiya sa halip na isulong no ang ah soberanya sa soberanya sa pagkain or seguridad sa pagkain ay um ay ganito yung nangyayari sa kanila kaya Parang nasa front line kung tutuusin. Hindi hindi lang ito literal na nandoon sila sa coast na nakabantay no sa atake sa kanila kundi um sama-sama rin yung naging pagkilos at pagbasa, pagtingin at panawagan doon sa laban ng mga mangingisda. So hindi lang Asia Pacific to. Kasama rin yung mga South Asian ah brothers and sisters ng Sri Lanka, India and Palestine. Kasama pa ang Palestine bilang bahagi rin ng West Asia doon

sa kanilang paggigiit. Mm. ng kanilang subiranya sa pagkain at lalo na ang diet nila ay kasama dito ay ang napakasarap na mga seafood na mahal sa atin dahil ito ay ine-export lang o ini-import sa ibang bansa dahil walang suporta sa atin ang ating pamahalaan. Yun. May dagdag ka pa caps doun sa kampanya. >> Ayun yung ah tactical na kampanya ngayon yung pagtatanggol doun sa kculimetro. Yes. Ate ng 15. >> Ate ng 15 no ah malawak at ano naman eh malalim o malakas yung basehan yung batayan nung kampanyang masa na yan na pinangungunahan ng Pamalakaya Pilipinas

'di ba? Dahil ah nailaban na nga yung mula 6 or 7 km from the Cost line eh na nabanat nga eh. Mm. Hanggang 15 km iyung ano eh yung from the cost line yung dapat ay eksklusibo at ah may preferential use and priority use yung maliit nating mga mangisda sa mga pangisdaan saklaw man yan ng alin-aling mga munisipyo no sa ating ah sa bansa no. So tuloy-tuloy yung kampanya na yan at ah ano yan mas maiging ah may potensyal na mapalakas, mapalawak pa yung ah mga lalahok at dapat ah lumah diyan sa kampanya na yan.

Kasi ano tayo archipelagic tayo eh. So ibig sabihin saan maniliit na mga mangisda may mga ah komunidad ang maliliit nating mga mangisda ay potensyal silang mapasama di sa kampanya na yan no at ah habang ikinakampanya yyan kailangan aktibo naman ang pagdepensa >> yes >> doon sa mga po pangisdaan nung ating mga mangisda laban doun sa mga mapaminsalang mga hadlang mga barriers mga ano to yung mga ah sumasagka o lumalabag sa karapatan nung ating mga maang isda. Yes. Lalo na sa kanilang kabuhayan kasi yung right to livelihoods nila naano yan and then yung right to adequate

food as a fundamental right. So nalalabag din yon. So ah kaya yan yung isang ah mahalagang ano ngayon ah taktikal na kampanyang masa sa hanay ng mga mahangisda at ah mainam na nasa unahan ng pampulitikang ano yan at pangekonomiyang kampanya at laban ay yung pamalakaya Pilipinas. Yes. Yung organisado. Yung organisado kasi sabi nga natin o kung pulo-pulo yan, buuin natin ng isang pambansang ah organisasyon o kampanya. Oo. Kasi may matututunan ka naman sa isda eh ' ba yung mga ano tawag doon? Yung mga fingerlings yan. Opo. Yung fries. Oo. >> Oo nga po. Hindi taing

ha. Yung fry o. Fingerlinks. Nakita Nakakita ka ba ng hiwa-hiwalay? Oo nga no. Sama-sama yan sa nag-aaral yan caps. Sama-sama yan ' ba >> school o sama-sama 'yan eh. 'Di ba kung saan ano alam mo kahit ang dilis maliliit ang maliliit ang sukat nila >> nakikilaw [tawanan] >> bukod sa nakikilaw ag nagsama-sama yan >> at naghugis ng isang dambuhalang ano yan ano ba maano >> pating pating >> takot ang anumang malaking isda na mamiminsala sa kanilang kuna >> yes at nakalagay po sa baba organize nakita [tawanan] yun yun ang kailangang abutin ng ating Maliliit na

mga mangisda. Ba't patatalo pa ba mangisda natin kaya sa mga dilis? Ah hindi po. Huwag niyo pong hamunin ang pangingisda natin. Hindi yan. Hindi hindi dapat patalo ' ba kung yung mga dilis nagsasama-sama. Yes. Napatunayan naman talaga sa organisadong lakas, mahigpit na pagkakaisa at matibay na determinasyon para ipaglaman, ipagtanggol ang kanilang karapatan. Diyan ang ah diyan nagluluwal ng tagumpay. Yes. Ang saya-saya. Gusto sabi nga ni Kataling lagi eh. Magpunyagi. Magpunyagi. Oo nga. At magtagumpay. Okay. Akala ko meron ka pang kasabihan sa isda eh. [tawanan] Okay. Caps. Okay. Ah tingin ko diyan na nagtatapos yung kwentuhan

natin pero hindi pa natatapos ang kwento at subaybayan. Subaybayan po niyo ang aming susunod na episode dito sa aming podcast na ang kwentong may kwenta. Huwag niyong kakalimutan i-like ang aming social media. [musika]