Xəbər axşamı davam eledyir. Cənubi Qafqaz diplomatiyasında yeni bir dövr başlayır. Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti Ces Vens fevralda Ermənistana və Azərbaycana səfər eləyəcəyik.
Bu Vaşinqtonun regiona artan marağının əslində açıq siqnalı da hesab olunur. Səfərin mərkəzində isə ötən ilin avqustun 8-də əldə olunmuş razılaşmaların icrası və strateji Trip, yəni Zəngəzur dəhliz layihəsində Dayanır. Azərbaycanın Naxçıvanla arasında təhlükəsiz tranzit, regional inteqrasiya və iqtisadi əməkdaşlıq hədəfləri.
Eyni zamanda Amerika Birləşmiş Ştatları təhlükəsizlik, müdafiə və infrastruktur sahələrində də praktiki addımların atılmasını müzakirə eləyəcək. Elə bu mövzu ətrafında danışacağıq. Qonaqlarım siyasi analitiklər Sahil İsgəndərov və Əli Musta İbrahimov, araşdırmaçı, jurnalist Elnur Ənvəroğludur.
Axşamınız xeyir Olsun. Xoş gördük hər üçünüzü. Xoş gördük.
>> S müəllim ilk növbədə istəyirəm sizinlə başlayaq. Ümumiyyətlə 8 avqust görüşündən sonra biz sizinlə bu studiyada kifayət qədər çoxlu müzakirələr aparmışıq. Azərbaycanın əslində sülhün şərtlərini diktə etməsi, 2020 və 2023-cü illərdən sonra Cənubi Qafqazda yeni tarixi reallıqları yaratması və daha sonra isəlanmanın ardınca artıq Azərbaycanın Ermənistana Tranzit məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılmasından sonra bu proseslərin əyani şəkildə biz təcrübədən keçirdiyini də görürük.
Və Cames Vinson də bölgəyə Cənubi Qafqaza səfəri gözlənir və biz tarixə nəzər salsaq, Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidentləri çox az bu bölgəyə səfər eləyiblər. Bu prosesi necə dəyərləndirirsiz? İlk növbədə bununla başlamaq istəyirəm.
Mən elə istəyərdim əgər tarixə ekskursi edirizsə. Əslində müstəqil Azərbaycan Dövründə bu Amerika isteblişmentində rəhbərliyində ikinci bu səviyyəli qonağın səfəridir. Birinci dəfə 2008-ci ildə o vaxt ki, vitse-prezident Dikçeyni gəlmişdi bura Azərbaycana səfər etmişdi.
İndi isə Civensdə və daha dərinə getsək, uzağa getsək yəqin ki, Əli Musa müəllim bilir bu məlumatdan xəbəri var. Bu xəbərdən məlumatlıdır. Hələ ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycanda o vaxtı Dövlət Təşkiyat Xidmətinin Komitəsinin o hələ o müavini işləyərkən Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidenti SSR-yə gəlirdi və orda bilirsiz də qabaqcadan, əvvəlcədən o tutulur o siyahı ki, o hansı şəhərlərə baş çəkəcək və onu həmin belə deyək səyahət planında Bakı şəhəri də var idi.
Amma çox təsbürü, çünki o vaxt mərkəzi komitədən, Moskvadan gələn komissiyaya gəlib burda bir əvvəlcədən, yəni onlar hamı protokolluq əvvəlcədən baxdılar, araşdırma aparılar. Yeri Gəlmişkən bunu ulu öndər Heydər Əliyev özü 90-cı ildə yəni müsahibə olduğu jurnal müsahibəsində bax bu məqamı vurğulub. Hə, onda deyir gəldilər baxdılar dedilər ki, Azərbaycanda Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidentini qarşılayacaq, belə yerləşdiriləcək, yerləşdirəcək, yəni onun belə deyək də həyatını yaşakı burdakı müddətdə təmin edə biləcək bir obyekt, belə bir yoxdur, imkan yoxdur.
Və deyir onda götürdülər onun Elə bil ki, SSR səfəri zamanı onun Bakıya yox, Kiyevə səfəri planlaşdırdı. ora getdi. Heydər Əliyev yazdır deyir ki, bu məni çox ağrıtdı bir azərbaycana kimi.
Və deyir onda mən qarşımağa məqsəd qoydum ki, mən mütləq Azərbaycan hakimiyyətdə olsam, belə yüksək səviyyəli qonaqların qarşılanması üçün belə deyək də, bir obyekt, yəni ki, bir bir iqamətgah yaradıq. Bu da bu baxımdan. İndi gəlirik məsələnin əsas hissəsinə.
Yəni onlar bil o tarixə dediz O eksp əlbəttə >> kiə >> yeri gəlmişkən o vaxt Dikçeynin də məsələn bura səfəri konkret olaraq regiondakı vəziyyətlə bağlıdır. Bu vaxt Azərbaycanın yeri gəlmişkən əraziləri işğal altındaidı 20 faizi həm də orda İranla münasibətlər çox kəskinləşmişdi. Və məhz ondan əvvəl elə 2006-cı ildə cənab İlham Əliyev Amerika elə bir bəyanat vermişdi ki, Azərbaycan Heç vaxt öz ərazisindən İrana zərbələr endirilməsinə imkan verməyəcək.
Hə, bax ondan sonra bir-iki il sonra yenə də hələ vəziyyət səngiməmişdi. Dikseyni bir növ də bura həm də bir kəşfiyyat xarakteri gəlmişdi. Xüsilə də Gürcüstan hadisələrindən sonra.
Gürcüstan hadisələrindən sonra. Amma o vaxtı Azərbaycan prezidenti çox kifayət qədər strateji, belə deyək, mövqe nümayiş elətdirdi. Çox diplomatik, belə, böyük diplomatiya məharətini göstərdi.
Konkret Olaraq bilirsiz bəzi dil tutmalara, yəni vədlərə getmədi. Yəni bunların hamısına çox belə ehtiyatla yanaşdı. bunların hamısını nəzərə aldı və o vaxtı Azərbaycan bu görüşdən özü üçün ancaq uduşlər əldə etdi.
İndi bu günün özündə Azərbaycanın konkret olaraq artıq Cənubi Qafqazda yaranmış təhlükəsizlik arxitekturası nə qədər kövrək olsa da, hər halda təhlükəsizlik arxitekturası artıq var və Azərbaycan onun yaradıcılarından biridir. Yəni onun Həmməlliflərindən biridir və yalnız həmmüəllif kimi deyil, həm də o həmmüəlliflər içərisində ən avtoritetli bir qüvvədir. Aktır.
Bax bunun hamısını Amerika Birləşmiş Ştatları gözəl başa düşüş. Yeri gəlmişkən elə 8 avqust Vaşinqton imzalanması sazişləri sazişi də bu da boş yerdə yaranmayıb. Axı biz bunu sizlə bayaq dediz burda toxunmuşuq.
məsələsi burdadır ki, əslində Azərbaycan hakimiyyəti, Azərbaycan iqtidarı elə bir siyasət aparmış ki, indi trib o Zəngəzur Dəhlizinin açılması ilə bağlı və ümumiyyətlə regionda >> belə deyək sülhpərvərlik və hərtərəfli iqtisadi əməkdaşlıq kontekstində elə bir bünövrə əməl qoymuşdu ki, yəni bunun artıq belə deyək də addım-adım reallaşdırmaq artıq problem deyildi. Yəni bir növ o trib layihəsinin bünövrəsini təməlini Azərbaycan hazırlayıb, Azərbaycan prezidenti hazırlayıb. İndi bu baxımdan mən düşünürəm ki, C Dinensin buna səfəri konkret olaraq siz orda girişdə də dediz.
Məsələ burasındadır ki, Azərbaycan həm də bir sıra konkret addımlar Ermənistan tərəfindən atılmamış. Yəni bilirik də deyir bir söz var e deyir dostluq ikitərəfli anlayışdır və futbol da iki kapıya oyundur. Yəni Azərbaycan birərəfli qaydada bu qədər jestlər edib, bu qədər addımlar atıb.
Yəni həm o əlaqələrin bərpası məsələsi, həm Ermənistanın belə deyək də humanitar, Belə deyək, çətinliklər çəkməməsi baxımından, yəni ticarətə yavaş-yavaş, yəni Azərbaycanın vasitəsilə qoşulması baxımından, bir növ Ermənistan üçün qapıların açılması baxımından Azərbaycan kifayət qədər artıq belə deyək də önəmli addımlardır, jestlər edib. Və mən istisna etmirəm ki, əslində Azərbaycan prezidenti də Azərbaycanın siyasi rəhbərliyi də sözsüz ki, indi bunu geniş ictimaiyyatı açılıqlanmır və açıqlamağa heç ehtiyac da yoxdur. Böyük siyasət Budur.
Mən ist etmirəm ki, yeri gələrsə, Azərbaycan tərəfi artıq bir neçə dəfə yəqin ki, konkret və belə deyək də çox belə təmkinli və təkidli şəhərkir də Vaşinqtona məsələn öz fikrini çatdırıb ki, axı bu addımlar da bir tərəfli elə gedə-gedə olmamalıdır. Yəni burda artıq biz qarşı tərəfdən də, qarşı tərəfdən də qarşılıqlı belə deyək eyni addımları götür, analoji addımları gözükür və istisna etmirəm ki, bu kontekstdə yəqin Ki, həm də o trip layihəsinin tezliklə reallaşdırılması üçün artıq bu yöndə əməli addımların və yeri gəlmişkən sürətlə atılması ilə bağlı konkret olaraq yəqin ki, Vensin özünün bir xüsusi tapşırığı varondan. Və ikinci bir tərəfdən yenə də mən qayıdıram, gəlirəm o 2008-ci il məsələsinə.
bir növ analogiya aparsaq, yenə də bizim regionda bilirik ki, qonşuluqda artıq bir müəyyən, belə deyək də, istənilən narahatlıqlar var və >> Bəli. Bu narahatlığı mən düşünürəm ki, Azərbaycan hamından çox keçirir. Çünki biz bilirik ki, bu məsələdə bizim birbaşa 40 milyona yaxın soydaşımıza aid olan məqamlar var və onların hüquqları, onların təhlükəsizliyi, onların rahatlığı bizim üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Və yəqin ki, bu kontekstdə də CDVens indi müəyyən, belə deyək, müzakirələr aparacaq. Ən azı belə əhval-ruhiyyəni aydınlaşdırmağa çalacaq. həm biz Tərəfdən, həm də Ermənistan tərəfdən.
Amma istənilən halda bu bir daha nəyi göstərir? Azərbaycanın ortaya qoyduğu ki, o siyasi gündəlik dünyanın hazırda indi ola bilsin bir az zəif, biraz az, bir az çox istənilən halda yenə də Amerika Birləşmiş Ştatları dünyanın yeganə fövqəl dövlət statusunu qoruyub saxlayır. Hələ ki, bu günə qədər saxlayır.
Doğrudur, artıq son vaxtdan bir çətinliklər var. Bəli. >> Amma bu var və bu özü bir belə deyərdim də bir nümunədir ki, yəni Azərbaycanın siyasəti bu baxımdan bir çox, yeri gələrsə, dünyanın bir çox aparıcı ölkələri üçün də nümunə ola bilər ki, yəni dünyanın yeganə fövqəl dövləti ilə münasibətlər necə qurulmalıdır?
Bunlar necə tənzimlənməlidir ki, və özü də belə deyək də burda böyük kiçiklik yox, bərabər hüquqluq partnyorluqdan, tərəfdaşlıqdan söhbətsin. >> Çox sağolun Sil müəllim. Elnur müəllim, Ümumiyyətlə Amerika Birləşmiş Ştatlarının strateji investisiyası və Zəngəzur dəhlizi layihəsi real və praktiki baxımından əlaqələri gücləndirəcəksə, həm də bölgədə uzunmüdətlik stabillik şansı da artır.
Və sizin fikriniz, Amerika Birləşmiş Ştatlarının regiona strateji fokusunun uzunmüdətli sabitliyə təsiri həqiqətən də nə qədər realdır? Yəni biz müqavilədə bir 100 il rəqəmini də görmüşdük. Və bu 100 il, 200 il, 300 il, 400 il olacaqmı Yoxsa 100 il dəmi qalacaq?
>> Çox gözəl sualdır. Amerika Birləşmiş Ştatlarının bu günləri Cənubi Qafqaza olan artan daha çox marağı da elə məhz qərb tərəfinin gələcək üçün ən etibarlı bir tranzit xəttinin formalaşdırılmasıdır. Çünki bu günləri buna qədər dövrlərdə bütün tranzit xətlərini sınaqdan keçirmiş oldular.
Yəni spekulativ olaraq, yəni nəzəri olaraq ki, onlar baxırdılar hansı Tərəfdə daha etibarlı tərəfdaş tapmaq olar, hardan daha yaxşı trist xəttləri keçirilə bilər. Çünki misal çəkmək olar buna bir çox məkanları ki, hazırda bu günləri çox təhdidlə üz-üzədir həmin tranzit xətləri. Amma bu gün Cənubi Qafqazının hansı ki 30 ildə konflikt bir məkana çevrilmiş bir məkan olub.
Amma bu gün o konfliktdən həm Azərbaycanın öz gücü ilə həm konfliktdən çıxarılaraq və bu günkü sülhə doğru gedən addımlayan bir ölkəyə çevrilir. Burada Multifaktaldır. Yəni bilirsiz necədir burda çox şaxəlidir.
Yəni Vsin bura gəlişi. Birincisi Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərini tam olaraq artıq pərmlənməsi, sülhə artıq son yekun olaraq addımların atılması nəzərdə tutula bilər. trib layihəsinin sizin dediyiniz kimi, yəni artıq bundan sonra atılacaq addımların reallaşdırılması üçün müəyyən artıq abanı bir növ formalaşdırmaq və bundan sonra da atılacaq.
Daha, yəni Vsin gəlişindən də Sonra artıq yekun mərhələyə doğru bir addımın real olub-olmayacağını bir növ testdən keçirmək kimidir. Digər bir tərəfdən isə bilirsiz yəni bu günləri artıq Rusiyanın bir növ Cənubi Qafqazdan sıxışdırılaraq çıxarıldığı bir fonda Amerikanın Cənubi Qafqaza gəlişini biz görürük, müşahidə eledyirik. Təbii ki, bunu Rusiya tərəfi birmənalı qarşılamır.
Eynilə də İran tərəfi də bunu birmənalı qarşılamır. Çünki hər iki tərəflər həm bir tərəf bunu qırmızı xətt kimi görür, Trip layihəsini, ikinci tərəf isə öz maraqlarını orada ehtiva etməsində çox maraqlı olan tərəfdir. Bu səbəblərdən də Amerika tərəfi bugünkü öz diplomatiyasında bir növ sanki Cənubi Qafqazda öz varlığını bir növ testdən keçirir.
Çünki tərəf olaraq baxaq Ermənistan tərəfinə. Ermənistan zəif olan bir tərəfdaşdır. Azərbaycan tərəfi ilə razılıq.
Amerika Azərbaycan arasındakı razılığı problemsizdir. Amma problemli olan tərəfi isə Ermənistan Tərəfidir. Həm birincisi bu günləri Ermənistan iyun ayında artıq seçkilərə doğru addımlayır.
Çünki burada quruluş, yəni hökümət sistemi dəyişdirilməsi mümkün ola bilər. müəyyən faizlə tam olaraq yəni 100% Paşinyanın orda olacağı və Ermənistanın trip layihəsində Amerikaya razılıq verəcəyi və bu 100 illük müqavilənin adı yəni çox ağır bir məsələdir bunun. Təbii ki, bu 100 ilin əgər təsdiqlənməsi mövcud olacaqsa, Rusiya tərəfi buna reaksiyasız ötüşməyəcək.
Təbii ki, İran da həmçinin reaksiyasız ötüşməyəcək. Müəyyən hansısa bir nüanslar baş verə bilər. Bunu Amerika nəzərə alır öncədən.
Yəni bunu görür. Bu siyasətdə həmişə mövcuddur ki, yəni müəyyən kontingent vəziyyətlər həmişə nəzərə alınmalıdır. Eyn ilə də burda zəif bənd aşkarlanır.
Zəif bənd olaraq isəsaə Ermənistan bu gün görür. Həm seçki qabağı bunun gələcək taleyi necə olacaq. bunu müəyyən etmək Lazımdır.
İkinci tərəfdən Ermənistan həqiqətən də bu qonşuların qarşısında qətiyyətlə öz sözünü deyə biləcəkmi? Çünki Nikol Paşinyanın düzdür qərbə meyilli olması aşkardır. Yəni qərbin qarşısında öz öhdəliyini sanki yerinə yetirdiyini hər zaman göstərir.
Həm Rusiya qarşısında, eynilə də Qərb qarşısında ikili bir oyun aparır. Səbəb bəllidir. Çünki ktinədə hələ də qalan >> Ermənistan hansı ki, ordan bir fayda görməsə də, hələ də tam olaraq ordan Çıxa bilməyən sərhədlərinin müəyyən hissəsi Rusiyanın nəzarətində olan hələ də Ermənistan.
Yəni bütün burda sadalaya çox məsələləri sadalamaq olar. Hətta iqtisadiyyatının belə yüksək faizi, 20 faizdən çox, 20 milyardan çox yəni ticarət dövriyyəsi Rusiyadan gəlir gəlirlərin çoxusu və bu məsələlərin hamısı nəzərə alsa, Ermənistan tamamilə Rusiyadan qırıla bilərmi məsələsi Amerika Birləşmiş Ştatlarını təbii ki maraqlandırır və belə olan təqdirdə tam Olaraq mən düşünürəm ki, elə məhz Mənisin birinci olaraq Yəvana səfərində biz yəni nəzərə almalıyıq ki, Ermənistanla bir növ daxildəki proseslərin fonunda həmçinin Yeravanın hazırlıq prosesini testdən keçirtmək, yəni nə dərəcədə bu məsələlərdə hazırlıqlıdır? Daha sonra isə əlbəttə ki, Azərbaycanla da Amerika Birləşmiş Ştatlarının münasibətlərində çox böyük, yəni bu, bu son dönəmlərdə sıçrayışlar oldu.
Bilirsiz, yəni biz həm də sülh Şurasına daxil oldu Azərbaycan. tam üzlük, tam üzlük siısına daxil oldu və bu çox önəmli addımlardan biridir. Bundan əvvəl hətta İbrahim sazişləri, yəni sazişi ilə bağlı da danışıqlar olmuşdu və Azərbaycanın İbrahim sazişində olması təsəvvür edin həm qərbin, həm də Yaxın şərqlə bir əlaqələndirici rolu burda önəmli bir status daşıyır.
Həmçinin Azərbaycan buna qədər də sülh platformalarında ən uğurlu çıxış edən ölkələrdən biridir. Təsəvvür Edin hətta İsraillə Türkiyə arasındakı münasibətlərdə birləşdirici rola malik olan məhz Azərbaycan olub və eyni zamanda da öz gücü ilə beynəlxalq hətta qanunların belə gücünü yararaq keçən Azərbaycanın öz qətiyyəti nəticəsində bu gün 30 ildən çox davam edən konflikt məhz Azərbaycanın öz addımları ilə bu gün yəni öz həllini tapmış oldu və belə olan təqdirdə əlbəttə ki, Azərbaycan sanki Amerika Birləşmiş Ştatlarının gözündə də sınaqdan keçirilmiş və tam Qətiyyətli olan və tərəfdaşlıq üçün ən etibarlı bir tərəfdaşlıq. Onsuz da Azərbaycan Avropa İttifaqı qarşısında etibarlı tərəfdaş statusunu alıb bu energetika sahəsində, enerji sahəsində bu statusu daşıyır.
Bu gün siyasət meydanındayıq. Həqiqətən də, yəni bu böyük bir geosiyasi xəritənin dəyişdirilməsindən söhbət gedir. Böyük tranzit xətləri şərqlə qərbin birləşdirilməsi üçün yaranacaq yeni bir marşrutun yaranmasından söhbət gedir.
Və Təbii ki, qərb bunun üçün o ingilislərin sözü var, stak, yəni bu necə deyərlər, bu riskləri öncədən sınaqdan çıxarır ki, həqiqətən də Cənubi qokazda biz risklərdən mühafizə oluna bilərikmi? Gələcək 100 il bundan sonrakı nəsillər bundan necə səmərəli istifadə edəcək deyə? Təbii ki, burda söhbət bundan gedir.
>> Çox sağolun Elnur müəllim ətraflı izahınız üçün. Yü müəllim əslində Elnur müəllim Rusiya məsələsi faktoruna Toxundu və biz bu gün dünyada beynəlxalq münasibətlərdə də bir az durğunluq görürük. Məsələn müharibələr çoxal, münaqişələr çoxal, təhdidlər çoxalır və təsadüf də deyil ki, bu gün beynəlxalq nüvə silahı əleyhinə səfərbərlik günüdür.
Amma biz bu gün yaşadığımız dünyada nüvə silahından istifadə ilə bağlı təhdidlər görürük ölkələrdən ölkələrə qarşı. Və mənim üçün bir maraqlı məqam da bundan ibarətdir ki, təbii ki, Rusiya artıq Ukrayna Cəbhəsində resurslarını itirib və regiona təsiri zəifləyib. Amma Amerika Birləşmiş Ştatları aktiv şəkildə sülh və logistika dəhlizlərini təşviq eləyir.
Bu sizin fikrinizcə Kremlin mövqeyini daha da zəflədəcəkmi Cənubi Qafqazda? Çünki Amerikanın Birləşmiş Ştatlarının, vitse-prezidentinin bu səfəri regionda balans Rusiya və digər aktorlar qarşısında dəyişməyə təbii ki, yönəlməyib. Amma yəni Rusiya bu fikri düşünə bilər.
Çünki 8 avqust görüşündən Sonra xatırlayaq İran və Rusiya çox gec reaksiya vermişdi və çox gec alqışlamışdı bu məsələni. Bununla bağlı istəyirdim. >> Çox maraqlı müzakirələr gedir həqiqətən və dəyərli qiymətləndirmələrin şahidi oluruq burda.
Və mən öz əlavələrimi eləmək istəyirdim. Vensin gəlməsi həm də siyasi münasibətlərdə bizim regionda baş verən proseslərdə sanki bir oyanma zamanına təsadüf edir. Yaxud da ki, bir şəraitdən yeni bir şəraitə keçmə, keçid dövrünə təsadüf edir.
Və mən hesab edirəm ki, Vens məhz Azərbaycanın və Cənubi Qafqazı yeni dövrə, yeni nizama, yeni quruluşa, regionda gedən baş verə biləcək yeni proseslərə hansı dərəcə hazır olub olmamaları olmamaları haqqında fikir öyrənmək istəyir və bildiyimiz qədər doğru qeyd elədiniz ki, Rusiya ilə Ukrayna arasında müharibə gedir. Amma bu müharibə, müharibə sona Qədər gedəs deyil. gec-tez bitməlidir və mən düşünürəm ki, Vensin gəlməsi məsələ bu müharibənin bu yaxınlarda bir neçə aydan sonra, üç ay, dörd ay, beş aydan sonra bitməsi ilə əlaqədardır.
Məlum olduğu qədər həm Azərbaycan, həm də ki, Ermənistan yetərincə Rusiyadan uzaqlaşmaq istiqamətində addımlar atır. Və bu gün gözlənilən budur ki, Rusiya Ukrayna müharibəsi bitəndən sonra heç şübhəsiz Rusiya məhz həm Ermənistanı, həm Azərbaycanı bu digər formada Cəzalandırmaq istiqamətində addımlar ata bilər. Və dediyiniz məsələdə məhz Ermənistanın bu günləri Rusiyadan uzaqlaşması və Rusiyaya qarşı çıxması yenə də daha çox nəzərə çarpır.
Yaxud ki, Ermənistan çox ehtiyyatlı şəkildə Rusiyadan uzaqlaşmaq istəyir. Amma bu addımları ehtiyyatlı şəkildə atır. Və bu ehtiyyatlı atmağının səbəbi nədir?
Səbəbi təbii ki, Rusiyadan ehtiyyat etməsidir, çəkinməsidir və qorxmasıdır. Və bu gün Ermənistan Rusiyadan qorunmaq üçün, yaxud da ki, Rusiyanın onu cəzalandırmağa qalxdığı təqdirdə arxasının söykədiyi bir kömək axtarır, yaxud da ki, ölkə axtarır, yaxud da ki, bir qüvvə axtarır. Və bildiyimiz kimi bu vaxta qədər Avropa İttifaqı idi bu arxa.
Guya Ermənistan verirdi irəli və Ermənistan Rusiyaya qarşı çıxırdı. Amma sonda məlum oldu ki, Avropa İttifaqı bu missiyanı yerinə yetirə bilmir. Yəni Ermənistanın Rusiya qarşısında Təhlükəsini təmin edə bilmədi.
Avropa İttifaqı necə ki, Ukraynanın təhlükəsini təmin edə bilir və sair və sair. Və Ermənistanın təhlükəsizliyi nəyə görə təmin oluna bilmədi? Ona görə ki, Avropa İttifaqı Ermənistanın təhlükəsizliyinin təmin olunmasında və yaxud da ki, Cənubi Qafqazda sülhü və əminamanlığı yaratmaqda, yaratmaq missiyasında Azərbaycanı nəzərə almamışdı.
O bütün məsələləri Ermənistanla birlikdə həyata keçirirdi və Azərbaycanı sanki tükcə Sıxışdırmışdı və Azərbaycanla hesablaşmırdı. Və məhz Azərbaycanla hesablaşmadığına görə və zamanında Azərbaycanı Ermənistanın təhlükəsizliyi təhlükəsizin təmin olunmasına cəlb edə bilmədiyinə görə Avropa İttifaqı məhz Avropa İttifaqının həm Ermənistanla əlaqələri, Ermənistanın təhlükəsini təmin etmək missiyası iflasa uğradı və bu gün Avropa İttifaqı ilə Ermənistan arasında münasibətlər əvvəlki kimi deyildi. Nəyə görə?
Ona görə ki, Ermənistanda dərk elədilər ki, Avropa İttifaqı həqiqətən baxmayaraq ki, onu Ermənistan Rusiyaya qarşı çıxardır və Rusiyaya qarşı demşlar etməyə çağırır. Amma onun lazım olanda onun arxasına dayana bilmir. Və məhz buna görə də Ermənistan digər məsələlərdə öz istiqamətini dəyişdi və Amerika Birləşmiş Ştatlarına üz tutdu.
Yəni Rusiya ilə münasibətdə, Rusiya ilə mübarizədə, Rusiya ilə qarşıdurmada Amerika Birləşmiş Ştatlarına tərəf üz Tutdu. Həm də ona görə ki, Amerika Birləşmiş Ştatları burda Azərbaycanı yetərincə dəyərləndirdi və qiymətləndirdi. Amerika Birləşmiş Ştatlarında, xüsusəki Tramp dövründə hiss elədilər ki, əgər biz Ermənistanı və ümumən Cənubi Qafqazı Rusiya təhlükəsindən qorumaq istəyiriksə, Rusiya orbitindən uzaqlaşdırmaq istəyiriksə, burda əsas rolu Azərbaycan oynayır.
Azərbaycanla münasibət qurmadan, Azərbaycanla iş Görmədən, Azərbaycana söhkənmədən, Azərbaycandan istifadə etmədən nə Cənubi Qafqazda yerləşmək mümkün deyil, nə də Ermənistanın, Azərbaycanın ümumiyyətlə Cənubi Qafqazın təhlükəsini təmin etmək mümkün deyil. Və məhz buna görə də o qeyd etdiyimiz avqust müqaviləsi imzalandı, paraflandı, imzalandı və Amerika Birləşmiş Ştatlarının beləliklə Cənubi Qafqaza gəlməsi reallaşdı. Treb layihəsi ilə Olsa belə, Trip layihəsi çox böyük əhəmiyyətli layihədir.
Amma bu yeganə layihə deyil. Bu bütün layihələrin başlanğıcıdır. Yəni Amerika Birləşmiş Ştatlarının Cənubi Qafqaza ordan da Orta Asiyaya yerləşməsi üçün ilk addımdır.
Və Amerika Birləşmiş Ştatlarında bu gün Cənubi Qafqazın təhlükəsini təmin etmək üçün məhz Azərbaycanla birlikdə Ermənistanı bir yerdə tuturlar. Və məhz Vensin gəlməsinin əsas məqsədi yenə də Ermənistanın Sabahlar Rusiyaya qarşı təhlükəsini təmin etmək üçün Azərbaycanın dəstəkini almaq məqsədi gür və bu günləri Azərbaycan Ermənistana neft verir, qaz verir və sonra isə digər məhsullar da verəcək. Bu nə deməkdir dey?
Bu elə Ermənistanın təhlükəsizli təmin etmək deməkdir də. Rusiya mütləq deyil ki, Ermənistana hücum eləsin, qoşun yerin və sair və sair. Elektrikliini kəsəcək, qazını kəsəcək, neftini kəsəcək.
Bu elə Ermənistanı boş yerə qoymaq deməkdir. Və Belə bir situasiyalarda Azərbaycan Ermənistanı məhz elə Amerika Birləşmiş Ştatlarının xahişi ilə, təkidi ilə, köməyi ilə Ermənistanı müdafiə eledyəcək, təhlükəsini təmin eledyəcək. Və məhz buna görə də mən hesab edirəm ki, Vensin gəlməsindən bir məqsədi budur ki, məhz Azərbaycan hazırlaşsın.
Azərbaycan nə dərəcədə hazırdır və təbii ki, Azərbaycanın da Amerika Birləşmiş Ştatları qarşısında irəliyi sürəcəyi müəyyən müdalar var, istədiyi işlər var. Və Sahil müəllim çox maraqlı bir məsələyə toxundu ki, Azərbaycan jest edir Ermənistana da. Bildiyimiz kimi son zamanlar taxıl gedir Azərbaycan ərazisindən, neft gedir, qaz gedir və digər məhsulların da getməsini nəzərdə tutur və Azərbaycan da qarşı tərəfin də addımlarını gözləyir ki, qarşı tərəfdə buna addımlar atmalıdır da bu jestin qarşısında.
Amma Ermənistan Azərbaycan üçün nə edə bilər? Diqqətlə, dərdindən yoxlasaq, nə edə bilər ki, Azərbaycan Üçün bu Ermənistan tərəfindən jest olsun? Təbii ki, Azərbaycan üçün heç nə edə bilməz.
Amma Azərbaycan bunu kimdən almalıdır? Məsələn, trib layihəsində əvəzini çıxmalıdır. Trip layihəsində Azərbaycana ciddi güzəşt eləməlidirlər.
və yaxud da ki, Amerika Birləşmiş Ştatları Ermənistanın əvəzində Azərbaycana o müəyyən güzəştlər eləməlidir, yaxud ki, müəyyən gestlər eləməlidir. Yoxsa Azərbaycanın, Ermənistanın nə köməyinə, nə jestinə nə Heç nəyə ehtiyac yoxdur bu günlər. Amma Azərbaycan boş-boşuna da vermək istəmir.
Təbii ki, münasibətlər qarşılıqlı olmalıdır. Avropa İttifaqının binol siyasəti məsələsin. >> Mən toxunacam bir Əliman müəllim sadəcə.
Bəli. Azərbaycan Ermənistan belə deyək də onun da öz kefindən vermir. Məcburən verməlidir.
Azərbaycanın ondan bir istədiyi var. bir bu layihə trib layihəsinin açılması üçün onlar indi görün hələ artıq yanvardı elə neçə vaxt Eşidirik ki deyir hələ orda o 42 kometrin de salınması üçün hələ o texniki əsaslandırma sənədləri hazırlanı yəni Azərbaycan ən azı ermənistandan bunu istəyir ki Amerika Birləşmiş başa düşmək də bunu bu qədər uzatmağa nə hacat var >> bir məsələni qeyd etməliyəm ki həqiqətən JVensin gəlməsi eyni zamanda Ermənistanın hansı bir hansı formalı bir dövlət olduğunu bir daha Amerika Birləşmiş Ştatları ictimaiyyəti ya da Ki, dövləti prezident administrasiyası qarşısında qoyur. Yəni Azərbaycanı da açıb göstərir ki, Azərbaycan necə dövlətdir, regionun necə dövlətdir və Ermənistanı da açıb qoyur ki, say müəllim demişəm 42 komilometrlik yeri hələ tikintisinə başlamayıblar.
Azərbaycan isə >> lazım gəlsə belə onu başdan götürməli. >> Bu elə mövzu ilə bir axarında demək istəyərdim. Əslində Ermənistanın iqtisadi vəziyyətini hər kəs bilir və Azərbaycandan asılıdır.
Və Azərbaycana da hətta mən loru dildə desək dua eləyir ki, Azərbaycan nefti də, qazı da, bundan sonra da yəni enerjisini təmin etsin. Amma Azərbaycanın Ermənistandan nə götürəcəyi bir səmərə mən qeyd eləmək istəyirəm. Əslində çox böyük səmərəməsi var bizim üçün.
Uzun illər bizə bir terror mərkəzi kimi görünüb. Belə deyək də, böyük dövlətləri, belə, dejavaların bir for postu kimi, aktoru kimi çıxış eledyib Cənubi Qafqazda. Amma bu gün biz Neynəmək istəyirik Cənubi Qafqazda etibarlı dövlətlər, qonşuluq prinsipini formalaşdırmaq.
Necə ki, Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan üçlü bu dövlət. Yəni bu üçlü kimi heç olmasa dünya çapında tanınsın ki, Cənubi Qafqazda da belə bir etibarlı dövlətlər var. Azərbaycanın əslində siyasətində, mərkəzindədir.
Məhz elə Ermənistanı bu yola dəvət eləmək. >> Yəni Azərbaycan tək özünə yox, həm də regionu çə Bəli açıq şəkildə deyə Bilərsiz ki, bunun niyə qarşılığı yoxdur. Yəni bəzən yaxşılıqlar qarşılıqsız olmur.
Çox adamlar bunu müzakirə eləyir ki, biz Ermənistandan nə eləyə bilərik? Bizim Ermənistana ehtiyacımız yoxdur. Amma onların ehtiyacı var.
Həm enerji cəhətdən ehtiyacları var, həm tranzit cəhətdən. Çünki torpaqdan, yəni ərazicə landlord deyirlər, yəni bağlı bir ölkədir. Bunun dənizdə də çıxışı yoxdur.
Birbaşa heç belə deyək, Rusiyaya də çıxışı yoxdur. Bircə dənə İranla bağlılığı var və Türkiyədən də ürəyi, yəni belə deyək, ürəyi gedir ki, Türkiyə ilə açılsın və bunun üçün də hər şeyə hazır olduğunu bu gün Ermənistan açıq şəkildə bəyan eləyir. Yeri gəlmişkən, yəni Ermənistan Azərbaycandan asılıdır, amma biz isə ondan istədiyimiz yenə dediyim kimi etibarlıq mühiti formalaşdırmaq Cənubi Qafqaza təhlükələri üzərindən qırağa atmaq.
Buna qədər də çox xatırlayırsızsa hətta Ermənistanı silahlandıran bəzi qüvvələr var idi. Elə Avropa İttifaqında özündə də Fransanı demək istəyirəm. Bəli.
>> Hindistanını abisədən. Yəni bundan fürsət kimi istifadə eləyən dövlətlər ki, həm silahlarını sırmağa çalışırlar, orda bazarlıq eləməyə çalışırlar, eyni zamanda da Cənubi Qafqazı həm bazarlıq mərkəzindən əlavə bir təhlükə ocağına çevirməyə çalışırlar. Yəni bir sözlə, Ermənistanın daxilində bəzi radikal qüvvələr, əsas qüvvələri oyadaraq onu Başqa bir səmtə yönləndirməyə çalışıblar.
Amma bugünkü gündə doğru bir səmtə yönəldiyi təqdirdə Ermənistanın gələcəyini artıq indidən görmək olur. Artıq o konturlardan bəlli olur ki, Ermənistan hansı yola gedir. Amerika Birləşmiş Ştatlarında məhz elə səfərinin çərçivəsində bu sülhməramlı bir niyyət dayanır.
Həmçin çünki buna qədər də Ermənistandan istifadə edən bəzi dövlətlərə bir cavab olaraq bunu yuvarlaq bir Cənubi Qafqaz regionu kimi Görmək arzusunda olan indiki Amerika. Bu gün onu bu formada görün. Mən indiki Amerika dedim ifadəmdə.
Nəyə görə? Çünki Bayden administrasiyası buna qədər də tamam fərqli siyasət yürüdürdü. Tamamən başqa səslər biz eşidirdik konqresdən.
>> 5 aprel görüşü var idi. >> Bəli. Bəli.
Amma bu günkü səslənmələr tamam fərqlidir. Çünki tamam strategiya fərqlidir. Hər iqtisadiyyata köklənir.
Hər inkişafa qarşılıqlı təbii ki, iqtisadi əlaqələrə köklənir. Ona görə də burada sağlam gələcəyi görmək təbii ki, qaçılmazdır. >> Sail müəllim, siz necə düşünürsüz?
Ermənistanda seçki öncəsi biraz vəziyyət də gərgindir. Paşinyan və Koçaryan arasında xüsusilə çəkişmələr. Bilirsiz necədir?
Burda hörmətli həmkarlarım da toxundu. Sözsüz ki, bu doğrudur hələ seçkilərə bir beş ay var. Amma məsələ burasında biz bilirik də gərək deyir o bir söz var e deyir şərti xırmanda kəsək şumda kəsək xırmanda Davamız düşməsin.
Yəni istənilən halda beş ay elə bir böyük müddət də deyil baxanda seçkilər hazır çünki xüsusilə də bu >> bir az erkən seçim bir az >> yox özü də indiki vəziyyətdə indiki vəziyyətdə indiki vəziyyətdə bu bu seçki xüsusi bir önəm kəsb eləyir. Yəni biz bilirik ki də artıq xüsusi burda Rusiya məsələsinə toxundu. Bəli.
Bu gün köçərəyyəni götürüb bəyanat verir. Aydındır ki, Köçərən hara bağlıdır da Bunu belə deyək də kimin qulbeçəsidir da. Buna heç deməyə dəymir.
Köçərən bu gün belə bir bəyanat verib ki, müxalifətə səslənir ki, yəqin ki, biz seçkilərə bir güclü bir, yəni mərkəzləşdirilmiş bir müxalif bir hərəkat yaradacağıq, blok yaradacağıq və seçkilərə gedəcəyik. Amma mən düşünürəm ki, o bir yaxşı söz var e deyirlər bu xına oxunada deyil. İnanmıram ki, artıq orda radikal qüvvələr kənardan, yəni xüsusilə də Rusiyanın və yaxud da ki, indi İranın başı bu dəqiqə özünə qarışıqdır.
Hansısa kənar qüvvələrin dəstəklədiyi, kənar oyunçuların dəstəkləyədiyi qüvvələr Ermənistanda parlament seçkilərində qalib gələlər. Amma yəqin ki, bu və ya digər şəkildə hansısa bir müxalif blok keçəcək, müxalif sahlı deputatlar seçiləcək. Amma orda hakim partiya yenə mövqeyini qoruyub saxlayarsa, artıq bu >> Amerika Birləşmiş Ştatlarının birbaşa iştirakı ilə reallaşdırılacaq Layihələrdə mən düşünürəm ki, belə bir dəyişikliklər olmayacaq.
Amma sözsüz ki, istənilən halda Ermənistan tərəfi də, Ermənistan hakimiyyəti də konkret olaraq bir şeyi anlamalıdırlar ki, Ermənistanın mövcudluğu, yəni bir real dövlət kimi qalması söhbət yəni yalnız ərazidən getmirik. söhbət, yəni dövlət kimi fəaliyyət göstərməsi, can verməməsi məhz Azərbaycanla, ümumiyyətlə indiki şəraitdə Azərbaycanla sıx əlaqələrdə və Türkiyə ilə sıx əlaqələrdədir. Çünki Baxın, Ermənistan hakimiyyəti indi burda vurğulandı ki, məsələn özü bu dəqiqə böyük canat, böyük məmnuniyyətlə istəyir ki, Türkiyə ilə sərhədlər açılsın.
Elə bəlkə də elə gün yoxdur ki, belə bir bəyanat gəlməsin Erməni tərəf-tərəfdən ki, biz hazırıq. Amma sözsüz ki, Türkiyədə birmənalı şəkildə Ankara artıq neçə illərdir öz sözünü deyib ki, yəni bu birbaşa Azərbaycanla münasibətlərinin tənzimlənməsindən keçir. Yəni Ermənistanın Azərbaycanın Tənzimlənməsinə və bir müddət həqiqətən də doğurdan da yəni uzun müddət, uzun müddət hələ bu Qarabağ ikinci Qarabağ savaşına qədər Azərbaycan öz əraziləri üzərində tam sivrini bərpa eledyənə qədər Ermənistan tərəfinin həm rəsmi Ermənistanın, həm beynəlxalq erməni diasporanın, həm də ki, ermənçilik ideoloqlarının qarşısında duran əsas vəzifə və can atdıqları əsas bir məqam var idi ki, Türkiyə Ermənistan münasibətləri ilə Qarabağ Problemin məsələsini ayırsınlar.
Ayrı müstəvilərə, fərqli müstəvilərə keçsinlər. Yəni bu başqa söhbətdir. Yəni türk-Ermənistan məsələ münasibətləri.
Hə. Yəni bu bir başqa söhbət. Yəni bizim Türkiyə ilə, yəni Ermənistanla Türkiyənin münasibətlərinin tənzimlənməsi məsələsinin Qarabağ məsələsinə heç bir aidiyyəti olmamalıdır.
Və yeri gəlmişkən ba onlar ora çox çalışdılar. Onlar uzun illər ona çalışırdılar. bilirsiz necədir?
Bir növ Tərəfləri həm bizi təkləmək, həm də ki, Türkiyəni təkləmək. Bax belə bir var. Və o sürük protokollu zad da məsələn, o vaxt elə həmin ideya idi.
Ordan gəlirdi. Və yeri gəlmişkən, o vaxt sürük protokollarında da məs elə yeri gəlmişkən Amerika Birləşmiş Ştatlarının elə məhz demokrat administrasiyası, demokratlar administrasiyası elə çox böyük kəndirbazlıq eləyirlər. Bax söhbət bunda idi.
Amma Türkiyə bu məsələdə konkret olaraq sırf Azərbaycan Məsələsini ortaya qoyub. Bu müstəvidə neçə ki, Ermənistan Azərbaycanla münasibətlərini tam normallaşdırmıb tənzimləməyib və bu sərhədlər məsələsi, bu yol məsələsi açılmayıb. İnfrastruktur yol infrastrukturu məsələsi bizim sərhədlərin açılmağından söhbət gedə bilməz.
Bax bunun hamısı bundan xəbər verir. İndi ki qaldı Köçəryan belə deyir sözsüzün ki, Rusiya çalışacaq ki, öz geosiyasi mövqeyini onsuz da xeyli laxlayıb belə xeyli kifayət qədər Zəifləyib. Amma mən Elnur müəllimin bir fikrindlə razıyam ki, əslində elə mən özüm də o bir neçəki dəfə o fikri səsləndirmişəm ki, bilirsiz ümumiyyətlə Cənubi Qafqazda istər Rusiya Azərbaycan, Ermənistan, istər Azərbaycan, Ermənistan, Amerika Birləşmiş Ştatları istəyir o ü plus ü formatı olsun, üçə formatı olsun.
Burda zəif bənd həmişə Ermənistandır. Çünki Ermənistanın indiyənə qədər özü də onun ən çox, ən böyük bəlası budur ki, Ermənistan müstəqil dövlət deyil. Ermənistan beynəlxalq münasibətlər sisteminin müstəqil subyekti deyil e, obyektidir.
Hətta bu günün özündə belə. İndi burda Elnur müəllim dedi, amma bir məsələ var, Elnur müəllim. Bəli, həmin qüvvələr çeviriblər həmişə Ermənistanı burda terrorçuluq mərkəzinə.
Amma bir məsələ var, Ermənistan əgər müstəqil dövlət ola bilsəydi, buna imkan, buna imkan Azərbaycanı niyə kim ona heç kim çevirə bilməyib buna. Azərbaycanı kimsə Çevirə bilibmi buna? Azərbaycanla bağlı cəhd eləməyiblər.
Elə bilsiz ona qarşı, buna qarşı yeri gəlmişkə bayaq mən dedim İrana qarşı 2006-cı ildə bəs Azərbaycanı niyə belə vəziyyətə sala bilməz? Müstəqil siyasət var. Bu var birinci çünki dövlət üzü terror dövlətli id >> ideoloji təsirlər kilsəar kəsimlər və >> yox indi bir məsələ mən sizdən tam razıyam mən sizdən tam razıyam bir məsələ var əgər sən bir dövlət kimi indi Bax məsələn siz kim əmin Azərbaycan yaratdı biz elədik belə Ermənistanı bax bu gün nə bilim də bir nümunəvi bir dövlətə çevirdik o siz dediyiniz kimi nümunəvi bir belə deyək necə bir quruma çevirdik hə indi kim zəmanət verə bilər ki 30-40 ildən sonra Bunların o xəstə beyinləri yenidən oynamayacaq.
O dediyimiz kənardan qüvvələr. >> 1990-cı illərin sonunda xatırlayırsınızsa, Paşinyan kimi, yəni istəyən, Ermənistanı yönəltmək istəyən Bir nəfər gəldi hakimiyyətə, amma ona suiqəst törətdilər. Yəni Ermənistanda bugünkü gündə, yəni Paşinyanın fikirləri müəyyən qədər, düzdür, radikal tərəfləri çox qıcıqlandırır və hətta imkan əllərində olsa onu da aradan götürməyə çox meyd.
İndi baxın ay sağol. Bə söhbət nədən gedir? Baxın mən dəfələrlə bizim Azərbaycan prezidenti cənab İlham Əliyev dəfələrlə çıxışlarında olub, vurğulayıb bunu suallarda da, məsələn belə deyək də auditoriyalarda görüşlərində də.
Həmişə Nə deyib? Mən öz xalqıma xidmətə etməklə fəxr edirəm. Özü də nədir?
Xidmət. Özü də məsələ nədir? Həmişə də vurğulur ki, Azərbaycanda hakimiyyətin mənbəyi xalqdır və mən bütün işləri, mənim bütün addımlarım, bütün siyasətim xalqın iradəsinə tabedir.
Xalqın iradəsiyə, yəni Azərbaycan xalqın iradəsiyə idarə olunur. Axı Ermənistanda bu yoxdur. Çünki Ermənistanda nə xalqın iradəsi var.
Ermənistan hakimiyyətini yenə Deyirəm, söhbət yalnız müstəqillərindən danışmıram. Yəni Ermənistan adlı bir kvazi dövlət necə çıxıb ortaya? Bunu böyük güclər yaradıblar öz maraqları kontekstində.
Və sözsüz ki, o böyük güclər ömrü boyu çalışacaqlar ki, imkan verməsinlər ki, Ermənistan bir müstəqil subyekt kimi siyasət aparsın. >> Yəni demək istəyirsiniz ki, biz bu nümunəyə yaratsaq, belə, Paşinyana inanmaq olmaz. >> Yox, Paşinyandan getmir söhbət Ümumiyətlə.
Yəni Paşinyan getmə Bəli. Ermənçilik ideoloqlarımə >> ermənçilik və yeri gəlmişkən gəlin bir de onda biz sülh müqaviləsində həmişə deyirik də. Biz Paşin yox, Ermənistanla ona görə Paş dəyişmək.
İci >> tərəfdən ona görə, ona görə baxın, baxın indi, indi görüm burda hansı bir çox maraqlı bir məqama gəlirik. >> Azərbaycan tərəfi, Azərbaycan prezidenti Ermənistanla bağlı məsələlərin həllində heç də Ermənistanla söhbət aparmadı. Məsələləri onlarla qurmadı.
Ermənistana diktə edə biləcək və onu o, bu yola çəkə biləcək qüvvələrlə hamısını həll elədi. Mən si bu, bu birmənalı şəkildə mən bunu tam məsuliyyətlə deyirəm. Bilirsiz niyə görə?
Çünki Ermənistanın hakimiyyəti anlayışı subyektinə etibar yoxdur. Və də ki, ikinci Paşinyan deyirsə, Paşinyan kefindən elədi bunu. Yumruğu yeməyənə qədər dəmir yumruğu yə Paşinyan Sahil müəllim və Ermənistana diktə eləyənlərdən birinə deyə Azərbaycan özü çevrildi də.
Əgər niyə bilə mən? Amerika Birləşmiş Ştatlar vasitəsilə eləyir. Amma diktənlərdən biri Paşinyanla görüşlərin görüşə.
Birinci növ bilsin mən demək istədimə siz deməsiz ki, ermənistanı qızışdırıcı faktorlar, missiyalar indi onların hamısı azəbayə Elcan müəllim ilk növbədə Ermənistanın böyükləri ilə, ağaları ilə bütün məsələləri həll elədi. Bax mən bunu demək istəyirəm. >> Amma indi Ermənistana o ağalar qalıbmı bu günləri?
Ermənistan ağası Avropa idi, Fransidı, artıq uzaqlaşmayı və yeni ağ çıxdı ortalığa. Yox, mən sizinlə razıyam. Sahil müəllim, çox doğru deyirsiz ki, Ermənistan idarə olunurdu.
bu vaxta qədər idarə olunurdu və xarici qüvvələr tərəfindən idarə olunurdu. O cümlədən Avropa və Amerika Birləşmiş Ştatları o cümlədən Rusiyada oturan qüvvələr tərəfindən idarə olunurdu və bütün bu idarə olunmaların hamısının Sonda nə nəticə verdiyi bugünkü Paşinyanın gözündədir və erməni xalqının gözündədir. Və bu gün Ermənistan o həmin idarə olunduğu adamları kənara qoyub məhz Azərbaycan tərəfindən idarə olunur desək, səhv etmirik ki, biz.
>> Yox, səhv etmirik. Mən bir söz demirəm. Azərbaycan tərəfinə və gələcəkdə də Azərbaycan istəyirsə, >> Azərbaycan istəyirsə və Türkiyə istəyirsə ki, Ermənistan yenidən qudurub belə üzr istəyirəm bu ifadəmə görə Həddini aşmamasına görə Azərbaycan və Türkiyə reg o cümlələr regionun Gürcüstan və yaxud da ki, digər dövlətləri məsuliyyət daşıyır.
Sabahlar Ermənistan yenə həmin vəziyyətə radikallaşacaqsa, mən hesab edirəm ki, yenə də müəyyən məsuliyyət Azərbaycan Türkiyənin üzərinə düşür. Ona görə ki, vaxtında onun ipini çəkməlidər. Ermənistan >> müəllimə kinetik fondu bir qədər dəyişmək çətindir.
Ermənistan biz Məfhumundan danışırıqsa mən bunu dəfələrlə demişəm. Ermənistanın sanki yəqin eşitmirsiz bir pişik misalındır ki, peşəyin xisləti və sıçanın xisləti nədir? Yəni bu genetik fondu dəyişmək çox ağırdır.
Amma bugünkü şəraitlə yəni bu Ermənistanın hazırkiı bu şəraitə uyğun davranması öz potensialını görüb Azərbaycan qarşısında. ona görə yorğanını uzatması. Mənə elə gəlir ki, Azərbaycanın cənab prezident də bunu buyurmuşdu ki, əslində biz beynəlxalq Qanunları özümüz öz gücümüzlə baq.
>> Erməni xislətini biz başa düşürük. Başa düşürük. Erməni xislətinin biri də nəy deyir?
Biri də odur ki, yaltalıq eləmək və qulluq elamaq. Kimin yanında yaltıq eledyir və qulluq eləyir o adamı ki özündən yuxarı hesab eləyir bu adamı. Və biz çalışıb həmişə Ermənistana üstü olmalıyıq ki, məhs o siz deyiniz ki, erməni xüsyləti bu verilməsin.
Məhz o yaltaqlıq, sonra >> mütillik, sonra nə bilim verir Göstərmək. >> Mənim əsas son iki cümləmi yəni bu məsələ ilə bağlı. Elə müəllim bilirsiz məsələ necədir?
Həmişə tarix bu, yəni onların bütün tarixinə baxıb izləmək elə bil elə bir böyük tarixləri də yoxdur. Baxıb görür. Mən deyərdim ki, bəlkə də mən rast gəlməmişəm açığı.
İndi ola bilsin bəlkə də var çox az. Mən deyərdim ki, bəlkə də dünyada elə bir etnos yoxdur ki, özünü böyük güclərin əlində alət olmasını Təklif etsin. Fikrim çatdı.
Yəni bu etno sözü vaxtilə məsələn Rusiya yeri gələndə qərbə o birisinə bu birisinə həmişə özlərini alət kimi təklif ediblər. Əə özünə >> əminiz dövlət kimi formalaşmama. >> Yox, mən sizdən razıyam burda.
Yox, hələ mən lap əvvəldən dedim dövlət olmamışdan əvvəl. Yəni bax bunların siyasəti tarixən bu olub. İndi bəli Azərbaycanın yürütdüyü siyasət nəticəsində, apardığı siyasət nəticəsə Ermənistan həqiqətən də Özü belə deyək də ermənçilik ideoloqlarının düşüncəsinə görə çıxılmaz vəziyyətə düşüb.
Amma əslində Azərbaycan bunu artıq düz yola salıb. O haqq yoluna salıb ki, yəni onlar başa düşməlidir, >> yəni Əli Müsa müəllim də deyir ki, biz onu salırıq haqq yolun. bizə qarşı çevrilməs on, yəni Azərbaycan Ermənistana göstərir ki, bax kimlərsə sizə diktir, nə bilim sizə öz nökərlik kimi baxır.
Amma biz sizə bərabər hüquqlu əməkdaşlıq təklif Eləyirik. Yəni gəl qonşuyuq burda bir tinc qonşu kimi yaşayaq kiminsə gəlib dikt eləməsinlərsə bu variant daha yaxşıdır. İndi Ermənistan buna gedir amma yenə deyirəm də burda nə deyirik o mövcud reallıq kontekstində gedir.
H indi heç kim təminat verə bilməz ki. Sabah bunları yenə kimsə qızışdırıb ortaya atmayacaq. Sonra bunlar gədi kiməsə özlərini ailə kimi tək.
Yeri gəlmişkən mən çox təəssüflər olsun ki, o ekspertin adı yadımda qalmadı. bir Amerikalı eksperti çox maraqlı bir açıqlama verir. Həqiqətən də deyirəm orda yəni amerikalıdır.
Yadımdan çıxdı adı yadımda xatırlayam yadımda qalıb tələsik oxudum onu. O deyir ki, əslində yəni bu Vensin yeri gəlmişkən bölgəyə səfəri ilə bağlı o kontekstdə bir müsahibədə deyir ki, budur, budur, budur. Yəni indi çox gözəl bir imkanlar açılıb.
Həm Ermənistanın Rusiyanın nəzarəti altından çıxması bir müstəqil dövlət kimi fəşə bu münasibətləri Tənzimləməsi Azərbaycanla bunun hamısını deyir. Mən yeri gəlmisən orda da qeyd eləyir ki, bu baxımdan Amerikadakı erməni diasporu, xüsusilə də Amerika milli erməni komitəsi bu baxımdan çox neqativ addımlar atır və çox neqativ təsirə bağlıdır Amerika Birləşmiş Ştatları administrasiyası onun fəaliyyətini neytrallaşdırmalıdır. Təzər bunun Baydın administrasiyası əsasında onlara çox qalqon vermişdi.
>> Bəli. Amerikalı ana ki bilirik də erməni Amerika erməni >> milli komitəsin biz bilirik də orda prezident seçkilərinə qədər təsir eledyir. Təsəvvür eledyin ki, o analitik deyil ki, bax bu məsələdə ən böyük, belə deyək pozuluğu göstərə bilən bax qurum bax həmin bu həmin komitədir Amerikadakı və ABŞ administrasiyası onu neytrallaşdırmalıdır ki, o pozmasın bu şeyləri, bu işləri.
>> Mən yenə bu günə qayıtmaq istəyirəm. Yəni bu günə deyəndə ki, bir altı ay Bundan sonraya qayıtmaq istəyirəm ki, bir o seçkilərlə bağlı öz fikrimi bildirmək istəyirəm və bu günləri və həqiqətən həmkarlar da qeyd elədilər ki, Paşinyanın Paşinyan seçiləcək. Yəni Paşinyan ən azından ötən seçiddəki qələbəsinə təkrar edəcək.
Ancaq mən hesab edirəm ki, Paşinyan bu dəfə daha ümidlidir, daha uğurlu, daha da daha güclüdür. Nəyə görə güclüdür? Ona görə ki, keçən seçkilərdə təkcə Avropanı hiss eləyirdi, arxasında nə bilim öz Içərisində millətin müəyyən hissəsini hiss eləyirdsə, indi isə Azərbaycan və Türkiyəni də hiss eledyir.
Əgər yadımızdadırsa, Türkiyə xarici işlər naziri bu yaxınlarda müsahibələrinin birində dedi ki, Paşinyan həqiqətən Paşinyanla apardığı siyasəti biz bəyənirik və gələcəkdə onun seçilməsi daha yaxşı olar. Yəni bu tipdə bir bəyanat verdi Türkiyə Xarici İşlər Nə mən hesab edirəm ki, Azərbaycan da elə məhz bu günləri hesab eləyir ki, Azərbaycanda hesab eledir ki, bu günləri, yaxud da ki, altı aydan sonra Ermənistanda Paşinyan yaxşısı, Paşinyandan yaxşısı hakimiyyətə gəlməyəcək və Paşinyan son hərəkətləri də Azərbaycanı sanki qane edən, Azərbaycan siyasətinə uyğun hərəkət edən bir hakimiyyətdir. Və o cümlədən Azərbaycanın son addımları, o qeyd etdiyimiz, danışdığımız jest gestləri, benzin, taxıl və digər məsələ dizel məhsulları və sair Və bundan sonra ediləcək bütün məsələlər məhz Paşinyanın ayaqda qalması yaxud da ki, seçkidə qalib gəlməsinə istiqamətləndir.
Tamam, mən başa düşdüm sizə. Mən bir sual vermək istəyirəm. Hər üçünüzə də bu sualı vermək istəyirəm.
Bir az əvvəl biz danışdıq ki, Azərbaycan Ermənistana bu formada jestlər verir. Amma biz ermənistandan heç bir görmürük. El müəllim məsələm sizdən başlayaq.
Ermənistan bəs bu sərhəddəki Diplomatiya, binokl diplomatiyası bununla bağlı nəsə bir addım atacaqmı bu yaxınlarda? Bu gözlənilirmi? >> Bu sanki mən deyərdim ki, təkcə Paşinyanın qərarı deyil.
Biz az öncə də elə bunu buyurduq. Yəni bir digərindən özünü hər zaman asılı vəziyyətə salmış bir dövlətin özü-zünə qərar vermək qabiliyyəti necə ola bilir? Yəni bu sual meydana gəlir.
Avropa İttifaqının həmişə Ermənistan daxilində müəyyən şərtlər çərçivəsində maraqlarını orada Yerləşdirir, mərkəzləşdirir. Bu maraqlar müxtəlif məsələlərə xidmət eləyir. Həm Rusiya məsələsini götürə bilərəm burda Qərbin təbii ki bir strateji orda marağı var.
həm Azərbaycanın mövqeyini müəyyənləşdirə bilir. Çünki bilirsizsə buna qədər də biz sərhədlərin delimitasiya və demarkasiya məsələsində Avropa İttifaqının çox geri, belə deyək, irəli və geri addımlarını gördük. Yəni dartışma məsələsini gördük ki, guya hətta bunu Ermənistan özü çıxartmırdı.
Ermənistanın vasitəsilə bu şayələri çıxarırdılar ki, Azərbaycanın hələ də Ermənistan ərazilərində niyyəti var. >> Bu nə idi? Bu özü üçün bir yer qoymaq.
Yəni regionda öz varlığını saxlamaqdır. İuma adlanan, yəni yəqin ki vurğulayırsız bu Avropa missiyasını. Bu Avropa missiyası bu günə qədər bir çox yerlərdə fəaliyyət göstərib.
Yəni sülhməramlı və yaxud da ki, mülki belə deyək şəxslər adı altında. Ehtiyac varmı indi? Azəcəm >> əslində mən deyərdim nəyə görə ehtiyacı var burda.
Əgər dövlət xeyr, əlbəttə ki, yoxdur. Nəyə görə ehtiyac olmalıdır da burda? Əgər Azərbaycanla Ermənistan bilavasitə iki dialoqa girə bilirsə, bunu biz Abidabidə də sınadıq, Amerikada sınadıq.
Bu gün də qarşıda artıq növbəti görüşlərdə də bu açıq və rahat şəkildə həyata keçirilə bilir. Sadəcə bu dəfə Davusda Ermənistan nədənsə hansı səbəblərdə iştirak etmədi. Bəzi x səbəblərdən.
Təbii ki, onu çoxları Bilir. Amma yenə də, yəni qarşıda hansısa bir dialoq formalaşacaqsa, Azərbaycan Ermənistandan həmişə problemsiz qarşı-qarşıya gəlməyə hazırdır. Eyni zamanda da bizim istər hərbi kontentdə, yəni deyək ki, sərhədlər məsələsində heç orada hərbi kontentə ehtiyac yoxdur mənə belə gəlir.
Çünki sərhədlərimiz elə bir vəziyyətdədir ki, bugünkü gündə hətta Ermənistanın mülki avtomobilləri bu gün bizim sərhəd qoşunlarının yaxınan keçir Və heç bir təhlükə deyilən bir yoxdur. Yəni bir sözlə desək, Paşinyan da bunu demişdi ki, biz bütün avtomatları darağını boşaltdıq. Yəni güllə deyilən bir yoxdur.
Bu Paşinyanın əslində bir mesajı idi ki, özü-özünə əksinə, yəni bu yumanı ifşa edən bir məsələ idi əslində ki, əgər avtomatların darağından güllələr çıxarılırsa və sərhəd qoşunları dostluq prinsipi çərçivəsində, dostluq deməzd yəni sülh prinsipi çərçivəsində Qarşı-qarşıya dayanırlarsa təmasda, o zaman iumanın burda funksiyası nədir? Nə təhlükədən söhbət gedə bilər? Onların kəşfiyyat xarakterlidirsə, bu beynəlxalq qanunlara ziddir.
Mən deyərdim heç bir halda digər dövlətin ərazilərini, strateji ərazilərinə güdmək, kəşfiyyat aparmaq qanunda pozim daha yaxşı. >> Əlbəttə. Yəni eyni zamanda da əgər söhbət Azərbaycanın da, Ermənistanın da qarşılıqlı olaraq silahsız dayanmasından gedirsə də, yenə də iya bir sual yaranır Ki, bəs sizin burda rolunuz nədir?
Siz nəyin problemini həll eləməyə çalışırsız burda? Yəni mənim, yəni konkret qısa cavabım bu ola bilər. əlavə nəsə sualınız varsa >> S müəllim sizdən çox qısa vaxtınız çox azalır çünki biz əgər bu biz Qazaxın dörd kəndində də diplomatiya yolu ilə qaytardıq təə >> məsələs bir deyim uzun müddət Ermənistan tərəfindən biz müxtəlif bəyanatlar eşidirik bir neçə gün bundan Əvvəl artıq orda erməni rəsmilərindən birinin dinən yəni yüksək vəzifə rəsmlərdə birindən belə bəyanat oldu ki, o missiya sülh sazişi bağlanandan sonra imzalandan sonra o missiyaya gedəcək amma sözsüz ki yenə də məntiqlə orda sual çıxır ki ora yəni siz düşünürsüz ki, əsas təhlükə göz süs sazişinin bağlanmasına qədərdir.
İndi yaxşı sü sazişi bağlandı. Ondan sonra başa düşmədim orda təhlükə əgər sizin düşüncənizlə varsa, o təhlükə necə yoxa Çıxacaq. Bəs onda siz nə ilə məş əslində mən düşünürəm orda indi onlar sülh missiyasından da əlavə yəni konkret bir sual da qoymaq lazımdır ki, həmin Avropa İttifaqı keçən il 10 milyon bu il də artıq Ermənistana özü də təsəvvür elə Avropa İttifaqının sülhfondan 20 milyon avro ayrılması ilə bağlı artıq qərar qəbul eledyib.
Bax söhbət belə. İndi özünüz belə deyək də elə bu rəqəmlər və bu doğrudur orda məsələn hərbi yardımla hərbi yardımdır. Amma düzdür deyirlər Ki, o belə deyək də ölümcül silah, öldürücü silahlar da deyil.
belə yardım deyil. Yəni o baxımdan deyil. Amma istənilən halda deməli bir növ həmin bax bu ayrılan hərbi yardımlarla ordakı indi yenə deyirəm məntiqlə əslində sağlam məntiqlə heç nəyə lazım olmayan missiya bir-birini tamamlayan akt şeydir addımlardır.
Mən belə deyə bilərəm. Amma əslində yenə deyirəm onun heç bir şeyə ehtiyacı yoxdur. Onun missiyaya heç kimin ehtiyacı yoxdur.
Sadəcə Avropa İttifaqı xüsusilə də, xüsusilə də Amerika Birləşmiş Ştatlarının bu məsələdə artıq bir növbədə də moderator olması kant fonunda həmin missiyanın ümumiyyətlə əhəmiyyəti deir. Amma çox təəssüflər olsun ki, Avropa İttifaqı ənənəvi qaydada, ənənəvi qaydada Avropa İttifaqı öz ermənipərəst ifrat ermənipərəst siyasətini və yeri gəlmişkən bir şeyi də burda mən deyim. ermənipərəstlik mövqeyində müstəvisində istəyir demokratlar olsun, Amerikada kim Olsun, Avropa İttifaqı digər bütün qərb ölkələrindən fərqli daha ifrat ermənipərəst mövqe nümayiş etdirir.
Bu birmənalıdır. >> Siz necə düşünürsüz Əmizə müəllim son olaraq ki, mən düşünürəm ki, Avropa İttifaqının bu missiyası nə vaxta qədər ki, Azərbaycan tələb etməyib, ordan çıxarılmayacaq. Ona görə ki, Azərbaycan tələb etmədiyi müddətcə Ermənistanı sərf eləyir.
Sail müəllim dediyi kimi bu və ya digər formalarda iqtisadi dividendlər Götürür Ermənistan. Ermənistan onda ki görəcək də Avropa İttifaqının buna xeyri yoxdur və bu missiyasını da burda saxlamağa ehtiyac yoxdur. Onda orda artıq qalxacaq ki, sizin missiyanız da lazım deyil.
Əgər iqtisadi köməyiniz yoxdursa, missiyanız da lazım deyil. yığışdırın gedin və mən hesab edirəm ki, bunun da >> məncə trib dəhlizi ümumiyyətlə açılandan sonra heç buna ehtiyac qalməş ind ehtiyac yoxdur. >> Seçkilər keçiriləndən sonra mən düşürəm ki, Paşinyan qərar qəbul edə biləcək bu haqda.
İki məsələ haqqında Paşinyan qərar qəbul edəcək. Həm KTMT-dən çıxmaq haqqında qərar qəbul eledyəcək seçkidən sonra, yəni iyun seçkilərindən sonra həm də ki, Avropa İttifaqının bu missiyası ilə bağlı öz sözünü deyəcək. >> Amma seçkilərə qədər onda sülh müqaviləsinin imzalanması real görünmür.
Əlbəttə ki, əlbəttə ki, seçkilərə qədər görünmür. Ona görə ki, konstitusiyada Dəyişikliyi preambulanın dəyişməsi seçkilərdən sonraya nəzərdə tutulub. >> Seçkilərdə referendumda dəyişiləcək və ondan sonra mün müqaviləsi imzalanacaq və bütün və Paşinyana yeni qüvvə veriləcək.
Yeni Paşinyan daha ciddi şəkildə Azərbaycan-türkiyə ilə münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində daha ciddi addımlar atacaq. Mən düşürəm. >> Bircə cümlə o missiy ilə bağlı.
Mən istisna etmirəm ki, çox tezliklə Amerika Birləşmiş Ştatları Avropa İttifaqına elə bir qulaq qurması verəcək ki, o missiyanın yığışdırılması ilə bağlı onlara digər məsələlər muştuluq gələcək. >> Çox sağ olun. Təşəkkür edirəm.
Hər biriniz. El müəllim əlavəniz var idissa son olaraq bildirə bilərdiz yoxsa? Yoxsa yəni fərqli sualınız varsa da mən >> yox fərqli sual.
Ancaq bir dənə çox qısa bir sualı mən vermək istəyirdim sizə. Vin səfəri zamanı həm də metsamor atomelektrik stansiyası ilə bağlıdır. Bunu modul tipli atom elektrik stan əvəzləmə məsələsi var.
Bununla bağlı bir dənə sizdən fikir almaq istəyərdim. >> Metsamor stansiyası bilirsiz ki, artıq 26-cı ildə, mən qısaca deyəcəm, artıq 26-cı ildə istismar müddəti bitir. Onların ikinci bölməsi adlanır.
Hansı ki, 1976-cı ildə fəaliyyətə baş 1980-ci ildə fəaliyyətə başlamışdı. Daha sonra onun istismar müddəti bitdi. 21-ci ildə Roz Atom onu təmir eləmişdi.
Və təbii ki, Vensin marağı bayaq da az öncə mən Bildirdim Rusiyanın maraqlarını bölgədən bir qədər uzaqlaşdırmaq. Çünki Rusiya bu həmin Metsamorun yenidən bərpa edilməsi və 36-cı ilə qədər 10 illik müddətcə onun reaktorlarının təri ilə bir qədər maraqlıdır. Və bu səbəbdən də Ermənistanla danışıqlarda düşünürəm ki, bu metomer stansiyasının bir növ Amerikanın özü üzərinə götürmək istəməsi bu enerji, avtom enerji stansiyasını bir növ bərpasını tam Amerikanın səlahiyyətinə keçirtmək məsələsində Müzakirə eləyə bilərlər.
Təbii ki, burda sülhməramlı bir enerjidən söhbət gedir. Amma mən bunu da əlavə eləmək istəyirəm ki, bu əslində tarixən həm Türkiyənin həm də Azərbaycanın narazılığına səbəb olub. bilirsiz spitak zəlzələsi 1988-ci ildə bu zəlzələdən sonra daha çox böyük bir təhdid edici bir mərkəzə çevrildi Metsamor çünki bu Armavir bölgəsində yerləşib və daha çox Türkiyənin bölgəsinə yaxındır.
Şimal-qərbində yerləşib və burada indi düzdür indi bir Dənə cəmisi onun reaktoru işləyir. İkinci bölməsid həmin sözü gedən və Ermənistan da bu gün enerji qaynağı olaraq dəy indir kii təxminən bir 30-40% öz enerjisini onunla təmin eləyir. Ona görə də Ermənistan həm bir tərəfdən istəyir ki, indi Rusiyanın deyil, Amerikanın vasitəsiə bunu yenidən canlandırsın, özü üçün enerji qaynağı da formalaşdırsın.
Digər tərəfdən də təbii ki, yəni həm də, yəni burda Amerikanın da maraqları vardır ki, tamamilə bir növ Rusiyanın əlini burdan kəssin ki, MÇOR çünki əlavə bir Rusiyanı bura cəlb eledyəcək vasitələrdən biridir. >> Çox təşəkkürəm. Verilişin əvvəlində siz bir məsələ ilə bağlı toxunmuşdunuz.
Musta müəllim, Trampın su təşəbbüslərinin sonu biznesə nətənəcək deyə bir suallar ortalığa qoyur. Bununla bağlı da fikirlərinizi alardım sizdən. Bildiyimiz kimi Tramp dünyanın müxtəlif yerində gedən prosesləri, müharibələri, qarşıdurmaları sakitləşdirmək istəyir.
Amma Trampa qarşı olan qüvvələr Avropada və Ukraynanın özündə və digər, o cümlədən demokratların içində və sair və sair. Bunun Trampın bütün bu sülh təşəbbüslərini sonunu bizneslə bağlaması ilə əlaqədar iddialar irəli sürürlər ki, Tramp sülhü yaradır ki, sonra bu sülhdən sonra bu və digər ölkələrlə biznes əlaqələrinə girsinlər və biznes iqtisadiy və iştirak və təbii ki burda pis nə var axı? Əgər Rusiya, Rusiya ilə Ukrayna arasında müharibə dayanacaqsa, Qan tökməsi dayanacaqsa və sülh şəraitində Amerika Birləşmiş Ştatları eləmir Avropa eləsin onsuz bunlar biznes əlaqələrinə girməlidirlər də və təbii ki biznes əlaqəsi davam edərkən müharibənin yenidən başlanması da mümkün olmayacaq və bu günləri Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh müqaviləsi var və trip layihəsi işə başlayır və Amerika Birləşmiş Ştatları burada şirkətlərlə təmsil olunur və bu yenidən Azərbaycan Ermənistan münaqişəsinin başlanmasına Imkan verərmi?
Təbii ki, verməz. Və mən hesab edirəm ki, məhz Trampın bu layihələrini istəməyən qüvvələr, xüsusən ki, Avropada hansı ki, bu günləri Tramp Rusiya Ukrayna arasında öz planı ilə sülh yaratmaq istəyir və bunu istəməyən qüvvələr məhz Trampa qarşı çıxırlar və onun bu cür sülh missiyalarını sonunu biznesinlə bağlayalaraq iflasa uğratmaq istəyirlər. Çox qısa girmiş.
dəndə Donald Trampın təşəbbüsü ilə və Azərbaycanın da təsis olduğu, yəni sülh Şurası əslində Ceyhun müəllim yeni dünya nizamının təməlidir. Bu yeni dünya nizamının formalaşması üçün qapıdır. Doğrudur, indi orda söhbət qəzadan gedir, qəza zolağından.
Amma bilirsiz də Tramp bəyan etdir ki, əgər orda özünü doğruldarsa müsbət baxımdan bu bütün dövlət, bütün dünyanın müxtəlif regionlarında şamil oluna bilər. Və ikinci bir tərəfdən Əli Musa müəllimlə mən tam razıyam. Siz də əslində iqtisadiyyatla axı siyasət muxtar belə Anlayışlar deyil.
Bunlar bir-birini tamamlayan anlayışlardır. İstədilər yəni belə deyək də dövlət, dövlət yəni bir növ məsələ baxanda sosial siyasi sosial qurumdur. Amma bu nə deməkdir?
Dövlətin effektliyi odur ki, yəni insanların rifahı artmalıdır. Yəni görürsüz son məqamda yəni iqtisadiyyata gəlir. Yəni bu güclü iqtisadiyyat olmasa hansı dövlətçilikdən söhbət gedə bilər.
>> Çox təşəkkür edirəm hər üçünüzə. Minnətdaram sizə təklifizi qəbul edib Gəldiyinizə görə. Bəli.
Qeyd edim ki, studiyamızda qonaqlarım Asiyas analitikləri Elə Musi İbrahimov və Salih İsgəndərov və araşdırmaçı jurnalist Elnur Ənvəroğlu idi. Və biz Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti Ces Wensin Cənubi Qafqaza səfərindən və həmçinin bölgədə gedən son proseslərdən danışdıq. Sabah 20:00da yenidən qarşınızda olacaıq.
Sağ olun, salamat qalın.